Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1048 K.2025/363

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı ..... Tic. A.Ş.'nin emtialarının, davalıların taşıma sorumluluğunda olduğunu, ürünlerin Çin'den Türkiye'ye sevki esnasında davalıların sorumluluğunu gerektirecek şekilde hasara uğradığını, alıcıya hasarlı teslim edildiğini, davalıların kendilerinden beklenen gerekli dikkati ve özeni göstermediklerinden bahisle davalılar aleyhine Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı başlatılan takibe davalılarca itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptalini, takibin devamını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Ana dosyada davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davacının sigortalısı ..... Elektronik ... Tic.

A.Ş.'nin gönderilen, ..... şirketinin gönderici olduğundan emtianın Çin'den Türkiye'ye taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle zarara uğradığını iddia eden sigortalısına ödeme yapan sigortacının öncelikle iş bu davada aktif husumet ehliyetinin var olması gerektiğini, dava dışı sigortalının alacak hakkının doğması için dava konusu taşımadan zarar görmesi gerektiğini, fiili taşımanın dava dışı .....

Ortaklığı tarafından gerçekleştirildiğini, davaya konu taşımada meydana geldiği iddia olunan zarardan davalı şirketlerin sorumlu olmadığını, ..... numaralı hava taşıma senedi tahtından tam eksiksiz ve hasarsız olarak havayolu taşıması gerçekleştirildikten sonra emtianın karayolu taşımasını gerçekleştirecek olan diğer davalı ..... tarafından tam ve eksiksiz alındığını, davalı şirketin karayolu taşımasında herhangi faaliyette bulunmadığını, davacı sigortalısının tek taraflı beyan ve talepleri doğrultusunda yaptırılan ekspertizin hükme esas alınamayacağını, davacının süresi içerisinde bildirim yapmadığını belirterek,

davanın aktif husumet itirazı yönünden usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse, davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

Birleşen dosyada davacı vekilinin dilekçesinde özetle, davacı şirket nezninde Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı .........San. Tic. A.Ş'nin ilgili bulunduğu emtialar davalının taşıma sorumluluğuna tam ve hasarsız olarak teslim edildiğini, emtiaların alıcısına hasarlı olarak teslim edildiği, davalının emtiaların taşınması sırasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, dava konusu aynı hasara ilişkin Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas sayılı dosyasında dava görüldüğünü ileri sürerek, davanın kabulü ile dosyanın birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, davacının davacı sıfatı bulunmadığını, birleşen davalı şirket açısından pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, hasarın poliçe teminatı kapsamında yer alıp almadığının belli olmadığını, davacının süresi içerisinde bildirimde bulunmadığını, davacının tek taraflı yaptırdığı hasar tespit raporlarının bağlayıcılığının olmadığını, davacının faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davanın aktif ve pasif husumet itirazları yönünden usulden reddine, davanın usulden reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava yönüyle davacının sigortalısına davalıların taşımasında hasar gören emtiaları karşılığı ödediği bedelin rücusuna dayalı başlattığı icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptali takibin devamı talebinin birleşen dava yönüyle ise yine hasar gören emtialara ilişkin alacak talebinin sübut ve miktarı noktasında toplanmış olduğu görüldü.

Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/11/2023 tarih, .... esas, ...... karar sayılı kararı ile dosyalar arasında hukuki, fiili ve şahsi bağlantı bulunduğundan usul ekonomisi gereği mahkememizin dosyası ile birleştirilmesine kararı verildiği, 08/11/2023 tarihinde mahkememiz dosyası ile birleştirildiği anlaşıldı.

Bakırköy ..... İcra Dairesi'nin ..... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 17.961,60-TL asıl alacak ile 1.068,72-TL işlemiş faiz olmak üzere 19.030,32-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde ikame edildiği anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Mahkememize ibraz edilen 25/08/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle,

Davacı şirket tarafından incelemeye ibraz olunan 2022 yılı ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları, Davacının dava konusu edilen dava dışı ..... San. Ve Tic. A.Ş. Adına düzenlenen ..... numaralı poliçeye istinaden yaptığı ödemeyi gösteren 17/03/2022 tarihli ..... Bankası A.Ş. Dekontunun dosyaya sunulu olduğu, dekont incelendiğinde, 17.961,00-TL tutarla ..... numaralı dosya ödemesi açıklamasıyla para transferi yaptığının görüldüğü,

Davacının ticari defterinde 17/03/2022 tarihinde, 710 ödenen hasar sigortaları hesabında ve karşılığı 102-Bankalar hesabıda 17.961,60-TL tutarla ..... poliçe no açıklaması ile kayıtlı olduğu,

Davaya konu 24/10/2021 tarihinde meydana gelen Nakliyat Hasarı davacı nezdinde dava dışı ..... Elektronik ... A.Ş. Adına ..... poliçe numaralı 15/05/2021 - 15/05/2022 vadeli Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ve bağlı ..... sertifika numaralı seferli poliçe ile nakliyat emtia poliçesi vadesinde ve poliçe şartı I.C.C.(A) All Risk teminat şartı gereği teminat kapsamında meydana geldiği,

Davacı sigorta şirketinin geçerli bir sigorta poliçesi olduğu, hasarın poeliçe teminat kapsamında olduğu, hasar tazminatı ödendiği ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiği tespit edildiğinden TTK 1472 halefiyet prensibi koşullarının oluşacağı,

Davaya konu taşımacılığın "çok modlu taşımacılık" şeklinde gerçekleştirilen bir taşıma faaliyeti olduğu, taşımacılığın her bir bölümünün farklı taşıma şirketlerince gerçekleştirildiği,

Alıcısına kısmen hasarlı olarak teslim edilen emtianın Çin - Türkiye arası havayolu taşımacılığını fiilen .... Firmasının yaptığı, emtianın ....'nda iniş anında hasarla ilgili bir tespit yapılmadığı, emtianın karayolu ile taşımasını gerçekleştiren davalı .... Taşımacılık A.Ş.'nin emtiayı ....'nda teslim anında hasar tespiti yapmadan tam ve sağlam olarak teslim aldığı, emtianın alıcısına teslimi sırasında hasar fark edilerek dava dışı alıcı firma tarafından hasarla ilgili tutanak tutulduğu, alıcısına kısmen hasarlı olarak teslim edilen emtianın havayolu taşımacılığında tam ve sağlam olarak taşındığı ve İstanbul - Manisa arası karayolu taşımacılığını yapan davalı .... A.Ş.'ne teslim edildiği, emtiada meydana gelen kısmi hasarın karayolu taşımacılığı faaliyetinde oluştuğu,

Meydana gelen hasarın karayolu taşımacılığı sırasında meydana geldiği takdir olunursa karayolu taşıyıcı .... Lojistik ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu tutarın TTK m.880 ve 881 atfı ile TTK 882/1 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk limitinin 3.810,81-TL olarak hesap edildiği,

Meydana gelen hasarın havayolu taşımacılığı sırasında meydana geldiği takdir olunursa,..... A.O.'nun Montreal Konvansiyonu m.22 gereği hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk limitinin 10.064,57-TL olarak hesap edildiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememize ibraz edilen 16/01/2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle,

Davacı tarafından dava dosyasında sunulan dava dışı alıcı firma tarafından tek taraflı düzenlenip imza altına alınmış tutanağı takdir etmemesi durumunda dava dışı alıcı firmanın TTK madde 889 hükmüne göre hasar bildirimini zamanında yapmamış olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava konusu somut olayda, Davacı şirket nezdinde Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı ..... Tic. A.Ş.'nin emtialarının, ürünlerin Çin'den Türkiye'ye sevki esnasında davalıların sorumluluğunu gerektirecek şekilde hasara uğradığından bahisle hasar bedelinin tahsili maksadıyla davalılar aleyhine başlatılan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası takip dosyasına davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine eldeki dava ikame edilmiştir.

Somut olayla ilgili meselelere geçmeden önce uygulanması gereken hukuk normları tespit edilecek olursa:

Davaya konu olayda sigortanın konusu taşınan emtiadır. Yapılan taşıma uluslararası (Türkiye- Çin arasında) çok modlu taşımacılık şeklinde gerçekleşen bir taşıma olduğu için uyuşmazlığın, özellikle taşıyıcının sorumluluğu bakımından öncelikle Montreal Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi, buna mukabil, geçerli bir sigorta sözleşmesinin ve bu bağlamda poliçenin mevcudiyeti, sigortacının halefiyeti gibi sigorta hukukundan kaynaklanan meseleler bakımından ise, Türk Ticaret Kanunun esas alınması gerekmektedir.

Dosyada yer alan Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi'nin 15/05/2021-15/05/2022 tarihlerini kapsadığı dikkate alındığında, meydana gelen hasarın sigorta süresi içerisinde meydana geldiği görülmüştür.

Asıl dava bakımından yapılan incelemede, davacı sigortacı ile sigortalısı ..... Elektronik San. Ve Tic A.Ş. firması arasında geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olduğu, davacının sigortalısına 17/03/2022 tarihinde, eksper tespiti sonucu 17.961,60 TL ödeme yaptığı bu durumda, davacı sigorta şirketinin kanuni halefiyetin hasar bedelinin ödenmiş olmasına ilişkin şartını gerçekleştirdiği görülmektedir.

Sigortalının kendisine zarar verene karşı dava hakkı yönünden yapılan incelemede, rücu hakkının doğmasına ilişkin süreçte yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerden olan hasar ihbar yükümlülüğü bakımından, emtianın havayolu taşımasına ilişkin asıl dava davalılarının akdi taşıyıcı, ihbar olunan .... A.Ş tarafından yapıldığı, emtianın varış yeri olan ....'nda herhangi bir hasar tespitinin yapılmadığı görülmüştür.

Bu doğrultuda hasarın havayolu taşıması sırasında meydana gelmediği ve asıl dava davalılarının, dava konusu hasardan sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiş ve asıl davanın açıklanan nedenlerle reddine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen dava bakımından yapılan incelemede, birleşen dava davalısının, dava konusu emtiaların karayolu taşımasını yaptığı, emtiaların havayolu taşımasının tamamlanması sonucu bir hasar tespiti bulunmadığı ve yukarıda açıklanan nedenler ile birlikte, hasarın karayolu taşınması sırasında meydana geldiği sabit görülmüş olup, hasar ihbar yükümlülüğü kapsamında, birleşen dava davalısı taşıyıcıya Montreal Konvansiyonu 31. Maddesi ve TTK 889.

Maddesi gereğince süresi içerisinde ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediği, davacı tarafından sunulan ve dava dışı alıcı tarafından tek taraflı olarak düzenlenip imza altına alınmış olan tutanağın davalının hasarı yasal süresinde öğrendiğine dair usulüne uygun ihbar olarak değerlendirilemeyeceği, davacının yasal ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı davalıya rücu edemeyeceği sonuç ve kanaati ile birleşen davanın da reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip..... Hakim .... · ¸e-imzalıdır