Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/246 K.2024/1090

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı vekili özetle; davacı şirketin Fransız kanunlarına tabi olarak kurulan tek ortaklı bir anonim şirketi olduğunu, şirketin merkezinin Fransa adresli olduğunu, Gıda ambalajlarının üretimi ve tedariki alanında faaliyet gösterdiğini, çeşitli ebatlardaki pizza kutularının tedariki için davalı şirket ile temasa geçildiğini, taraflarca kararlaştırıldığı üzere, davacı tarafından, davalı tarafça düzenlenen 27/01/2022 tarih ve .... proforma fatura için 28/01/2022 tarihinde 7.551,25 Euro ve davalının ödenen meblağın kendilerinen ulaşmadığı üzerine 11/02/2022 tarihinde yeniden 7.551,25 Euro,

16/02/2022 tarih ve ... proforma fatura için 22/02/2022 tarihinde 5.435,00 Euro, 16/02/2022 tarih ve ... proforma fatura için 22/02/2022 tarihinde 5.227,50 Euro, 08/03/2022 tarih ve ... proforma fatura için 10/03/2022 tarihinde 5.656,25 Euro, 08/03/2022 tarih ve .... proforma fatura için 10/03/2022 tarihinde 5.900,00 Euro, olmak üzere toplam 37.321,25 Euro tutarında meblağın davalı tarafa ödendiğini, davalının yukarıda sayılan ve bedeli ödenen ürünleri davacıya teslim etmediğini, ... nolu şipariş için yapılan mükerrer ödeme dahil olmak üzere davalıya toplamda 37.321,25 Euro ödemesine rağmen,

siparişi geçilen malların teslim edilmemesi nedeniyle davalının sebepsiz zenginleştiğini, bu sebeple davacı tarafından Kartal ....

Noterliği'nin 21/09/2022 tarih, .... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, iş bu ihtarın davalıya 26/09/2022 tarihinde keşide edilmesine rağmen bugüne kadar herhangi bir cevap verilmediğini, davacı bedelini ödediği ürünlerin aylarca kendisine teslim edilmemesi sebebiyle daha fazla zarara uğramamak ve müşterilerini kaybetmemek için ihtiyacı olan ürünleri daha yüksek bir bedel üzerinden yine başka bir şirketten 06/05/2022, 24/05/2022 ve 01/06/2022 tarihlerinde tedarik etmek zorunda kaldığını, arada ciddi bir fiyat farkı olduğunu, davacının bu zarara katlanmak zorunda kaldığını, davalı şirketin mal kaçırma riskine binaen ....

Bankası hesabı başta olmak üzere davalı adına kayıtlı araç ve taşınmazlara ihtiyati tedbir konulmasını, sebepsiz zenginleşen davalıya davacı tarafından ödenen,.... nolu proforma fatura için ödenen 7.551,25 Euro bedelin 28/01/2022 tarihinden itibaren, iş bu fatura için ödenen mükerrer yapılan 7.551,25 Euro bedelin 11/02/2022 tarihinden, .... fatura için 5.434,00 Euro'nun 22/02/2022 tarihinden itibaren, ... proforma fatura için 5.227,50 Euro'nun 22/02/2022 tarihinden itibaren, .... proforma fatura için ödenen 5.656,25 Euro'nun 10/03/2022 tarihinden itibaren, .... proforma fatura için ödenen 5.900,00 Euro'nun 10/03/2022 tarihinden itibaren,

işletilecek devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu davacının uğradığı zararlar karşılığı, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 Euro'nun zarar tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ile davacı yanın pizza kutusu yapımı konusunda görüşmeler yaptığını ve anlaşmaya vardıklarını, akabinde mail üzerinden taraflar arasında pizza kutularının içeriği, boyutları, genel olarak ne şekilde yapılması gerektiği, konusunda yazışmalar yapıldığını, gerek pizza kutularının özellikleri gerek kutular için müvekkil şirkete ödenecek bedel konusunda anlaşılması zerine davalı şirket tarafından pizza kutularının yapımına başlandığını,

davalı şirket tarafından pizza kutularının büyük bir kısmı üretildikten sonra Fransa menşeli davacı şirketin genel müdürü olan .... ve yine şirkete iş bağlayan komisyoncu ....'nin Türkiye'yi ziyarete geldiğini, davalı tarafından ağırlandıklarını, ellerinde pizza kutusu örneği ile geldiklerini, imalatını istedikleri kutunun bu şekilde üretilmesini belirttiklerini, ancak müvekkili olan davalı şirket maillerden de anlaşılacağı şekliyle ve davacı şirketin talep etmiş olduğu haliyle çoktan üretime başladıklarını, üretimin büyük bir kısmının tamamlandığını, bu noktadan sonra değişiklik yapamayacaklarını,

davacı şirketin tamamen haksız şekilde tüm parayı iade almak istediğini, ancak davalı şirketin ise birçok masraf yaptıkları sebebiyle paranın tamamının iadesinin mümkün olmadığını, yapılan iş ve emeğe karşılık gelenin mahsubundan sonra geriye kalan 12.000,00 USD bedelin iade edilebileceğini belirttiklerini, karşı taraf tarafından bu teklifin kabul edildiğini, davalı şirket yetkilisinin kardeşi tarafından davalı şirket adına elden 12.000,00 USD'nin davacı şirkete teslim edildiğini ve buna ilişkin tahsilat makbuzu imzalandığı,

davalı şirket yetkilisinin kardeşi ....'nun tanıklığında gerçekleştiğini, mahkemede tanık olarak dinlenilebileceğini, haliyle iş bu noktada davacı şirketin zarara uğramasından sorumlu olan davalı şirketin değil davacının kendisi olduğunu, iddiaların haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı şirketin güven ilişkisine dayalı olarak hareket ederek üretimi ve diğer işleri yapan müvekkilinin hem emeğinin hem zamanının boşa gittiğini, taraflar arasındaki anlaşmaya uyulmayarak daha sonradan değişiklik yapılması talep edildiğini, davacının haksız kazanç elde etmeye çalıştığını,

davacı şirketin ilk anlaşmalarında ürünleri kendilerinin Türkiye'den alacaklarını nakliyesini kendilerinin üstleneceğini ifade ettiğini, ancak sonradan bu noktada da anlaşmaya riayet etmeyen davacı şirketin bedelini üstleneceğini, davalı tarafından bu işlemlerin yerine getirilmesini talep ettiğini, davalı şirketin nakliye firması ile anlaşma sağlayarak bedelinin davalı tarafından ödendiğini, buna istinaden davacı şirkete nakliye ve taşıma ücreti açıklamalı olarak 4.707,63 USD bedelli faturayı tanzim ettiklerini,

...,..,..,..,.. proformalarına ait üretimi bitmiş paletlenmiş shrinklenmiş ve sevkiyata ve ihracata hazır hazır bütün pizza kutularının yönetim kurulu kararı ile imha edilerek geri dönüştürülmesine karar verildiğin, imhaya ilişkin olarak tutulmuş tutanağın da ekte sunulduğunu, imhaya tanıklık eden şirket çalışanları ve yetkilileri de mahkemece gerekli görülmesi halinde tanık olarak dinlenebileceğini, şirket imha edilerek geri dönüştürülen işbu pizza kutularının taşınması için de ayrıca 4.690,40 TL nakliye ücreti ödemiş olup, faturası ve taşıma irsaliyesinin ekte sunulduğunu,

davacının ... nolu proforma fatura için 28/01/2022 tarihinde kendisine ulaşmadığını beyanla, tekrar aynı proforma fatura için 11/02/2022 tarihinde 7.551,25 Euro ödendiğini iddia etmiş ise de, 11/02/2022 tarihinde davalı şirketin banka hesabına girmiş bir bedel bulunmadığını, banka hesaplarının celp edilmesi durumunda bunun ortaya çıkacağını, davacı iddialarını kabul etmemek kaydı ile iş bu paranın alacaktan mahsubunun gerektiğini, davalı şirketin geri ödediği 12.000,00 USD bedelin, pizza kutularının imhası için davalı tarafından ödenen 4.707,63 USD (69.945,97 TL) tutarın da davacının alacağından düşmesi gerektiğini,

taraflar arasındaki anlaşmanın, davacının kendi isteği doğrultusunda ve geri ödenen bedelde anlaşılması suretiyle sona erdiğini, iş bu sebeple ürünlerin gemiye yüklenmediğini veya başka bir şirketle daha yüksek bedelden anlaşarak davacının zarara uğradığını iddia ettiğini bu beyanların gerçeği yansıtmadığını, davacının hukuki yararının da bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret Sicil kayıtları, Avcılar Vergi Dairesi'nden celp edilen BS form bilgileri, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... değişik iş sayılı dosyası, Kartal ..... Noterliği'nin 21 Eylül 2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, apostil evrakları, mahkememizce aldırılan 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava 27/01/2022 tarih ve ... nolu, 16/02/2022 tarih ve ... nolu, 16/02/2022 tarih ve ... nolu, 08/03/2022 tarih ve .... nolu ve 08/03/2022 tarih ve .... nolu proforma faturaların davacı tarafça 28/01/2022, 11/02/2022, 22/02/2022, 10/03/2022 tarihlerinde ödenip ödenmediği, davalı tarafça ürünlerin teslim edilip edilmediği, sözleşmenin feshi sonucu ödendiği belirtilen 37.321,25 Euro bedelin faiz ile tahsili ve sözleşmenin feshinden kaynaklı uğranılan zarar karşılığı şimdilik 160,00 avro tutarın tazmini talepleri noktasında toplandığı görüldü.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.

Davacı vekilinin 03/10/2024 tarihli ıslah dilekçesini aynı tarihte harçlandırarak mahkememize sunduğu görülmüştür.

Davalı şirkete ait ticaret sicil kaydının incelenmesi;

Davalı şirketin İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne .... sicil numarası ile kayıtlı olduğu, şirketin ana sözleşmesinin 07.01.2020 tarihinde tescil edildiği, sermayesinin 1.000.000,00 TL olduğu, Yönetim Kurulu Başkanının ..., Yönetim Kurulu Üyesinin ... olduğu, şirketin imza yetkilisinin münferiden .... olarak göründüğü anlaşılmıştır.

Davalı şirketin BS formlarının incelenmesi;

Davalı şirkete ait 2022 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan aylarına ait Bs formlarına göre davalı şirketin 2022 yılı ilk dört ayında BS formunda davacı şirkete mal veya hizmet ihracatı yaptığına dair bağlı olduğu vergi dairesine beyanda bulunmadığı, davalı şirketin 2022 yılı ilk dört ayında BS formlarında davacı şirket ile ticaret yaptığına dair bir kayıt olmadığı görülmüştür.

Hukuki Mütaala :

Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Anlaşması CISG’de ayıp kavramı, objektif ayıp, sübjektif ayıp olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Ancak, CISG m.35/1’de, malın miktar, nitelik ve türüyle paketleme ve muhafazasının taraflarca sözleşmede belirlenebileceğinin hükme bağlanması suretiyle “sübjektif ayıp” kavramı esas alınmıştır.

Taraflar böyle bir anlaşma yapmamışlarsa, CISG m.35/2’de yer alan ve genel kriterlere dayanan “objektif ayıp” kavramını içeren tali düzenleme uygulanır. Tespit edilen bildirilen ayıp, önemli olmalıdır. Teslim zamanında ayıp mevcut olmalı, alıcı ayıbı bilmemelidir. Alıcı, ayıbı biliyorsa kabul etmiş sayılacaktır.

Türk Borçlar Kanunu’nda 3. bölümde “Ayıptan Doğan Sorumluluk” başlığı ile ayıplı mal satılması durumunda satıcı ve alıcının sorumluluklarına yer verilmiştir. Ayıptan Doğan Sorumluluk, TBK m. 219-231 hükümleri arasında düzenlenmektedir.

TBK’nın 219. maddesinde ayıp kavramı, satıcının, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması ya da nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp olarak tanımlanmıştır.

TBK m. 212 II hükmü doğrultusunda kararlaştırılan ifa zamanı TBK m. 90 ve TBK m. 117 I bakımından borcun muaccel olduğu tarihi işaret etmektedir. Ayrıca TBK m. 117 II bakımından ihtarsız temerrüde düşülen tarihi göstermektedir. Şöyle ki borçlu temerrüdüne ilişkin genel hükümlere göre TBK m. 117 II’de yer alan durumlardan birisi söz konusu değilse borç muaccel olduğu hâlde378 ifa etmeyen borçluyu temerrüde düşürmek için kural olarak alıcının ihtarı gerekecektir (TBK m. 117).

TBK m. 117 II’de ise alacaklının temerrüt ihtarında bulunmasının aranmadığı bazı durumlar düzenlenmiştir. Temerrüt ihtarına gerek olmayan durumlardan bir tanesi de tarafların ifa için belirli bir vade kararlaştırmış olmalarıdır. Belirli vade, borcun muaccel olacağı zamanı gösterdiği gibi, taraflarca belirli vadenin kararlaştırılmış olması durumunda, vadesinde borcunu ifa etmeyen satıcı, alıcının ihtarına gerek kalmaksızın, temerrüde düşmüş olur.

Böylece, kararlaştırılan zamanın gelmesiyle birlikte, borç muaccel olacaktır. Söz konusu tarihte satıcı borcunu ifa etmezse temerrüde düşecektir. (m. 117 II)

TTK'nun 4/2, 64. ve HMK'nun 222.maddeleri uyarınca taraf vekillerine davayla ilgili ilişki dönemini kapsayan ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde hazır etmeleri hususunda kesin süre verilmesine, belirlenen gün ve saatte söz konusu ticari defterlerini ibraz etmedikleri takdirde ise karşı tarafın usul ve mevzuata uygun tutulmak kaydıyla ticari defterlerine itibar edilerek karar verileceğinin (28/07/2020 gün 31199 sayılı 7251 kanunun 23. maddesi) ihtar edilmiş olmasına rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde de bulunulmasına rağmen ticari defterlerin bilirkişi incelemesine hazır hale getirilmediği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, dosya kapsamına sunulan apostil evrakları ve çevirileri, mahkememizce aldırılan 25/07/2024 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;

Somut olayda.

Davacı şirketin Fransa ülkesinde olması nedeni ile sundukları yeminli tercümanın Türkçeye çevrili belgelerinin incelendiği, davalı şirketin ticari defterlerini ibraz etmedikleri, sözleşmenin davacı şirket tarafından 21.09.2022 tarihli ihtarname ürünlerin teslim edilmemesi nedeni ile fesih edildiği, sözleşmeye ve taraflar arasındaki ilişkiye dayalı olarak davacının satın aldığı ürünler için gerekli ödemenin davalının hesabına uluslararası ödeme emri ile 37.321,25 Euroluk bedeli davalı şirketin hesabına aktarıldığının anlaşıldığı, davalı şirketin ürünleri teslim etmediği,

10/05/2022 tarihli tutanakta ..., ..., ..., ... ve ... nolu proforma faturalarındaki üretildiği beyan edilen ürünlerin imha/geri dönüşüm işlemine tabi tutulduğu, davaya konu proforma ürünlerin teslim edilmediğinin davalı tarafça da kabulü ve imha edildiğinin bildirilmesi nedeniyle, davalının ürün teslimine ilişkin edimini yerine getirmediği,

davacının gerekli ürünleri dava dışı şirketten temin etmek zorunda kalması ve de ödediği ürünlerin teslim edilmemesinden kaynaklı olarak ayrı ayrı zararının oluştuğu, davalı şirketin ürünleri teslim etmedikleri, davacı şirketin davalı şirket hesabına gönderdikleri 37.321,25 Euro tutarındaki bedelin T.C.M.B.

Bankalarca Mevduatlara Fiilen Uygulanan Azami Faiz Oranlarına göre hesaplanan faiz tutarının gönderme tarihinden 21.09.2022 ihtarname tarihine kadar 924,19 Euro olarak hesaplandığı, davacı şirketin temin edemediği ürünleri dava dışı şirketten daha yüksek bir fiyatla temin ettiği görüldüğünden, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davalı şirket tarafından davacı şirkete üretilip gönderilecek ürünlere ait proforma faturalarında belirtilen pizza kutularına ait ölçüler ile ölçülendirilen birim fiyatları ile, davacı şirketin dava dışı şirket olan ....

Sanayi Ticaret A.Ş.’den temin ettiği aynı ölçüler ile birim fiyatlarındaki fiyat farklarının karşılaştırmasının ayrıntılı biçimde hesaplanmış ve birim fiyat farkından kaynaklanan zararının 29.880,37 Euro olarak hesaplandığı, tüm dosya kapsamında davalı şirketin, taraflar arasındaki dış ticaret ilişkisine dayalı olarak davacı tarafından 37.321,25 Euro tutarlı ödemesi yapılan ürünleri teslim etmediği ve davacının teslim edilmeyen ürünleri dava dışı şirketten temin etmesi neticesinde de 29.880,37 Euro ek masraf etmek zorunda kaldığı,

davalı şirketin nakliye ve taşıma ücreti açıklamalı olarak 4.707,63 USD bedelli fatura düzenlediği ve buna ilişkin olduğu anlaşılan davalı şirketin muavin defterlerinde 06/05/2022 tarihli 69.945,97 TL tutarlı kayıt yapılmış ise de ticari defterlerin ibraz edilmemesi nedeniyle, gerekçeli teyidi ve amacının tespit edilemediği, A4 kağıdına yazılı olarak sunulann tahsilat belge no:0530 sayılı, müşteri ünvanı .... nolu üst açıklamalı belgede elle yazılı olarak 12.000,00 USD olarak tutar yazıldığı, belge üzerinde herhangi bir tarih olmadığı, ödemeyi teslim alan kısmında biri belirsiz diğeri ise yapıştırma olduğu düşünülen bir imzanın olduğu,

davalı şirket tarafından kaşe ve imzalı, sol alt kısmında ise elle yazılı olarak .... Ve .... isminin olduğu, ancak dosya kapsamında bulunan diğer delillerle kesin olacak şekilde ispata yeterli olmadığı, bu durumda bu bedellerin alacaktan mahsup edilemeyeceği, anlaşılmakla davanın kabulüne, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip .... · e-imzalıdır