Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/434 K.2024/983

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı vekili özetle; davacı şirketin ... markasının sahibi olduğunu, markanın yayılması adına çeşitli kurumlarla franchising anlaşmaları yapıldığını, davalı şirketin de bu franchising ağına 06/11/2021 tarihinde imzalanan 12 yıllık eğitim ve öğretim süresince .... markasının kullanım hakkına haiz şirketlerden birisi olduğunu, anlaşmaya göre davalı şirketin okul olarak faaliyet gösterdiği kurumda ve dijital mecralarda .... markasına ait logo, tabela vb. İşaret ve isimleri kullanmak ve işbu marka altında çalışmalarına devam ettiğini,

mevcut ruhsatın tadili için Milli Eğitim Bakanlığı'na bildirimde bulunmak ve öğrencilere satışa sunulacak okul üniformalarını kitapları ve yan materyalleri davacı şirketten satın almakla yükümlü olduğunu, ayrıca sözleşme süresince eğitim alanında tescilli harici bir başka marka ile çalışmayacağının kararlaştırıldığını, işbu sözleşme hükümlerine istinaden sözleşmenin imzalandığı tarihten sonraki ilk eğitim öğretim yılı olan 2022-2023 sezonları için 2022 yılı Mayıs ayından itibaren davalı şirkete ait okullardaki öğrencilere arz edilmek üzere toplam 2.000.000,00 TL üzerinde kitap ve yan materyal satışı gerçekleştirildiğini,

ayrıca eğitim- öğretim ve yönetim alanındaki know-how, markaya ve sektöre ait tercübeler ve organizasyon yapılarının kendileri ile paylaşıldığını ve yol haritasının belirlendiğini, sözleşmedeki davalı şirketin hak ve yükümlülüklerinin yer aldığı 4. Maddenin 7. Fıkrasına göre kitap satışları yapılmış ise de 5. Fıkrada düzenlenen okul üniformalarının sipariş edilmediğini ve şirket merkezinin yer aldığı okul binasında ve dersliklerde ... markasına yer verilmediğini, ayrıca okul ismini .... olarak değiştirmediklerini sözleşmeyi ihlal ettiklerini,

sözlü uyarılara rağmen kaçınmacı bir tutum sergilediklerini ve .... ismini kullanmaya devam ettiklerini, davacı şirketin marka itibarının zedelenmesine sebebiyet verdiklerini, davacı şirketin anlaşma gereği, dijital ve fiziki mecralarda Van ilinde kampüs açtığını ilan ettiğini, davacı şirket ile aynı alanda hizmet veren diğer ticari kuruluşlara ve nihai tüketici niteliğindeki öğrencilere karşı davacı hakkında kötü bir intibah uyanmasına yol açıldığını, basiretli bir tacirden beklenmeyecek, sözleşme hükümlerine ve ticari teamüllere aykırı hareket edildiğini, davacı şirketin eğitim öğretim sisteminin öğrenildiğini, kitapların satın alındığını,

davacıya ait proje, plan ve stratejilerin bilgilerinin edinildiğini, ancak davalının edimlerini yerine getirmediğini, davalı şirkete ait hisselerin %8'lik kısmının ... A.Ş. İsimli şirkete devredildiğini, 31/01/2023 tarihli Bakırköy ...

Noterliğinden düzenlenen .... yevmiye nolu ihtarname keşide edildiğini, davalı şirketçe tebliğ alınan bu ihtarnameye cevap verilmediğini ve sözleşmeye aykırılıkların giderilmediğini, sözleşmenin 8.2 maddesinde davacı şirket tarafından sözleşmenin haklı sebeple feshedilebileceği durumların belirtildiğini, 23/02/2023 tarihli Bakırköy ....

Noterliği'nin .... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiğini, cezai şarta bağlı haklı tazminat taleplerinin oluştuğunu, sözleşmenin 8. Maddesine dayanarak yaptıkları haklı sebeple fesih işlemi ve cezai şartın gerçekleşmesi nedeniyle doğan 1.500.000,00-TL tazminat taleplerinin bulunduğunu, yapılacak internet sorgulaması ve ticaret sicil sorgulamasından da anlaşılacağı üzere davalı şirketin .... ismi adı altında, iş bu tabela ile davalı şirket ticaret merkezinde faaliyet gösterdiğini, ....nin davalı şirket ortağı olduğunu, zarar için bilinçli olarak hareket edildiğinin açık olduğunu,

TTK 16. Maddesi gereğince yine aynı kanunun 18. Maddesinde tanımlı basiretli, tacir sıfatını haiz olduklarının açık olduğunu, sözleşmenin haksız rekabet başlıklı 7. Maddesine göre rekabet yükümlülüğne aykırılı kile cezai şartın doğması nedeniyle 1.500.000,00 TL miktarında ayrıca bir tazminat taleplerinin de bulunduğunu beyanla 1.500.000,00 TL haksız fesih nedeniyle doğan haklarından kaynaklı tazminat miktarı ile 1.500.000,00 TL cezai şarttan kaynaklı tazminat taleplerinin davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesini, davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalının adresinin Van ilinde olması nedeniyle yetki itirazında bulunduklarını, dava konusu yapılan meselenin ticari bir iş olmadığını, hem de kadük bir sözleşmeye dayandığından ticaret mahkemelerinin görev alanı dışında olması nedeniyle ticaret mahkemelerinin görev alanı dışında olduğunu, davacının talep ettiği alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını ve hak düşürücü süre yönünden de davanın reddi gerektiğini, davacı yanın dava dilekçesi ekinde sunduğu sözleşmedeki boşlukların sonradan karşı tarafça doldurulduğunu, sözleşmenin orjinal halini dilekçeleri ekinde sunduklarını,

tarafların sözleşmeyi boşluklu haliyle imzaladığını, ancak daha sonra anlaşamamaları nedeniyle sözleşmenin geçersizliğini koruduğunu, kabul manasına gelmemekle birlikte bu belgenin ancak vaad sözleşmesi olarak değerlendirilebileceğini ancak bu sözleşme türüne göre de şekil şartlarının yerine getirilmemiş olduğunu, davacı tarafından sözleşme imzalandıktan sonra ... açılmış gibi bir izlenim yarattığını, ancak davalının 25/05/2018 tarihinde ... A.Ş.

İle sözleşme yaptığını, ve 2019 yılından beri ... adı altında faaliyet yürüttüklerini, daha sonra davacı taraf ile görüşüldüğünü ancak boş olarak imzalanan sözleşmenin, taraflar arasındaki anlaşmamazlık nedeniyle vaadden de dönüldüğünü, davacının davayı kötü niyetli olarak açtığını, 2022-2023 yılı için sipariş edilen kitap ve yan materyallerin ... Yayıncılık A.Ş.

Şirketinden alındığını, dava konusu edilen franchising sözleşmesi ile alakası olmadığını, ortada geçerli bir sözleşme olmadığından ve ifaya da başlanmadığından, davacının sözleşmenin 7. Ve 8. Maddesinden bahisle talep ettiği cezai şartların koşullarının oluşmadığını, davacı tarafın iş bu dava ile kendi isimlerinin davalı tarafından kullanılması için dikte etme durumuna getirdiğini, ticaret ahlakına aykırı ve kötü niyetli olduklarını beyanla davanın yetki, görev itirazları da değerlendirilerek, reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İsticvap, franchising sözleşmesi, 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava taraflar arasında akdedilen 06/11/2021 tarihli franchising sözleşmesi hükümlerine davalının aykırı davranıp davranmadığının tespiti ile davacının haklı sebeple sözleşmeyi feshedip etmediğinin tespiti ile buna bağlı cezai şart ve haksız rekabetten kaynaklı tazminat taleplerinden ibarettir.

Mahkememizin 21/05/2024 tarihli celsesinde dosyanın miktar itibariyle heyete tevdiine karar verildiği anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporu bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.

Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde davacı şirket yetkilisi ... isticvap edilmiş " davalı ile .... Okullarında 2010 yıllarında tanıştık, ben İstanbul'da 2019 yılında .... A.Ş'yi kurdum, 06/11/2021 de ...

Okulları'nı Van ve Diyarbakır sorumlularına okulu tanıttık ve bu tarihte davalı ile Franchising Sözleşmesi imzaladık, otelde olduğumuz için sözleşmenin bazı kısımları boş bırakıldı, davalı bu kısımları elle dolduralım dedi, sözleşmeyi imzalarken yanımızda bulunan arkadaşlar okulumuzun ilk sözleşmesi olduğundan hatıra maksatlı video çekiyordu, bu durum videolarla da sabittir, sözleşmede şirket bilgileri kısmı boştu, orada bulunan eşim ...., davalı şirket yetkilisinden şirket bilgileri alarak,

franchise alan davalı ... ve franchise veren bizim şirketimizin bilgilerini sözleşmeye el ile yazdı, sonrasında davalının ... tabelasını Eylül ayında ....

Okulları tabelası olarak değiştirmesi gerekirken değiştirmediğini öğrendik, halen tabelası kendi okulunun tabelasıdır, bir süre iletişim kurmaya çalıştık, okullar arası kitap alışverişi yaptık ancak sonrasında kendisine bir türlü ulaşamadık, sözleşme kapsamındaki edimlerini bu sebeple yerine getirmemiştir, devamında davayı açmak durumunda kaldık," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde davalı şirket yetkilisi ... isticvap edilmiş "davacı ile tanışıklığımız çok eskiye dayanır, ben .... Okullarının şirket sahibiyim, davacının sahibi olduğu ....

Okullarının tanıtılması için bir araya geldik, sonrasında franchise sözleşmesi için aramızda konuştuk, 06/11/2021 tarihinde sözleşmeyi kaldığımız otelde imzaladık, otelde çıktı alma imkanımız olmadığı için, sözleşmedeki bir çok yeri boş bıraktık, sadece şirket bilgilerini yazarak sözleşmeyi imzaladık, sonrasında dağıldık, akabinde davacı ile herhangi bir kitap alışverişimiz olmamıştır, sözleşmede de zaten böyle bir hüküm mevcut değildi, sözleşmede "Cezai şart, okulun hangi ilde olacağı, ne zaman açılacağı" hususları boştu bırakılmıştı, sözleşmede yine tabelanın değişeceğine dair bir hüküm bulunmamaktaydı,

bu sebeple ben yetkilisi olduğum ....nın tabelasını, ....nın tabelası ile değiştirmedim, halen Van ... olarak eğitim vermekteyim, tarafımda sözleşmenin boş bırakılmış halinin görselleri mevcuttur, kitap alışverişi yaptığımı .... Yayıncılık davacı şirket yetkilisine aittir, .... Yayıncılığın kitaplarını ....Yayıncılık adına aldık ve okulda bunları kullandık, ancak davacının kurumsal kitaplarını kullanmadık," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Türk Borçlar Kanunu M.1/1 hükmü gereğince; “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur”. Yine TBK m. 2/1 gereğince “taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır”.

Davacı vekilinin 15/05/2024 tarihli ıslah dilekçesini, 17/05/2024 tarihinde harçlandırdığı görülmüştür.

6762 sayılı TTK’nın 62.maddesine göre, 58 inci maddede yazılı haksız rekabetten kaynaklanan davalar, davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl ve her halde bunların doğumundan başlayarak üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Tazminat Davası: Tazminat davası, maddi ve manevi tazminat davası olarak iki şekilde açılabilir. Tazminat davası ile haksız rekabet fiilinden zarar gören kimse, gördüğü zararın tazmin edilmesini talep edebilecektir. Bu davanın açılması, failin kusuruna ve davacının zararına bağlıdır.

Zararın ispatlanması her zaman kolay olmamaktadır. Bu sebeple maddi tazminat davasında zararın tespitine yönelik olarak TTK md. 56/1(e)’de “…haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir.” ifadesi öngörülmüştür.

Sözleşme tarihi, dava açma tarihi ve ıslah tarihi dikkate alındığında, dava ve ıslah açısından zamanaşımı süresinin geçmediği, sözleşmeye göre Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunun anlaşıldığı, davalının zamanaşımı itirazları ve yetkisizlik itirazları yerinde bulunmayarak yargılamaya devam edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72/1. maddesine göre de zamanaşımı süresi zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yıldır.

Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesinde üç türlü zamanaşımı süresi öngörüldüğü, bunların zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıllık sübjektif ve nispi nitelikteki kısa zamanaşımı süresi, herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık objektif ve mutlak nitelikte uzun zamanaşımı süresi ile olağanüstü nitelikteki ceza zamanaşımı süresi olduğu anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına binaen,

Somut olayda. Türk Borçlar Kanunu M.1/1 ve TBK m. 2/1 hükmü gereğince davalı şirket yetkilisinin mahkememizce isticvap beyanı da dikkate alınarak sözleşmenin taraf iradeleriyle kurulmuş olduğu, her iki tarafça imzalanan franchise sözleşmesinin geçerli olduğu, yine davalı şirket yetkilisinin isticvap beyanından taraflar arasında imza edilen sözleşmenin 4.5.

Maddesine göre okul üniformalarının sipariş edilmediği, şirket merkezinin yer aldığı okul binasında ve dersliklerde ... markasına yer verilmediği, Milli Eğitim Bakanllığı'na ruhsat tadili için başvuru yapılmadığı, sözleşmeye rağmen okulun isminin ... olarak değiştirilmediği, okul ismi olarak taraflar arasında kurulan sözleşmeye aykırı olarak ... markasının kullanıldığı, sözleşmenin 5.2 maddesinde yer alan eğitim-öğretim gelirinin %5+KDV'sinin ödenmediği, bu nedenlerle sözleşmenin 8.2 maddesine göre, davacının sözleşmeyi feshinin haklı nedenlere dayandığının anlaşıldığı, davalının sözleşmeye göre edimlerini yerine getirmediği, sözleşmenin 8.2.

Maddesinde davalını sözleşmeden kaynaklı asli ya da fer'i yükümlülüklerinin herhangi bir şekilde ihlal etmesi neticesinde sözleşmenin feshine sebep olması halinde davacının uğrayacağı munzam ve müsbet kar kayıplarına karşılık olmak üzere 1.500.000,00 TL cezai şartı ödeyeceğinin düzenlendiği,

sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenlere dayanılarak feshedilmesi nedeniyle haklı sebeple fesih nedeniyle cezai şart talep etme hakkının oluştuğu, sözleşmenin 7. Maddesinde davalının ve şirket yetkilisinin sözleşmenin devam ettiği süre boyunca doğrudan veya dolaylı olarak kendisi, temsilcisi veya ortakları lehine veya başka herhangi bir kişi, ortaklık veya şirket aracılığı ile veya adına veya bunlarla birlikte başkaca bir eğitim kurumuna sahip olmayacağı, iştirak etmeyeceği, yönetilmesini sağlamayacağı ve bundan herhangi bir yolla doğrudan veya dolaylı olarak gelir, hak veya menfaat sağlamayacağı,

işbu maddeye aykırı faaliyet göstermesi halinde davacının tüm zararlarını tazmin edeceğini ayrıca 1.500.000 TL cezai şart ödeyeceğinin düzenlendiği, davalı şirket yetkilisinin isticvap beyanı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden davalı şirketin, ... ismini kullanmaya başladığı, 06/11/2021 tarihli sözleşme devam ederken 19/12/2022 tarihinde şirketin tüm hisselerinin sahibi ...'ye ait payların %8'ini eğitim sektöründe hizmet veren ...

A.Ş.'ye devrettiği, davacının sözleşmenin 7 inci maddesinde düzenlenen rekabet yasağına dayalı cezai şart talebi hakkının oluştuğu, davacı tarafça ....

Noterliğinden düzenlenen 23/02/2023 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname keşide ederek davalıyı temerrüde düşürdüğü, ihtarname için verilen ödeme süresi ve son tebliğ süresi olan 09/03/2024 tarihi de dikkate alınarak temerrüt olgusu bir bütün olarak değerlendirilerek, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır