Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/364 K.2025/780

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün mükellefi olduğunu, ticari faaliyetlerine devam ettiği süreçte tüm ticari defter ve evrakların tutulması ve kaydedilmesi gibi işlemlerin müvekkilinin muhasebecisi tarafından yürütüldüğünü, 2022 yılında müvekkilinin yetkilisi olduğu şirket kapanmış olsa da müvekkiline, ticari belge ve evrak incelemelerine ilişkin birtakım e-tebligatlar gönderildiğini, ancak müvekkilinin, muhasebecisinin kendisine bu bilgileri vermemesi,

e-tebligatlardan haberdar etmemesi sebebiyle Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından incelemeye tabi tutulan belge ve bilgileri ibraz edemediğini ve müvekkilinin bu durumdan hakkında ceza davası açılması akabinde haberdar olduğunu, her ne kadar müvekkilinin, şirket yetkilisi olarak gözükse de şirketin ticari faaliyet ve yönetiminden sorumlu kişinin, müvekkilinin boşanma aşamasında olduğu eşi .... olduğunu, eşinin şirket adına birden fazla kişi lehine birtakım senetler keşide ettiği ve bu senetlerin tahsil edilememiş olması sebebiyle müvekkilinin icra takipleri ile karşılaştığını,

banka hesaplarına haciz işlendiğini ve söz konusu icra takiplerine konu senetlerin müvekkili tarafından imzalanmamış olması sebebiyle müvekkili tarafından açılan imzaya itiraz davaları olduğunu, bu sebeplerle, müvekkili adına mükellefiyet tesis edilen şirkete ait 2018 ve 2022 yıllarında düzenlenen tüm ticari defter, evrak ve kayıtların müvekkilinin elinde olmayan nedenlerle zayi olmuş olması sebebiyle taraflarına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Küçükçekmece ... Aile Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, Küçükçekmece .... Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosyası, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, İstanbul Defterdarlığı Hukuk Bürosu yazı cevabı, Pendik Sosyal Güvenlik Merkezi yazı cevabı, Küçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezi yazı cevabı, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı ilamıyla, dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret mahkemelerine tevdi edilmek üzere gönderilmesine karar verildiği, Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosunca mahkememize gönderilen dosyanın yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı görülmüştür.

Türk Ticaret Kanunu Madde 82/7 maddesinde; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Davacının söz konusu TTK 82/7. maddesindeki düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir.

TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. Bu nedenle, talebe konu belgelerin somutlaştırılması gerekmekte olup, genel kapsamlı bir zayi kararı verilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 11. HD 08.12.2014 tarih ve 2014/12543 E.-2014/19170 K. Sayılı ilamı) Yine, ticari defter ve belgeleri için zayi belgesi düzenlenmesini talep eden tarafın zayi olduğunu iddia ettiği ticari defter ve belgelerin mevcudiyetine karine teşkil edecek ve bu konuda olumlu kanaat edinmesini sağlayacak bilgi ve belgeleri ibraz etmesi gerekir.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; bir tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi ve zayiliğin öğrenilmesinden itibaren yasal süresi içerisinde davanın ikame edilmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesinde, dava konusu edilen defter ve belgelerin ne zaman zayi olduğu, ne zaman öğrenildiği gibi hususların yer almadığı anlaşılmış ise de, dosya arasına alınan soruşturma dosyası incelendiğinde, davacı ifadesinin 23/12/2024 tarihinde alındığı ve bu beyanda muhasebeci sebebiyle ticari defter ve kayıtlarına ulaşamadığını beyan ettiği görülmüş olup eldeki davanın ise 18/04/2025 tarihinde ikame edildiği bu doğrultuda davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı tespit edilmiş ve davanın reddine dair karar vermek gerekmiş olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır