Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/180 K.2025/728

Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirket ile davalı arasında alım/satım sözleşmesinin var olduğunu, müvekkili şirketin baharat üretimi ve satışı ile uğraştığını, davalının, çeşitli tarihlerde baharat ve baharat türevi ürünleri müvekkilinden satın almış; söz konusu ürünler kargo ile davalıya teslim edilmiş olduğunu, taraflar arasında CARİ HESAP şeklinde devam eden ilişkide davalı, peyder pey olmak üzere değişik zamanlarda ödemeler yapmış ancak cari hesap bakiyesi ödenmediğinden davalı aleyhine Büyükçekmece ...

İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyasıyla icra takibi yapılmak zorunda kalınmış olduğunu, davalının haksız ve suiniyetle takibe itiraz ederek durmasına sebebiyet verdiğinden huzurdaki davanın açılmak zorunda kalındığını, icra takibinin Büyükçekmece .... İcra Md. Nün ... E. Sayısına kaydedilmiş ise de bilahare Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün kapatılması sebebiyle dosyanın Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayısını aldığını, davanın açılmasından önce anlaşma ümidiyle arabulucuya başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında karşılıklı edimler yüklenilen bir sözleşmenin mevcut olduğunu, müvekkilinin satıma konu ürünleri teslim etmekle, davalının ise ürün bedellerini ödemekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin tarafları açısından sözleşmenin ifa yerinin farklılık göstermekte ise de davalının borcunu ifa yerinin müvekkilinin adresi olduğunu beyan ederek,

davalının yetkiye ve borca itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı yanın dosya kapsamına cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Büyükçekmece İcra Müdürlüğünün ... (Eski esası Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası) Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde. Alacaklısı ... Gıda Ltd. Şti., borçlusu ..., 19.008,23-TL 24/02/2023 tarih ... fatura numaralı 1.034.428,70-TL tutarındaki fatura alacağından tahsil edilen 349.235,00-TL alacak miktarı düşürüldükten sonra akiye 685.193,70-TL tutarındaki alacağın tahsili (istenen yıllık TTK 1530. Madde temerrüt faizi, 13.516,15-TL Üsküdar ...

Noterliğinin 02/07/2024 düzenlenme tarihli ... yevmiye numaralı ve 03/07/2024 tebliğ tarihli ihtarnameyle borçlunun temerrüde düştüğü tarihe istinaden istenilen 13.516,15-TL temerrüt faizi, 698.709,85-TL toplam alaca, asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık TTK. 1530.

Madde temerrüt faizi, icra harç ve giderleri ile avukatlık ücretinin tahsili (TBK100.madde gereğince yatırılan paranın öncelikle ferilerden düşümü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla , 1 set 25 ton konteyner taşıma aracı, 4 adet köşe döküm ve 2 adet tandem taşıma koluna istinaden fatura alacağından tahsil edilen 349.235,00-TL alacak miktarı düşürüldükten sonra bakiye 685.193,70-TL tutarındaki alacağın tahsili istenildiği, ödeme emrinin 03/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borca süresinde itiraz edilmesi nedeniyle takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Makina Mali Müşavir-Baş Denetçi Bilirkişi ... tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; "Taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşmeye rastlanılmadığı, davacı tarafından yerinde inceleme talep edilmiş ve ilgili dönemlere ait defter ve belgeler ibraz edilmiş olduğu, incelenen yasal defterler e-defter olup; sürei içinde defter beratlarını Maliye Bakanlığı'na verilmiş olduğunun görüldüğü, bu tarihten sonra ödeme yapmaya devam eden davalı, davacı defter ve kayıtlarına göre takip tarihi olan 06.09.2023 olan takip tarihinde 19.008,23.-TL (B) durumdadır ve borca karşılık herhangi bir ödeme yapmamış olduğu, takip tarihinden ibaren davacının faiz talep edebileceği mutalaa edilmekte olup; takdirin mahkemeye ait olduğu" kanaati ile rapor sunmuştur.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı düzenlenen faturadan ötürü yapılan icra takibine davalının itirazının iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş fakat davalı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde ibraz etmemiştir. Rapor neticesinde incelenen davacı defterlerine göre davacının davalıdan faturalar karşılığında 19.008,23-TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. " şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.

7251 sayılı yasanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesindeki değişikliği düzenleyen 23. maddesine ait Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekçesi " Maddeyle, Kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin 222 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut metne göre diğer tarafın defter kayıtlarında ilgili hususta hiçbir kayıt bulunmaması halinde, ibraz eden tarafın ticari defterindeki kayıtlar, sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmektedir.

Ticari defteri ibraz edenin tek taraflı işlemiyle oluşturduğu kayıtların, bu kayıtlardan hiçbir şekilde haberi olmayan karşı taraf aleyhine delil teşkil ediyor olması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edebilmektedir.

Bu sebeple maddede yapılan değişiklikle, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için öngörülen unsurlardan biri olan, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” hali, madde metninden çıkarılmaktadır.

Kural tersine çevrilmekte ve karşı tarafın maddede belirtilen usule uygun olarak tuttuğu ticari defterini ibraz ettiği halde ileri sürülen hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterin, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı açıkça hükme bağlanmaktadır. Madde metni dışına çıkarılan “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” durumunun yerine, “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” durumu maddeye ilave edilmektedir.

Buna göre ticari defterde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir. Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir.

Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir. Belirtilmelidir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklindedir.

Kanun değişikliği sonrasında madde gerekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının, davacı tarafça ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, fatura teslim olgusunun artık ispatının gerekmeyeceği yine yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

15/09/2025 Katip .... ¸e-imzalı Hakim .... ¸e-imzalı