Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/400 K.2025/607

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili .... Sigorta Aracılık Hizmetleri Limited Şirketi'nin (...) T.C. Bakırköy ....

Noterliği 25.08.2000 tarihli .... yevmiye numaralı şirket karar defteri (Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri) için zayi belgesi verilmesini, mahkemece zayi belgesi verilmesi talebinin reddedildiği takdirde, terditli olarak ikinci talepleri olan şirket defteri olmadan Noterde işlem yapılarak Ticaret Sicilde ilan edilecek şekilde şirketin tüzel kişi müdürü ... Vakfı’nı temsilen gerçek kişi olarak belirlenen ....

(T.C. ...)’ın şirketi temsil yetkisinin kaldırılması kararı ile şirketin tüzel kişi müdürü ... Vakfı adına (aksi karar alınıncaya kadar münferiden temsile yetkili olarak) hareket eden gerçek kişi olarak ... (T.C. ...)’in temsil ve ilzama yetkili müdür olarak atanması/gösterilmesi ve ticaret sicile bildirilmesini talep ve dava etmiştir.

İddia kapsamında mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Adli Görüntü İnceleme Uzmanı Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 27/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; mukayeseye elverişli görselleri paylaşılan video dosyalarında bulunan şahsın eşgal tespiti ve fotoğraf karşılaştırması için elverişli görselleri ile Sanık ...'a ait görsellerin karşılaştırma işlemi yapılmış, Şahsın genel eşkâl karakteristik özellikleri ve diğer itiyadi unsurlar yönünden kıyaslama yapılmasında; optik büyüteç, bilgisayar ortamında çalışan yazılım ve görüntü programları kullanılarak yapılan eşkâl teknikleriyle karşılaştırılması sonucunda.

Sanık ... ile kamera kayıtlarında bulunan şahsa ait fotoğraflar arasında MORFOLOJİK olarak yapılan karşılaştırmalarda, şahsın kafa, saç yapısı, saç tarama alanı, alın, kaş, göz, burun, ağız, çene ve kulak yapıları bakımından benzerlikler saptandığından inceleme konusu Flash bellek içerisinde videoda bulunan yukarıda Fotoğraf Mukayese tablosunda gösterilen şahsın sanık ...'a BENZER şahıs olduğu sonucuna varıldığı ve tetkiki biten dosya ile ....” marka 16.GB.

Oluşan Flash bellek aynen iade edildiği kanaati ile rapor sunmuştur.

Adli Görüntü İnceleme Uzmanı Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 03/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;... olduğu düşünülen şahsın ofiste bulunan klasörlerden ve evrak rafından almış olduğu evrakları, daha önce masanın sağında bulunan raflardan almış olduğu ve yazıcının üzerine bırakılan beyaz renkte kâğıt dosya olduğu düşünülen evrakları (bu nesnenin defter olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,) masanın üzerinde bulunan mavi renkte küçük kitap şeklinde içeriği tam olarak belli olmayan nesneyi, klasörlerin bulunduğu masanın üzerinde bulunan sertifika olduğu düşünülen çerçeveli belgeyi,

çantasında ofise getirmiş olduğu laptop ile bu laptopa ait aparatları el çantasına koyup 07.09.2024 günü saat 12:52:42 (kamera saatine göre) sıralarında ofisten ayrıldığı tespitinin yapıldığı, ayrıca 27.05.2025 kök raporda yapılan fotoğraf mukayesesinde şahsın tespitinin yapıldığı ve kök rapora eklenecek herhangi bir olumlu ya da olumsuz herhangi sonucun olmadığı sonucuna varıldığı kanaati ile rapor sunmuştur.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesinin 7. Fıkrası; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' şeklinde düzenlenmiştir.

Tacirlerin defter tutma yükümlülüğü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64. Maddesinde düzenlenmiş olup buna göre ; Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. (TTK m.82/7).

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, HMK'nın 385/2.maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.

Mahkememizce iddia kapsamında gerekli yerlere müzekkereler yazılmış ve dava dışı ...'ın teşhise yarar fotoğrafları dosyamız arasına alınmıştır. Talepte bulunanın sunmuş olduğu görüntüler ile celbedilen fotoğraflar mukayeseli olarak bilirkişiye incelettirilmiş ve sunulan rapor neticesinde dava dışı karar defterini aldığı düşünülen görüntülerdeki kişinin fotoğrafları celbedilen ... ile benzer kişiler olduğu,

... olduğu düşünülen şahsın ofiste bulunan klasörlerden ve evrak rafından almış olduğu evrakları, daha önce masanın sağında bulunan raflardan almış olduğu ve yazıcının üzerine bırakılan beyaz renkte kâğıt dosya olduğu düşünülen evrakları (bu nesnenin defter olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,) masanın üzerinde bulunan mavi renkte küçük kitap şeklinde içeriği tam olarak belli olmayan nesneyi, klasörlerin bulunduğu masanın üzerinde bulunan sertifika olduğu düşünülen çerçeveli belgeyi,

çantasında ofise getirmiş olduğu laptop ile bu laptopa ait aparatları el çantasına koyup 07.09.2024 günü saat 12:52:42 (kamera saatine göre) sıralarında ofisten ayrıldığı tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Yine dinlenen tanık beyanları ve talepte bulunanın yapmış olduğu suç duyurusu ile dosyamız arasına alınan rapor neticesinde ulaşılan kanaate göre, ...'ın talepte bulunana ait karar defterini talepte bulunanın rızası dışında kendi uhdesine almış olduğu, kendisine ulaşılamadığı, talepte bulunanın bu konuda kusurunun bulunmadığı, zayi belgesi talep etmede hukuki yararının bulunduğu, kanunda sayılan sebeplerin tahdidi olmadığı, somut olaya göre zayi belgesi istemenin mümkün olduğu, işbu somut olayda da talepte bulunanın talebinin haklı olduğu, söz konusu belgenin talepte bulunanın iradesi dışında elinde olmayan sebeplerle zayi olduğunun kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılmakla talep hakkında aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imza Hakim .... · ¸E-imza