Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/640 K.2024/303

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; tarafların ihracat alanında faaliyet göstermek üzere adi bir ortaklık kurduklarını, tarafların tacir sıfatına haciz kişiler olduğunu, 11/09/2021 tarihinde tarafların ortaklık sözleşmesi imzaladığını, tarafların 1/2 hisseleri olduğunu, kişi başı 50.900 dolar sermaye konulduğunu, daha sonra müvekkilinin sermaye payını 64 bin avroya yükselttiğini, sözleşmeye göre davalının yönetimle ilgili işleri yürütmesinin planlandığını, şirketin kar payından müvekkiline 44.767,50 avro düştüğünü ancak müvekkiline kar payının ödenmediğini, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı ...

Soruşturma numaralı dosyasında davalının, müvekkilinin alacaklı olduğunu ikrar ettiğini, alacağın ödenmemesi üzerine davalı hakkında Küçükçekmece İcra Dairesi'nin .... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz etmesi sebebiyle takibin durduğunu, bu sebeplerle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3 bin avro karşılığı 115 bin TL'lik kısım için itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle:Davacı taraf müvekkili ortak firma kurana kadar mevcut parasını değerlendirmek istediğini, müvekkilinin yaptığı işlere kar payı karşılığında para vermek istediğini, Müvekkilinin reddetmesi üzerine abilik yap diyerek sürekli baskı yaptığını, işlerde ortak olmak isteyerek şirket kurmak istediğini, ortaklık faaliyete geçmediğini, Müvekkili Çinden Cezayire ( Tamamen yurtdışında yapılan bir işe) yaptığı bir plastik şişe işine Aralık 2020 de davacı taraf bir para koymuş ve yurtdışında icra edilen bu işte müvekkil 1068 Dolar kar kazandığını,

Müvekkili davacı taraftan bu satışlara ilişkin danışmanlık ücreti ve komisyon adı altında kardan pay aldığını, Adi ortaklığın unsurları; kişi, müşterek amaç, müşterek amaç uğruna birlikte çaba (affectio societatis), katılım payı (sermaye) ve sözleşme bağı şeklinde belirtildiğini, Adi ortaklık kurulurken ortaklar belli bir amaç için ortaklık kurmadığını, Müvekkili ... hakkındaki itirazin iptali davasının reddedilmesini, İcra takibinde haksız ve kötü niyetli davranan kurum aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatını hükmedilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü, Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğü, Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğü, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nden gelen müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

HMK'nın 2. maddesine göre;

"(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir."

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde ticari davalar sayılmış olup, uyuşmazlık konusunun TTK'nın 4. maddesi kapsamındaki ticari dava niteliğinde olmadığından, davanın görülüp sonuçlandırılmasının Ticaret Mahkemesinin görevine girmediği açıktır. Zira yapılan araştırma neticesinde tacir olmadığı anlaşılmıştır. Taraflardan her ikisinin tacir olmaması nedeniyle uyuşmazlığın nispi ticari dava türüne girdiği de söylenemeyecektir.

Dolayısıyla HMK'nın 2. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaati ile kamu düzeninden sayılan mahkemenin görevli olmasının HMK'nın 114/1-c maddesinde dava şartı olarak düzenlenmesi, taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır