Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/641 K.2024/1868

Av.

DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 19/11/2024

YAZIM TARİHİ : 20/11/2024

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... Tarımsal San. ve Tic. A.Ş.'nin tek ortağı ve şirketi temsile yetkili kişisi olduğunu, davalı ile ...

Tarımsal A.Ş. arasında 3 adet forklift satımı konusunda anlaşıldığını, bunun karşılığında müvekkilinin davalının banka hesabına 30.000,00 TL, davalının eşi ... hesabına 50.000,00 TL havale işlemi gerçekleştirdiğini, bunların yanında aynı icra takibine konu çekler gibi 3 adet her biri 80.000,00 TL olmak üzere 240.000,00 TL ödeme yaparak forkliftler için davalıya 320.000,00 TL ödeme gerçekleştirdiğini ayrıca, son çek olan 51.250,00 TL'lik ödemesi kaldığını, folkliftlerin teslim tarihi 10.06.2021 olmakla, dekontlardan ve banka kayıtlarından da görüleceği üzere müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini ancak,

davalının forkliftleri teslim etmediğini, davalının 01/06/2021 tarihinde .... numaralı fatura ile forkliftlerin faturasını şirkete keşide ederek gönderdiğini ancak, 10/06/2021 tarihinde forkliftleri teslim etmeyeceği anlaşılınca 15/06/2021 tarihinde ... numaralı fatura ile iade faturası kesildiğini, haricen konuşmalarda da forkliftleri teslim edeceği belirtilmesine rağmen edimini ifa etmediği gibi çeki de icra takibine konu ettiğini, anılan çekin bedelsiz olduğunu ileri sürerek,

müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında davanın istirdat davası olarak devamına, 68.430,00 TL'nin ödeme tarihi olan 20.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek gecikme faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir

CEVAP

Davalı vekili, davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, dosyanın haricen tahsil edildiğini, bunun üzerine 20.10.2021 tarihinde hacizlerin fekkinin yapılarak dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edildiğini, dosyanın infaz edilmesi ve kapatılmasına rağmen davacının ödediği borç için borçlu olmadığını ileri sürerek işbu davayı açtığını, davacının hukuki yararının bulunmadığını, şartların sağlanması halinde istirdat davası açılması gerektiğini, davacının taraflar arasındaki satım sözleşmesine ilişkin iddia ve savunmalarını kabul etmediklerini, kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan sözleşmeye ilişkin hususların ileri sürülmesine yer olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; takibe konu alacaktaki takip dayanağının 51.250,00 TL bedelli senet olduğu, ispat yükünün yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düştüğü, kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya ait olduğu, karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edildiği, davacının iddialarını ancak yazılı ve kesin delillerle ispatlaması gerektiği, bu konuda tanık dinletilmesinin de mümkün olmadığı,

davacı tarafından iddialarını ispata yarar yazılı ve kesin delil dosyaya sunulamadığı, dava dilekçesinde açıkça yemin deliline da dayanılmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi ve aşamalardaki beyanlarını tekrarla, davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşma ve ödenen paralara ilişkin bir itirazının bulunmadığını, davalının edimini ifa etmediği gibi forkliftler için verilen çek için de haksız olarak takip başlattığını, taraflar arasında dava konusu satım sözleşmesi dışında başka bir ilişki de bulunmadığını, davalının tüm ödemeleri almasına rağmen malları teslim etmediğinin ispatlandığını, mahkemece teslime ilişkin belgelerin ibraz edilmesi hususunda davalı tarafa süre verilmesine rağmen ibraz edilmediğini,

davalı tarafça bedel ve ödemelere herhangi bir itirazda bulunulmaması nedeniyle davanın anlaşma konusu malların teslim edilip edilmediği üzerinden devam etmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça takip ve dava konusu 7.7.2021 keşide tarihli, 51.250,00 TL bedelli çekin davacının ortağı ve yetkilisi olduğu dava dışı şirketin davalı ile yaptığı satım sözleşmesi kapsamında satım bedeli olarak verildiği, sözleşme nedeniyle davalıya 320.000,00 TL ödeme yapıldığı ancak, davalı tarafından satım konusu mallar teslim edilmediği gibi, çekin de takibe konulduğu, işbu çekin bedelsiz olması nedeniyle borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, yargılama sırasında ödeme yapılması nedeniyle davanın istirdat davasına dönüştüğü belirtilerek ödenen bedelin faiziyle tahsilinin talep edildiği,

davalı tarafça, cevap dilekçesinde dava dışı şirket ile davalı arasında kurulduğu iddia edilen satım sözleşmesinin inkar edildiği, kambiyo senetlerinin sebepten mücerret olup, davacı tarafça iddiasının ispat edilmesi gerektiğinin savunulduğu ancak, yargılama sırasında satım sözleşmesine konu malların teslim edildiğini ispatlayacak mahiyette delil sunulduğunun beyan edildiği ve işbu delillerin de dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflara ticari defterlerini sunmak üzere ihtarlı ara karar kurulmuş ancak, taraflarca ticari defterler ibraz edilmemiştir.

Bu durum karşısında, her ne kadar kambiyo senetlerinin ticari defterlere kayıt zorunluluğu bulunmamakta ise de, dava dışı şirket ile davalı arasında satım sözleşmesi yapıldığı ve dava konusu çekin de işbu sözleşme kapsamında verildiğinin iddia edilmiş, davalı tarafça da mal tesliminin ispatı kapsamında deliller ibraz edilerek sözleşme ilişkinin varlığının tevilli yolla ikrar edilmiş olması karşısında, mahkemece dava dışı şirket ticari defterlerinin de ibrazı sağlanarak davalı ile yapıldığı iddia edilen satım sözleşmesinin ticari defterlerde kayıtlı olup olmadığının tespiti,

davalı tarafça defter ibrazı için kurulan ara karar gereğinin yerine getirilmemiş olmasının sonuçları ile ispat yükünün kime ait olduğu da değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının, davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 18.09.2023 tarih 2023/2985 Esas 2023/5014 Karar sayılı ilamında "....Öte yandan kambiyo senetleri illetten mücerret olup tacirler arası hukuki ilişkilerden dolayı düzenlense dahi ticari defter ve kayıtlara işlenmesi zorunluluğuna dair herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır. Bu tür belgeyi hüküm ve kuvvetten düşürecek her türlü iddianın da eşdeğer bir belgeyle ispatı gerekir.

Malın teslimini bonolardaki malen kaydı ile ispat eden davalının ayrıca ticari defterlerinde teslime ilişkin belgenin kaydının bulunup bulunmaması önem arz etmediğinden defter ibrazına zorlanamayacaktır. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 23.05.2011 tarih, 2010/12014 E. ve 2011/6763 K. sayılı kararı)...." hususu belirtildiğinden dairemizin kaldırma kararında defter incelemesi yapılması gerektiğine ilişkin sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

Üye ...... · e-imzalıdır