Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/925 K.2024/245

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 20/11/2024

Davacı tarafından mahkememizde açılan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davalı ...nin, davacı / borçlu ... aleyhine Küçükçekmece İcra Dairesi- ....

Esas sayılı icra dosyasıyla icra takibi yaptığını, ... ve davacı / borçlu ... arasında hukuki ve ticari iş ilişkisi bulunmadığını, sözleşme, alacak verecek tüketici, ticari kambiyo gibi herhangi bir ilişki bulunmadığını, takip dayanağına sunulmuş olan dekontta alıcı olarak müvekkilinin adının belirtilmediğini, müvekkilinin hesabına dekontta belirtilen tutarın girmediğini, dekontta bulunan hesabın da müvekkiline ait olmadığını, takip dayanağı belgenin kambiyo vasfına ha bu haklı menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, çünkü somut olayda alacaklı tarafın,

alacağını kambiyo vasfına haiz bir belge olmaksızın başlatılan icra takibine konu etmiş olup, alacağını sebepten soyut hale getiremediğini, davalı taraf temel ilişkiden kaynaklı bir alacağı olduğu iddiasında bulunacak olursa; ayrıca bir dava yahut icra takibi yoluna gitmesi gerektiğini, çünkü takip dayanağı ile sıkı sıkıya bağlı olup değiştiremeyeceğini, işbu davaya konu icra takip dosyası olan Islahiye İcra Müdürlüğü .... esas sayılı dosya olup, açılan bu menfi tespit davasında temel ilişkiye dayanıp alacağını ispat yoluna gitmesi haksız ve hukuka aykırı olacağını,

davanın menfi tespit davası olduğu nazara alındığında menfi tespit davası yapı itibarıyla alacaklının olduğunu ispatladığı bir dava olduğunu, müvekkilinin alacaklıya bir borcu bulunmadığını, alacaklı olduğunu hususu alacaklıya ait olduğundan dolayı alacaklının alacaklı olduğunu ispatlaması gerektiğini, açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle; adli yardım talebinin kabulüne, davanın kabulüne ile davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine, sahte imza ile haksız ve kötü niyetli icra takibi yapan davalı takip alacaklısı aleyhine yüzde yirmi (%20) oranında tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/11/2024 Tarih, ... Esas, ... Karar sayılı gönderme kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğu anlaşıldı. Davacıya ait Ticaret Sicil ve Vergi Dairesi kayıtları celp edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Menfi Tespit isteminden ibarettir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)

Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; Davacı ...'nın tacir olmadığı, bilanço veya işletme esasına göre defter tutmakla yükümlü olmadığı, basit usul mükellefi olduğu, Ticaret Sicil kaydının bulunmadığı, geçmiş tüm dönem beyanlarının Vergi Usul Kanunu' nun 177. maddesindeki hadleri aşmadığı görülmüştür. Bu nedenle uyuşmazlığın TTK da düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı gibi özel bir düzenleme ile uyuşmazlığın ticaret mahkemelerinin görev alanında bulunduğu belirtilmediği için davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde(Yargıtay 3. H.D.sinin 03.06.2020 gün ve 2020/220 E. - 2020/525 K. sayılı kararı) görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

HMK' nın 114/1-c maddesi uyarınca görev dava şartıdır ve aynı kanunun 115.maddesine göre mahkemeler dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Bu durumda davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine ve mahkememiz yargı çevresinde (Bakırköy Ticaret Mahkemelerinin yargı sınırlarının Küçükçekmece Adliyesi yargı sınırlarını da kapsaması sebebiyle) bulunan ve davalının adres itibariyle bağlı bulunduğu (Aynı zamanda icra takibinin yapıldığı yer) Küçükçekmece Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı