Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/186 K.2025/386

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 20/05/2025

Davacı tarafından mahkememizde açılan Kooperatifin Dağılması İstemli davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili ...nin, davalı kooperatifin ortaklarından biri olduğunu, kooperatifin 2010 yılında ..., ..., ... tarafından kurulduğunu, Davalı kooperatifin amacının ortaklarının konut ihtiyacını karşılamak olduğunu, bir kooperatifin 3 yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde kendiliğinden dağılmış sayılacağının kanun gereği olduğunu, davalı kooperatifin de 3 yılı aşkın süredir olağan genel kurulunu yapmadığını, ortakların uzun yıllardır toplanmadığını, bu kapsamda davalı kooperatifin kendiliğinden dağılmış sayılacağını, müvekkilinin davalı kooperatifin diğer ortaklarını çok uzun yıllardır görmediğini,

kendilerinin telefon numaralarını ve iletişim adreslerini dahi bilmediğini, bu nedenle ortaklar ile bir araya gelip davalı kooperatifin sicil kaydını İstanbul Ticaret Odası'ndan sildirebilmesine imkan bulunmadığını, 3 yılı aşkın süredir olağan genel kurulunu yapmayan, kuruluş amacını gerçekleştirmiş veya gerçekleştirmesine olanak bulunmayan, çok uzun yıllardır ortaklarının hiçbir suretle bir araya gelmediği davalı kooperatifin kendiliğinden dağılmış olduğu, İstanbul Ticaret Odasından kaydının silinmesi gerektiğini, diğer kooperatif ortaklarının adres ve iletişim bilgilerinin müvekkilce bilinmediğinden,

davalı kooperatifin kaydı Sicil Odasından silinemediğini, davalı kooperatif adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul bir malvarlığının bulunmadığını, mahkemece davalı kooperatifin tasfiyesi için tasfiye memuru atanmasına gerek bulunmadığını, neticede davanın kabulü ile, davalı kooperatifin Kooperatif Kanunu'nun 81. Maddesi uyarınca kendiliğinden dağıldığının tespitine ve sona ermiş sayılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi, taraf beyanları, gelen müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Dava; Kooperatifler Kanunu 81. m. kapmasında davalı kooperatifin kendiliğinden dağıldığının tespiti istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 320. maddesi kapsamında taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu: Kooperatifler Kanunu 81. m. kapmasında davalı kooperatifin 3 yılı aşkın süredir genel kurulunu yapamaması nedeniyle kooperatifin kendiliğinden dağılmış sayıldığının tespiti ve sona ermiş sayılması mahiyetinde olduğu görülmüştür.

Dava konusu, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m. 99/1. fıkrası ve 6102 sayılı TTK' nın 5. maddesi gereğince mahkememizin görev alanına girmektedir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı incelendiğinde; davalı .... sicil numarasında kayıtlı ... Koopretaifinin adresinin ... Mah. ... Cad. No:18 K:5 Küçükçekmece/İSTANBUL olduğu görülmüştür.

Davalı kooperatifin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliğine göre; 6100 sayılı HMK' nın 14/2. maddesi gereğince, işbu davaya bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, dava 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m. 99/2. fıkrası gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.

Dava şartları yönünden inceleme:

a) Taraf ehliyeti yönünden değerlendirme:

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.81/1-6. fıkrasına dayalı iş bu davada, husumetin kooperatif tüzel kişiliğine yöneltilmesi gerekli ve yeterlidir. Ancak, davacı ...'nin davalı Kooperatifin yönetim kurulu başkanı olduğu dikkate alınarak menfaat çatışması olmaması için davalı kooperatife işbu dava dosyasında temsilen sınırlı olmak üzere diğer müştereken yetkili ... (Aydın) temsil kayyımı olarak atanmıştır. Bu haliyle usulüne uygun taraf teşkili sağlanmıştır.

b) Özel dava şartı yönünden değerlendirme:

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde ve yine davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 85. maddesinde, kooperatifin dağılma sebeplerinin ve kooperatifin dağılması konusunda kim tarafından dava açılacağının belirlendiği görülmektedir. Buna göre anılan maddedeki 7 bent halinde sayılan hallerden ilk 4 bent için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın doğrudan mahkemeden alacağı karar üzerine kooperatifin dağılmış sayılacağı; diğer 5, 6 ve 7. bentlerde ise yine Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca bu durumun tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla kooperatifin dağılmış sayılacağının hüküm altına alındığı görülmüştür (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 30.05.2023 tarih ve 2022/2007 E. - 2023/2103 K. sayılı ilamı).

Kanun koyucu, davayı açmakta menfaati olan kişiler / kurumlar içerisinden sadece bazılarının davacı sıfatına sahip olabileceğini ve sadece o kişi ya da kurumların esasa yönelik hüküm alabilme yetkisine sahip olabileceğini düzenlemiş ise, bu durumda davacı sıfatı, ilgili dava yönünden özel dava şartı olarak kabul edilmektedir (Hanağası, E.: Anonim Ortaklığın Haklı sebeple Feshi Davasının Medeni Usul Hukuku Perspektifinden Değerlendirilmesi, (Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi, 2016, XXXII/1), s. 202, 207-208.) İş bu yargılama dosyasında dava açma yetkisi Sanayi ve Ticaret Bakanlığına aittir.

Bu itibarla davacının, davacı sıfatına ilişkin özel dava şartına haiz olmadığı anlaşılmış olup ve bu dava şartının sonradan tamamlanması da mümkün olmadığından, açılan davanın özel dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı