Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/278 K.2025/286

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2025

Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili .... Sanayi Ticaret A.Ş'ye ait olan .... Bankası .... Şubesine ait.

EURO Çek No: ..,..,..., USD çek no; ..,...,..,...,...., TL çek no; ..,...,..,...,... numaralı çek sayfalarının içerisinde yer almış olduğu müvekkilİ şirkete ait çeklerİN yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çeklerin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikâyette bulunulduğunu, muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla; yukarıda seri numarası verilmiş bulunan çeklerle ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için ....

Bankası .... Şubesi’ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.

Çekin zayi edildiği durumlarda, 6100 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir.

Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çek yapraklarının iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen boş çek yapraklarının keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu anlaşıldığı, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu,

keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı, yine iptali talep edilen boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliğinin de bulunmadığı anlaşılmakla davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından ve imzasız boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliği de bulunmadığından dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davacının böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı