Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/845 K.2026/10

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ..... plakalı ..... marka 2013 model, .... şaşe numaralı aracını satmak için internet sitesi üzerinden ilan verdiği, ilan üzerine davalı ..... davacı müvekkiline ulaşarak aracı satın almak istediğini belirterek bu hususta davacı müvekkili ile görüşmeler sağladığını, görüşmeler neticesinde davalı aracı satın almaya karar verildiğini ancak nakit ödeme yapmasının mümkün olmadığını belirterek ödemeyi çek ile gerçekleştirebileceğini ilettiğini, ..... keşideci olmak üzere .....

Donanımın İş Sağlığı Ve Güvenliği Malzemesi San. Tic. Ltd.Şti lehine 315.000,00 TL bedeli ..... çek numaralı çek keşide edildiğini, davalı ..... 'a ..... Toptan Gıda Ürünleri Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti tarafından davacı müvekkiline araç satışı nedeni ile ciro edildiği, ..... bu teklifi üzerine müvekkilinin öncelikle 25/08/2023 tarihli dava konusu çekin geçerliliği hususunda dava dışı .....

Faktoring'e ve ..... banka bilgi edinmek için başvurduğunu ve çeke ilişkin davacı müvekkilince dava dışı kuruma iletilen talebin olumlu sonuçlandığını çekin onay teyidi alındığını, bunun üzerine 26/07/2023 tarihinde Gaziosmanpaşa .....

Noterliğinde müvekkiline ait otomobilin satışını gerçekleştirip karşılığında davaya konu çeki aldığını, düzenlenen dava konusu çekin davalı .....'a ciro yolu ile gelmiş olup davalıya ciro edildikten sonra müvekkili ile davalı arasında Gaziosmanpaşa .....

Noterliğinde müvekkiline ait otomobil satış yapmış olması nedeniyle adına ciro edildiğini, taraflar arasında araç bedelinin ödemesinin ödeme aracı olan çek ile yapmayı kararlaştırmış olduğundan davalının söz konusu çeki müvekkilinin adına ciro ettiğini, davacı müvekkilinin de kendisine ciro edilen çeki ..... 'ye ciro ettiğini, meşru hamil olan ..... 'nin çekin vade tarihinde .....

Bankası ..... şubesine çekin karşılığını almak için gittiğinde çekin sahte olduğunu öğrendiğini, bankanın bu tespiti üzerine kendisine ödeme yapılamadığını ve banka tarafından çekin sahte çıktığını ve bu duruma ilişkin yasal işlem başlatılacağını öğrendiğini, bu durum dolayısıyla dava dışı ..... de Yavuz Selim Polis Merkezinde ..... olay yıl numaralı dosyasıyla durum hakkında ifade verdiği,

davanın kabulü ile , 26/07/2023 tarihinde satışı gerçekleşen ..... plakalı .... marka 2013 model, ..... şaşe numaralı aracın ayıpsız olarak aynen iadesine ve aracın tedbiren trafikten men edilerek el konulup taraflarına teslimine, bu süre zarfında müvekkilinin sahte çek dolayısıyla katlanmak zorunda olduğu giderlere ilişkin şimdilik 1.000TL bedelin araç satış tarihinden itibaren, bu yapılamıyorsa çekin vade tarihinden itibaren, bu da yapılamıyorsa dava tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faiziyle bu talepleri kabul edilemiyorsa yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bu talepleri kabul edilmezse araç bedelinin;

araç satış tarihinden itibaren , bu kabul edilmezse çek vade tarihinden itibaren bu talepleri de kabul edilmezse dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilerek, kabul edilmezse yasal faizin denkleştirici adalet ilkesi gözetilerek sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan tahsiline, Sahte çek dolayısıyla yürütülmekte olan ceza dosyaları dolayısıyla müvekkilin uğradığı manevi yıkıma ilişkin 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında akdedilen araç satım sözleşmesi uyarınca satım bedelinin ödenmediği iddiasına dayalı aracın aynen iadesi ile davacıya teslimi, aksi halde bedelinin tahsili ile maddi manevi zararların tazmini istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere; davalı ve davacının İTO kaydının bulunmadığı ve tacir olmadıkları görülmüştür.

Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın araç satım sözleşmesi kapsamında yapılması gerekli ödemenin yapılmaması nedeni ile aracın iadesi, mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesi ile maddi ve manevi zararlarının tazminine ilişkin olduğu, iddianın ileri sürülüş biçimine göre, davacı bakımından ticari işletmeyi ilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmadığı gibi tarafların tacir sıfatının da bulunmadığı,

bu durumda uyuşmazlığın TTK hükümlerine göre değil, genel hükümlere göre çözümlenecek olduğu göz önünde bulundurulduğunda mutlak veyahut nisbi nitelikte ticari dava niteliğinde olmayan davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine ait bulunduğu anlaşılmaktadır.

Asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisidir. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır. 6100 sayılı HMK'nın 115/2.maddesi gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ve görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak, yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip .... · ¸e-imza · Hakim .... · ¸e-imza