Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1395 K.2018/214

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesi ile. Müvekkili S.S ...

Konut Yapı Kooperatifinin ortağı olan davalı ...'nın kooperatifin 30/06/2002 - 13/04/2014 tarihleri arasında yapılan genel kurullarda alınan kararlar gereği belirlenen parasal yükümlülüklerini yerine getirmemiş olup, davalıya ait borç tablosunun ve tahakkukların cari hesap listelerinde kayıtlı olduğu şekilde 2002 yılının 6. Ayından itibaren 2014 yılının Mart ayına kadar ödenmemiş aidat borçlarının tahakkuk ettirilmiş olup, davalı tarafça yapılan kısmi ödemelerin de öncelikle işlemiş aylık gecikme faizi borçlarına mahsup edildiği,

netice itibari ile davalının aylık aidatlar toplanın ayrıntılı olarak belirtildiği üzere 7.080,57 TL ana para borcu olup 212,42 TL de faiz borcu olmak üzere toplam 7.292,99 TL davacı kooperatife borcu bulunan davalı aleyhine bu tutarın tahsili için Bursa 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış olup davalı borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu,

icra takibi öncesinde davalıya Bursa 15. Noterliğinin 12/08/2014 tarih 19289 yevmiye nolu ihtarnamesi ile ayrıntılı hesap ve borcun tevdii edilmiş olup davalının buna karşı Bursa 3. Noterliğinin 22/08/2014 tarih ............ yevmiye nolu ihtarname ile borcu ödemeyeceğini bildirmiş, müvekkili kooperatif tarafından bu ihtarnameye karşı 03/09/2014 tarihinde keşide edilen ihtarname ile de ayrıca itiraz edilmiş olduğunu, davalı tarafından icra takibine yapılan itirazın haksız ve yerinde olmayıp itirazın iptaline, icra takibinin devamına,

alacağın % 20 sinden aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... davaya cevap dilekçesi ile; davacı kooperatif hissesini Bursa 2. Noterliğinin 30/03/2001 tarih 7849 yevmiye nolu düzenleme şeklindeki kooperatif hisse devir senedi ile o tarihte adı S.S. ...

Yapı Kooperatifi olan davacı kooperatif üyesi ...'den o güne kadar olan aidat borçlarını da icra dosyasına ödemek suretiyle devraldığını, o dönemde faaliyeti durmuş olan kooperatifte hisse kaydının yapılması için uzun süre muhatap bulamadığını, 11/06/2003 tarihinde üyelik başvurusunun alındığını, anılan tarihe kadar olan aidatlarını 1.750,00 TL olarak düzenli şekilde ödediğini, ancak aynı gün 11/06/2003 tarihli bir yazı ile haksız ve hukuk dışı gerekçelerle üyelik kaydının yapılamayacağı belirterek talebinin reddedildiğini, hukuka aykırı gerekçelerle üyelik kaydı yapılmayınca 11/06/2003 tarihi itibari ile aidatları ödemeyi durdurduğunu,

18/06/2003 tarihinde ise kooperatif ortaklığının tespiti talebi ile dava açtığını, üyeliğinin tespitine dair verilen kararın 31/03/2006 tarihinde kesinleşmesine rağmen 10/10/2011 tarihine kadar üyelik kaydının yapılmadığını, bu süre zarfında kooperatif genel kurullarının katılamayıp kararlara da iştirak edemediğini, üyelik kaydı ile birlikte 10/10/2011 tarihinden sonra alınmaya başlayan aidatların ise kendisi tarafından düzenli olarak ödendiğini,

davacı kooperatif tarafından 10/10/2011 tarihli ihtarname ile üyelik kaydının yapıldığının kendisine bildirilir iken aynı ihtarname de o tarihe kadar olan 4.849,25 TL borç aslı ile 33.757,61 TL faiz borcunun olduğu ve verilen süre içerisinde ödenmemesi halinde üyelikten çıkartılacağının ihtar edildiği, bu ihtarnameye verilen cevap ile borç aslının fazla hesaplandığı, fazla ödeme konusundaki talep hakları saklı kalmak kaydı ile borç aslına mahsuben 19/10/2011 tarihinde 4.849,25 TL tutarın ödendiği ve faize ise itiraz edildiği,

bunun üzerine 26/10/2011 tarihli yeni bir ihtarname ile kendisine süre verilip yeni miktarın ödenmemesi halinde üyelikten çıkartılacağının ihtar edilerek 05/12/2011 tarihli ihtarname ile de üyelikten çıkartıldığının kendisine bildirildiği, bu kez üyelikten çıkartma işleminin iptali için Bursa Kapatılan 3. ATM'nin 2012/82 esas sayılı dosyası ile açılan davada ise kooperatif yönetim kurulunun hakkında verdiği üyelikten çıkartma kararının iptal edilerek kararın kesinleştiği, geçen bu süreç içerisinde aidat ana para borcunun 4.849,25 TL olmayıp 1.750,00 TL 11/06/2003 tarihi öncesinde yapılan ödemelerin de düşüldükten sonra 3.099,25 TL olduğu,

bu nedenle 19/10/2011 tarihinde yapmış olduğu 4.849,25 TL ana para ödemesinin 1.750,00 TL sinin fazla ödendiği ve iadesi gerekeceğinin açık olduğu, bu konuda özel bilirkişi raporu almak sureti ile dosya içerisine ibraz ettiğini, davacı kooperatifin piyasanın emredici hükümlerine aykırı olarak asıl borç ve faizler yönünden hesaplamalar yaptığı, kooperatif kayıtları da incelenmek sureti ile kendisinin davacı kooperatife borçlu bulunmadığından açılan davanın reddine ve kötü niyetli davacı aleyhine % 20 den aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Kooperatif aidat alacağından kaynaklı itirazın iptali davası olup dosya içerisine celbedilen Bursa 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı kooperatif vekili tarafından davalı borçlu aleyhine 7.080,57 TL genel kurul kararlarına dayalı aidat alacağı ve 212,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.292,99 TL alacağın tahsili istemi ile başlatılmış ilamsız icra takibine ilişkin olup icra takibinin 05/09/2014 tarihinde yapılan itiraz üzerine durduğu, davanın yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı kooperatif tarafından 2002 - 2003- 2004 - 2005 - 2006 - 2007 - 2008- 2009- 2010 - 2011 -2012 - 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin genel kurul kararlarına dayalı aidat alacakları kapsamında davalı kooperatif üyesi ...'nın ödemediği belirtilen 2002 yılı 6. Ayı ile 2014 yılı Mart ayına kadar tahakkuk ettirilmiş olan aidat alacakları ile aylık işlemiş genel kurullarda alınan kararlar gereği gecikme faizi hesabı yapılmak sureti ile yukarıda belirtilen tutar kadar borçlu bulunduğundan bahisle davalı hakkında yürütülen icra takibine itirazın iptali davası olup davalı ... kooperatife üye olarak kabul edildiği,

11/06/2003 tarihi öncesi için yapmış olduğu başvuruya rağmen üyelik kaydının alınmadığı, üye olmadığı döneme ilişkin ise kendisinin aidat ile yükümlü tutulamayacağı, üyelik kaydının yapıldığı 11/06/2003 tarihinde ise o tarihe kadar olan aidatlarını 1.750,00 TL olarak ödediği halde üyelik başvurusu da yine aynı tarih itibari ile yönetim kurulu kararı ile reddedildiği, bu kez kendisi tarafından üyeliğin tespiti konusunda Bursa 2. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açılmış olup bu dava sonucunda kooperatif üyeliğinin tespitine karar verildiği,

verilen kararın bilahare 31/03/2006 tarihinde kesinleşmesine rağmen 10/10/2011 tarihine kadar üyelik kaydının yine yapılmadığı, bu nedenle bu tarihe kadar işlemiş olan aidat alacağı ve faizlerinden sorumlu tutulamayacağı yönünde direnimde bulunulmuş davalı iddialarının araştırılması yönünden kooperatife ait tüm kayıt ve belgeler ticari defterler üye kayıt defteri ve Bursa 2. ATM'nin ... esas sayılı dava dosyasından verilen kesinleşmiş karar örneği dosyamız içerisine getirtilerek yapılan incelemesinde;

davalının bu beyanlarının doğruluğu tespit edilmiş, bu çerçevede davalının yapmış olduğu başvurulara rağmen üyeliğin tespiti kararının kesinleşmesi tarihinden sonra 10/10/2011 tarihinde üyelik kaydının yapıldığı, anlaşılmakla anılan tarih öncesinde davalı üye olarak kabul edilmediği için kendisinden aidat talep edilmesi üyeliğe kabulü sonrasından mümkün ise de bu tarihler öncesine ilişkin gecikme faizi talep edilemeyeceği açıktır.

Davacı kooperatif tarafından 10/10/2011 tarihine kadar üyelik kaydı yapılmayan davalıdan ancak asıl alacak tutarları talep edilebilecek olmasına rağmen davacı kooperatif tarafından 10/11/2011 tarihinde Bursa 15. Noterliğinin 24629 yevmiye nolu ihtarnamesi ile 4.849,25 TL aidat asıl alacağı yanında 33.757,61 TL işlemiş faiz borcunun talep edildiği ve ödenmesi konusunda süre verilerek ödenmediği taktirde üyelikten çıkartılmasına karar verileceğinin ihtar edildiği görülmüş olup,

bilahare 19/10/2011 tarihinde davalı tarafından 4.849,25 TL ödenmiş olup faize yönelik itirazda bulunulmuş olup davacı kooperatif tarafından bu kez 26/10/2011 tarihinde çekilen Bursa 15. Noterliğinin ................ yevmiye nolu ihtarnamesi ile yeniden ödeme konusu ihtar edilerek bakiye faiz bedeli ödenmediği için 05/12/2011 tarihli yenilenen ihtarname ile üyelikten çıkartıldığı anlaşılmış,

bu noktaya kadar yapılan işlemler kapsamında da yine önceki yargılama sürecinden de görüleceği üzere davalının kooperatif üyeliğine başvurusu reddedilmiş olmasına rağmen açmış olduğu Bursa 2. ATM'nin ... esas ................. karar sayılı 31/10/2005 tarihli kooperatif ortağı olduğunun tespitine kararının 31/03/2006 tarihinde kesinleşmiş olmasına rağmen kooperatif üyeliğinin 10/10/2011 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla davalının kooperatif üyeliğine önceki üye,

...'den devir almak sureti ile aldığı tespit edilmiş olmakla önceki aidat borçlarından sorumlu olmakla birlikte kooperatif üyeliğinin kaydedildiği 10/10/2011 tarihinden önceki işlemiş faiz borçlarından temerrüt gerçekleşmediği nedeni ile sorumlu tutulması mümkün değildir.

Davacı kooperatif vekili tarafından tüm genel kurul kararları, ihtarname örnekleri, dosyamız içerisine sunulmuş, yine davalı tarafça ihtarname cevapları, yargı kararları, ödeme belgeleri sunulduktan sonra iddia savunma ve toplanan deliller kapsamında davacı kooperatife ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerindi bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilerek mahkememizce reesen görevlendirilen S.M.M.M bilirkişi .............. ile hukukçu bilirkişi .................. tarafından hazırlanan 27/10/2015 tarihli bilirkişi heyeti kök raporu itirazlar üzerine ve ara kararlarda yazılı hususlar doğrultusunda yeniden aldırılan 13/05/2016

havale tarihli bilirkişi heyeti 1. Ek raporu, 07/10/2016 tarihli bilirkişi heyeti 2. Ek raporu, 23/11/2016 havale tarihli bilirkişi heyeti 3. Ek raporu, 17/05/2017 tarihli bilirkişi heyeti 4. Ek raporu ve 04/12/2017 tarihli bilirkişi heyeti 5. Ek raporu aldırılmakla itirazlar giderilmiş, dosya kapsamı aydınlanmış raporlar taraflara usulünce tebliğ olunmuştur.

Davalı ...

14/06/2017 tarihinde dosya içerisine ibraz ettiği ıslah dilekçesi ile ıslah yolu ile zaman aşımı itirazında bulunarak aidat borcunun kooperatif üyeliğinden kaynaklı bir borç olup üye kaydının haksız ve hukuka aykırı olarak yapılmadığı döneme ilişkin aidatlar yönünden temerrüde düşmüş sayılamayacağından süresinde ödenmeyen aidatların faizinden sorumlu tutulamayacağından üyelik kaydının yapılmasından sonra ise talep edilen aidat toplamının fazlaya ait ödemenin geri istenilmesi hakkını saklı tutarak yaptığından bu kez ıslah yolu ile zaman aşımı defini ileri sürerek üyelik kaydının yapılmadığı döneme ilişkin aidatların gecikme faizi yönünden

alacağın zaman aşımına uğradığını beyan etmiş, davalının ıslah yolu ile zaman aşımı itirazı davacı kooperatif vekilinin itirazı üzerine usul ve esas yönünden ayrı ayrı inceleme konusu yapılmış, ıslah yolu ile zaman aşımı itirazının yapılabileceğine dair Yargıtay uygulama örnekleri davalı tarafından dosyamız içerisine sunulmuş olup,

mahkememizcede usul hükümleri gereği zaman aşımı itirazının esasa cevap süresi içerisinde yapılması gerekmekle birlikte yapılmadığı taktirde ıslah yolu ile ileri sürülebileceği öte yandan davanın niteliği itibari ile itirazın iptali davasından davalının icra takibine itirazında bildirdiği sebeplerle bağlı olmayıp davanın esası yönünden itirazlarını ve daha önce bildirmediği zaman aşımı itirazını da esasa cevap süresi içinde (veya ıslah yolu ile) bildirebileceği, (Yargıtay 11. HD 01/07/2002 tarih 2924-6768 K.) mahkememizce kabul edilmiş,

her ne kadar dava tarihi öncesinde zaman aşımı ileri sürülen döneme ilişkin kısmen ödeme yapıldığı görülmüş ise de, ödemenin ihtirazi kayıt ile yapıldığı bunun da zaman aşımı itirazına engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Davacı kooperatif vekilince kooperatif üyeliği devam ettiği sürece aidat alacağının zaman aşımına uğramayacağı yönünde itirazda bulunulmuş ise de, dosya içerisine ibraz edilen Yargıtay 23. HD'nin 05/10/2015 tarih 2014/6427 esas 2015/6255 karar sayılı kararı ile kooperatif ile üye arasında süre gelen uyuşmazlıkta aidat alacağından kaynaklı alacakların BK 126/4 maddesi kapsamında 5 yıllık zaman aşımına tabii olup zaman aşımının aidatların muaccel olduğu tarihlerden itibaren işleyeceği belirtilmiş olup mahkememizin kabulü de bu yönde olmakla aidat alacağı ortaklık ile ortak arasındaki ilişkiden kaynaklanmakla BK 126/4.

Maddesi gereğince 5 yıllık zaman aşımına tabii olduğu anlaşılmakla talep konusu yapılan 2014 yılı Mart ayından geriye doğru 5 yıllık aidat alacaklarının yani 2009 Mart ayına kadar olan kısmın iş bu dava ile talep edilebileceği, 2009 yılı Mart ayından önceki dönemlere ilişkin ise 5 yıllık zaman aşımı süresi dolduğundan talepte bulunulamayacağı anlaşılmakla, bu kısımlar yönünden talebin zaman aşımına uğradığı kabul edilmiş,

2009 yılı Mart ayı sonrasına ilişkin olarak ise davacı kooperatife ait süresi içinde ibraz olunan ve usulüne uygun olarak tutulduğu anlaşılan ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde davalı ile ilgili yapılan tüm aidat ve gecikme faizi tahakkuklarına ilişkin ayrı ayrı rapor edilen cari hesap kayıtlarında belirlenen aidat asıl alacakları ve gecikme faizleri yönünden rapor ve ek raporlar üzerinde incelemeler yapılmış ise de, davalı ...'nın üyeliğinin tespitine karar verilen Bursa 2. ATM'nin ... esas ... karar sayılı kararının kesinleştiği,

31/03/2006 tarihinde yapılan kesinleşmeye rağmen davalının üyelik kaydının 10/10/2011 tarihinde yapılmış olması nedeni ile üyelik kaydının yapıldığı bu tarihe kadar olan aidat alacaklarının da faizinin davalı yönünden temerrüt oluşmaması yönünden istenemeyeceği, bu tarihten sonra ise tahakkuk eden aidat alacakları ile işlemiş faizlerinin dava ve icra takibine kadar istenebileceği anlaşılmış bu kapsamda bilirkişi heyetinden alternatifli olarak ve yeniden ek raporlar alınarak yapılan hesaplamalarda davacının üyeliğe kabul edildiği,

10/10/2011 tarihinden sonrası tarihlerinde tahakkuk eden aidat alacaklarını da ödediğinden yeni tarihli bir borcunun da olamayacağı bu kapsamda yapılan hesaplamalarda davalının üyeliğe ilk kez kabul edildiği, 11/06/2003 tarihi itibari ile ödemiş olduğu 1.750,00 TL 19/10/2011 tarihinde ihtirazi kayıt ile yapmış olduğu 4.849,25 TL ödeme, 29/05/2014 tarihinde yapılan 25.000,00 TL ödeme,

05/08/2014 tarihinde yapılan 20.000,00 TL lik ödemeler dikkate alınarak bilirkişi tarafından yeniden yapılan hesaplama da davalının kooperatif üyeliğinden bilahare ihracına karar verilip iade edildiği (Bursa Kapatılan 3. ATM'nin 2012/82 esas 2012/348 karar sayılı 06/11/2013 kesinleşme tarihli kararı) tarihlerde gözönüne alınarak davalının 10/10/2011 tarihi öncesindeki aidat alacakları faizinden sorumlu tutulamayacağından ilk kez üye kabul edildiği 11/06/2003 tarihi öncesine ilişkin 1.750,00 TL tutar ödendiğinden kesintiye uğradıktan sonra son kez üye kabul edildiği dönemler itibari ile o tarihe kadar tahakkuk etmiş aidat asıl alacakları ve

anılan tarih sonrasında tahakkuk etmiş aidat alacakları da süresinde ve fazlası ile ödediğinden netice itibari ile davalın davacı kooperatife olan borçlarını fazlası ile ödemiş olup davacı kooperatife borcunun bulunmadığı anlaşılmış olmakla davacı kooperatifin talep edebileceği bir tutar bulunmadığından yapılan icra takibi yerinde görülmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş, davacı kooperatifin icra takibinde haksız olduğu anlaşılmakla birlikte iddiaları yargılamayı gerektirdiği nedeni ile yerinde görülmeyen kötü niyet tazminatı taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...