Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/952 K.2018/1607

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ...'da faaliyet gösteren tekstil şirketi olduğunu, ...'da ikamet eden davalı şirkete mal satışı yaparak, karşılığında fatura düzenlediğini, toplam faturalar bedelinin 1.246.266,65 ... olup, alacağa karşılık davalının muhtelif tarihlerde 227.370,72 ... ödeme yaptığını, bakiye 1.018.895,93 ... kısmın ise ödenmediğini, ödenmeyen ve davalıya ihraç edilen mal bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %8 oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta,davanın, davalının ikametgahı mahkemesinde açılması gerektiğinden davada yetkisizlik kararı verilerek, davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini, esas yönünden ise; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında 2 ayrı ticari ilişki olduğunu, 1.ilişkinin mümessillik sözleşmesinden kaynaklandığını, diğerinin ise müvekkilinin sözlü siparişlerine istinaden davacı tarafça üretilip, müvekkiline yollanan ürünlerin satışından kaynaklanan istisna / satış akitlerinden doğan karma ticari ilişki bulunduğunu,

müvekkili şirketin 1994-1995-1996-1997 yıllarına ait davacıdan mümessillik sözleşmesinden dolayı 1.084.166,97 ... alacaklı bulunduğunu, davacının müvekkiline ticari mal satışından doğan ve hükmolunacak miktardan, müvekkilinin mümessillik sözleşmesinden kaynaklanan bu alacağının takas ve mahsup edilmesini, buna göre yapılacak hesaplama sonunda davanın reddine karar verilmesini ileri sürmektedir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Yukarıda özetlenen dava sebebiyle mahkememizde yapılan yargılama sonucunda 08/06/2016 gün ve 2015/ E. 2016/ K. Sayılı ilamla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve 253.859,05 EURO alacağa hükmedilmiştir. Bu kararın ... edilmesi üzerine ... 19.Hukuk Dairesi 18/04/2017 gün ve 2016/ E. Sayılı ilamla bozma kararı vermiştir.

Bozma ilamında daha önce mahkememizce uyulan önceki bozma kararına atıf yapılmış ve bozma gereğince işlem yapılmadığı, bazı işlemlerin eksik bırakıldığı anlatılmıştır. ... ilamına göre taraflar arasında 22/03/1996 tarihli bir mutabakat belgesi vardır. Bu belgeye göre davalının davacı şirketten olan komisyon alacakları saptanıp borçlara mahsup edildikten sonra o tarih itibariyle davalı şirketin 21.101,65 DM alacaklı olduğu belirlenmiştir.

Bu sebeple mutabakat belgesinin düzenlendiği tarihten önceki ilişkilerden doğan hususların mutabakat tarihinden sonraki hesaplara katılması doğru değildir. Mutabakat tarihinden ilişkinin sona erdiği 31/12/1997 tarihine kadar geçen dönemde taraflar arasındaki alacak borç durumu belirlenip mutabakat belgesinde belirtilen alacak da gözetilerek sonuca varılmalıdır.

Bozma ilamında dava dilekçesinde yer almayan ... isimli kişinin ismine davacı gibi karar başlığında yer verilmesi de doğru değildir. Mahkememizce bozma ilamına uyularak yeniden yargılama yapılmıştır. Bozma gereğince son verilen hükümde ...'ın ismi karar başlığından çıkarılmış ve dava sürerken unvan değişikliğine giden davacı şirketin yeni unvanı yazılmıştır. Keza bozma gereğince yeni bir bilirkişi raporu alınması uygun bulunmuş bu amaçla ...

Mahkemelerine talimat yazılmış ve önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınması uygun bulunmuştur.

Bilirkişi heyeti 11/01/2018 tarihli raporunda taraflar arasında mutabakat belgesinin düzenlendiği 22/03/1996 tarihinden ilişkinin sona erdiği 31/12/1997 tarihine kadar ticari ilişkilerden kaynaklı davacı alacağının 500.475,14 DM yani 255.888,88 EURO olduğu belirtilmiştir.Rapor mahkememize geldikten sonra değerlendirme yapılmış, bilirkişi heyeti tarafından ulaşılan sonucun lehine bozma yapılan davalı tarafın durumunu ağırlaştıracak bir sonuç içerdiği, bu sonucun davalı lehine bozmaya ve bir kısım faturaların hesaptan tenziline uygun düşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda aynı bilirkişi heyetinden çelişkiyi açıklayacak ve yeni bir hesap içerecek rapor alınması gerekmiştir. Raporda bilirkişilerin sözü geçen dönemde kesilen faturalar, yapılan ödemeler ve her bir ödeme sebebiyle davalı tarafın hak ettiği komisyon miktarlarının üç ayrı tablo halinde hazırlanması istenmiştir.

Bunun üzerine 12/09/2018 tarihli ek raporunu hazırlayan bilirkişi heyeti üç tablo halinde uyuşmazlık konusu döneme ait faturaları, ödemeleri ve komisyon tutarlarını göstermiştir. Son ek rapora göre yapılan hesaplama mahkememizce denetlenebilir ve hükme esas alınmaya uygun bulunmuştur. Buna göre mutabakat tarihi ile ilişkinin bittiği tarih arasında kesilen faturalardan dolayı davalının komisyon alacağı da tenzil edildikten sonra bakiye borç miktarı 391.337,71 DM'dir.

Bu da 200.087,79 EURO'ya isabet eder. Davanın kabulüne ilişkin temel gerekçeler mahkememizin önceki kararlarında açıklanmıştır. Bozma ilamları kabul esaslarına yönelik değil sadece yapılan hesaplamaya yöneliktir. Bu sebeple önceki kararda yer alan gerekçelerin tekrarında yarar görülmemiştir.

Ancak özetlemek gerekirse taraflar arasında tekstil ürünlerinin satışı ve pazarlanması konusunda ticari ilişki bulunduğu, davacı şirketin davalıya davalının bulunduğu ...'da pazarlanıp satılmak üzere tekstil ürünleri gönderdiği, bunun karşılığında faturalar düzenlendiği, davacının düzenlenen faturalar karşılığında bir kısım alacağı bulunduğu sabit görülmüştür.

Taraflar arasındaki anlaşma gereğince gönderilen mallardan davalı şirket lehine bir komisyon alacağı da tahakkuk ettiğinden bu bedelin tenzili ile bakiye kısım yönünden davanın kabulü gerekir. Yukarıda özetlenen son rapora göre davacının bakiye alacağı 200.087,79 EURO olarak hesaplandığından davanın bu kısım üzerinden kabulüne karar verilmiş, alacak döviz cinsinden olduğundan 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesi uygun görülmüştür.

Alacak yabancı para cinsinden olduğundan harç ve vekalet ücretleri hesaplanırken karar günündeki .... ... Bankası kurları esas alınmıştır.

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip · e-imzalı