Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/861 K.2019/1036

Osmangazi/Bursa

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/04/2015

KARAR TARİHİ : 03/10/2019

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ; davacının ... Yapı İnşaat Orm. Ürün. Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin davalı ...den olan alacağının tahsili ile cari hesap ekstresine dayalı başlatmış oldukları Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı takip dosyasına davalı tarafından itiraz edildiğini, takibin durduğunu, davalının iş bu haksız ve mesnetsiz itirazının iptali ile %20'den az olmamak üzere tazminata hükmolunmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın üzerine almış olduğu edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, eksik ve hatalı imalatlar yaptığını, bunun üzerine müvekkili firma yetkilileri tarafından uyarılarak edimin ifasının talep edildiğini, ediminin tam olarak ifa edilmez ise alacak haklarının doğmayacağının kendilerine iletilmiş olduğunu, buna rağmen eksikliklerin ve hatalı imalatların giderilmediğini, bir kısım hatalı imalatların müvekkili şirket tarafından bedele ödenerek giderilmek zorunda kalındığını, bir takım sorunları ise hala devam etmekte olduğunu,

bu durumun müvekkili şirketin itibar kaybına ve gecikmelerden kaynaklı cezai şartlar ödemesine yol açtığını, taraflar arasında likit hale gelmiş bir alacağın söz konusu olmadığını, davanın reddi ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava Bursa 17.İcra Müdürlüğünün 2015/... sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptali davasıdır.

Davacı tarafından davalıya ait fabrika inşaatının çatı ve cephe kaplamasının yapılmasına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklı alacağa dair yapılan icra takibinde davalı tarafın ödeme emrine itiraz ettiği anlaşılmaktadır.

Taraflar söz konusu eserin yapılması hususunda 28/04/2014 tarihinde sözleşme tanzim edip imzalamışlardır. Davalı taraf davacının işi teslim süresi içerisinde teslim etmediğini, bir takım imalatların eksik ve hatalı yapıldığını, yapılan hatalı imalatlar dolayısıyla davalının bedeli ödenmek suretiyle gidermek zorunda kaldığını savunmuşlardır. Yapılan işler dolayısıyla davacı tarafa 63.233,00 TL ödeme yaptıklarını savunmuşlardır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları davacı tarafça yapılan iş bedelinin ne olduğu, yapılan işin tam ve eksiksiz olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti ile bu konuda davacı tarafın alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Dosya kapsamında mahallinde keşif yapılmış davacı ve davalı tarafların tanıkları keşif mahallinde dinlenmişlerdir. Yapılan keşif sırasında inşaat bilirkişisi tarafından yapılan incelemeler sonucu ayıplı imalatlar nedeniyle eksik ve hatalı imalatların bedelinin 10.030,00 TL olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre davacı tarafın davalıdan kendi defterlerine göre 160.882,00 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerine göre ise 2014 senesi sonuna kadar tarafların defter ve kayıtlarının karşılıklı olarak birbirini tuttuğu 2015 yılında ise herhangi bir fatura kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple taraflar arasındaki uyuşmazlık 2015 senesinde davacı tarafından kesilen faturalardan kaynaklanmaktadır.

Bu konuda davacı tarafından üç fatura kesilmiş 38200 nolu faturaya göre 124.533,39 TL'lik bir NOSAB Makpaş Projesi adı altında yapılan işlere ilişkin fatura alacağı olduğu burada çatı paneli, cephe paneli ve ışıklık işlerinin yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer bir fatura ise 38201 nolu fatura olup bu da aynı proje adı altında kesilen ve çelik konstrüksyon ile aksesuar ve izolasyon işlerine ait 44.006,92 TL tutarında fatura alacağı olduğunu üçüncü faturanın da 38202 nolu kur farkı Gürsu ile kur farkı Kayapa Fabrika işlerine ait 19.654,48 TL'lik kur farkı faturası olduğu anlaşılmaktadır.

Bu haliyle bu faturalar davalı defterlerinde kayıtlı olmadığından davacı tarafça faturaya konu işlerin sözleşme kapsamınca yapıldığının tespit edilmesi ve davacının kur farkına hakedip haketmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Konuya kur farkı faturası bakımından bakacak olursak 2013-2014 tarihleri arası içerisinde cari hesap hareketlerinden herhangi bir kur farkı faturası düzenlenmediği görülmektedir. Taraflar arasında kur farkı alınacağına dair bir sözleşmede bulunmamaktadır. Dövizli alacaklarda döviz cinsinden düzenlenen faturalarda da kur farkı istenebilmektedir. Ancak bunun için faturanın döviz cinsinden düzenlendiğinin ve kurun faturadan belirli olması gerekmektedir.

Davacının yalnızca 2014 yılında kesilen faturalardan fatura tarihinde döviz kurunun ne kadar olduğu belirtilmiş olup malzeme bedeli olan bu faturalar için davacının kur farkı talep edebileceği anlaşılmıştır. 09/04/2014 tarihli 61.612,31 TL bedelli fatura için yapılan kur hesabı doğru olup faturanın kesildiği gün itibariyle döviz cinsinden karşılığı 29.033,65 USD'dir. Farklı tarihlerde yapılan ödemelerin o tarihlerdeki dolar kurundan toplam değeri ise 28.283,83 USD'dir.

Aradaki 749,92 USD'lik fark için kur farkı talep edilebilir. Bu tutarında TL karşılığı 1.966,66 TL'dir. Dolayısıyla davacının 38202 nolu 19.654,48 TL'lik kur farkı faturasından yalnızca 1.966,66 TL alacaklı olduğu, ancak bu miktarın dışında kur farkı alacağının bulunmadığı kabul edilmiştir.

2015 yılına ait 38200 numaralı ve 38201 numaları faturalara ilişkin alacaklar yönünden ise davacı tarafın söz konusu işleri yapmış olduğu ve davalı tarafında işlerin yapıldığı noktasında bir inkarı bulunmadığı ihtilafın yapılan işlere ilişkin olarak eksik ve hatalı imalata ilişkin ayıptan kaynaklandığı ve yine 44.000,00 TL'lik ve 47.201,00 TL'lik faturaların mükerrer fatura olup olmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Mahkememizce daha önce verilen karar Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesinin 2018/309 esas 2018/344 karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

Kaldırma gerekçesinde bilirkişi ana raporu ve ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, inşaat, muhasebe ve hukukçu bilirkişiden rapor alınması gerektiği, davacının yaptığı toplam imalat belirlenerek ödenen bedellerden mahsup yapılmak suretiyle cephe kaplama karkas malzemesinin hangi tarafça temin edildiği, davacı tarafça temin edilmiş ise mahalli rayice göre değeri ve 47.201,00 TL'lik faturanın cephe karkas malzemeye göre düzenlenip düzenlenmediği ve kur farkının istenip istenmeyeceği hususları belirtilmiştir.

Kur farkı/vade farkı hususunda gerek ilk karar gerekçesinde gerekse yukarıda açıklanan gerekçelerle davacının 38202 nolu 19.654,48 TL'lik faturadan kaynaklı olarak 1.966,66 TL kur farkı talep edebileceği kalan kısım yönünden kur farkı alacağının bulunmadığı kabul edilmiştir.

Davalı tarafın 44.000,00 TL'lik ve 47.201,00 TL'lik faturaların mükerrer fatura olduğuna yönelik iddiaları ve kaldırma ilamında 47.201,00 TL'lik faturaya ilişkin kaldırma gerekçeleri değerlendirmek gerekmektedir. 47.201,00 TL'lik fatura her iki taraf defterlerinde de kayıtlıdır. Bu husus 05/09/2016 tarihli bilirkişi raporununda belirtilmiştir. Davalının bu faturayı 5190 yevmiye numarası ile satın alma faturası olarak defterlerine kaydettiği anlaşılmaktadır. Bu fatura satın alma faturası olarak düzenlenmiş bir fatura olup davacı ve davalı defterlerinde de aynı şekilde "satın alma" faturası olarak kayıtlı olduğundan davacının bu satın alma faturası nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Davacının düzenlendiği 44.000,00 TL'lik fatura davalı defterlerinde kayıtlı değildir. Bu faturanın da taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen bir fatura olduğu anlaşılmaktadır. Belirlenmesi gereken husus bu faturaya konu malzemelerin yapılan işte kullanılıp kullanılmadığının belirlenmelidir. Bu konuda 20/02/2019 tarihli ve 23/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği üzere 38201 numaralı faturanın ortalama demir profil fiyatları dikkate alındığında malzeme işçilik birim fiyatlarıyla uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Davacının 47.201,00 TL'lik fatura ile davalıya malzeme sattığı ve bunun davalı defterlerine satın alma faturası olarak işlendiği, davacının bu faturadan dolayı bu sebeple alacaklı bulunduğu eser sözleşmesi kapsamında eserde kullanılan ve davalı defterlerinde kayıtlı bulunmayan 44.000,00 TL'lik faturanın da yapılan işle ve mahalli rayice göre malzeme ve işçilik birim fiyatlarının uyumlu olduğu anlaşıldığından davacı eser sözleşmesinde yapılan iş nedeniyle 44.000,00 TL'lik faturadan da alacaklıdır.

İki fatura arasında mükerrerlik diye bir durum söz konusu değildir. Her ne kadar bilirkişiler 47.201,00 TL'lik sevk irsaliyesinin bulunmadığını belirtmişlerse de bu fatura davalı defterlerinde kayıtlı olduğundan malzemenin tesliminin yapıldığı sabittir. Yine dosya arasında alınan tüm bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere 38200 seri numaralı fatura döviz cinsinden olup fatura tarihindeki kura göre karşılığı 124.252,24 TL'dir.

Bu faturada yapılan işle ve birim fiyatlarıyla mahalli rayice uygundur.

Her iki taraf defterlerinde 09.04.2014 tarihi itibariyle alacak ve borç ilişkisi sıfırlanmıştır. (Bknz.05.09.2016 tarihli rapor 18 ve 19. Sayfaları) buna uyumlu olarak 22.02.2019 tarihli raporda 18.06.2014 tarihinden sonraki taraf defterlerindeki hareketlere göre rapor hazırlanmıştır.

Buna göre 18.06.2014 tarihinden sonra davacının satış faturası kapsamında 47.201,00 TL, eser sözleşmesi kapsamında 38200 numaralı faturadan dolayı 124.252,24 TL, 38201 numaralı faturadan dolayı 44.006,92 TL ve kur farkı alacağı olarak 1.966,66 olmak üzere toplam 217.426,82 TL alacaklı olduğu davalı tarafından yapılan toplam 73.514,12 TL'lik ödemeler düşüldüğünde davacının bakiye 143.912,70 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Bu bedelden ayıplı imalat bedeli olarak kabul edilen ve önceki kararda da alacaktan mahsubu yapılan 17.995,00 TL ayıplı imalat zararı düşüldüğünde davacının 125.917,70 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir Ancak kısa karar bu şekilde tefhim edilirken maddi hata sonucu hüküm fıkrasına 5 rakamı yerine 7 rakamı yazılması nedeniyle 127.917,70 TL olarak kısa karara yazılmıştır.

Bu durum daha sonra fark edilmişse de bu maddi hata düzeltilememiş, gerekçeli kararda değinilmekle yetinilmiştir.

Alacak likit olmadığından ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip ... Hakim ...