Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/160 K.2021/679

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf dava dilekçesinde özet olarak davalı banka ile aralarında kredi sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme sürerken davacının hesabından yıllık istihbarat ve operasyon ücreti ve kredi masraf tahsilatı adı altında toplam 11.961,54 TL tahsilat yapıldığını, bu ücretlerin haksız olduğunu, keyfi ve tek taraflı olarak belirlendiğini, haksız tahsil edilen bedellerin tahsil tarihinden itibaren faiziyle birlikte iadesi gerektiğini, ileri sürerek haksız kesintilerin 01/01/2019 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf davanın reddi gerektiğini savunmuş taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden yıllık operasyon ve istihbarat ücreti tahsiline haklı bulunduklarını belirtmiş, davacının kullandığı kredilerin dökümünü yaparak ve gayri nakdi krediler için ilan edilen istihbarat ücretlerini de göstererek davacıdan 2015 yılı öncesi için herhangi bir ücret alınmadığını, 2016 ve 2017 yılları için tahakkuk edilen ücret için indirimli biçimde alındığını, kesintilerin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu ve sözleşmede yer alan hükümlere istinaden yapıldığını ileri sürmüştür.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Eldeki dava davalı tarafından yapılan 11.961,54 TL yapılan kesintinin iadesi istemine ilişkindir. Taraflar arasında bankacılık sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı davalı bankadan kredi kullanmaktadır. Davalı tarafça 31.12.2018 tarihinde toplamda 11.961,54 TL tutarında yıllık istihbarat ve operasyon ücreti adı altında davacı hesabından para tahsilatı yapılmıştır.

Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında 2020/4 Sayılı Tebliğ" yayımlanmıştır. Söz konusu Tebliğ ile; Bankalarca ticari müşterilere "Ticari Krediler", "Dış Ticaret", "Nakit Yönetimi" ve "Ödeme Sistemleri" olmak üzere dört kategoride sunulacak ürün ve hizmetler karşılığında alınabilecek ücretler 51 ücret kalemiyle sınırlandırılmıştır. Bazı ücret kalemlerine niceliksel veya niteliksel sınırlamalar konulmuştur.

Tebliğde ver alan düzenlemeler, 1 Mart 2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olup, bu tarihten önce kurulmuş sözleşmelere yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından da uygulanacaktır. Tebliğde sınırlanan ücretlere ilişkin tutarlar ve oranlar üst sınır niteliğinde olup, uygulanacak ücretler ve oranların rekabetçi piyasa şartlan ve bankalar ile ticari müşteriler arasındaki iş ilişkisi çerçevesinde belirleneceği tabiidir,

Ayrıca, 2006/1 Sayılı Bankamız Tebliğinin 1 Mart 2020 tarihinde yürürlükten kaldırılarak, bu Tebliğ yerine "Mevduat ve Kredi Fa iz Oranları ve Katılma Hesaplan Kâr ve Zarara Katılma Oranlan Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/3)"in yürtirlüğe konulması kararlaştırılmıştır. 2020/3 sayılı Tebliğ ile, yürürlükten kaldırılan Tebliğin faiz dışında sağlanacak diğer menfcader haricindeki hükümleri genel itibarıyla korunmuş olup, BDDK düzenlemeleri ve uluslararası faizsiz finaııs ilke ve esasları göz önüne alınarak, katılma hesaplarında uygulanacak kar ve zarara katılma oranlan hususunda değişiklik yapılmıştır.

Kesintinin yapıldığı tarih 31.12.2018 olup, 2020/4 Sayılı Tebliğ 1 Mart 2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olup, bu tarihten önce kurulmuş sözleşmelere yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilecek işlemler bakımından uygulanabileceğinden dava konusu tahsilat bakımından 2020/4 sayılı tebliğ uygulanamayacaktır. Bu nedenle 31.12.2018 tarihinde yürürlükte olan 2006/1 sayılı tebliğ dikkate alınmalıdır.

Yerleşik yargıtay uygulamasına göre de.

09/12/2006 tarihli resmi gazetede merkez bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 tebliğ ile güncellenen 2016/1 sayılı tebliğin dördüncü maddesinde faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edildiğinde ve yine aynı tebliğin 6/2 maddesine göre bankalar Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla mevduat ve kredi işlemlerinde uygulanacak kar ve zarara katılma oranları,

vadelerine göre tüm şubelerde ilan edildiğinden 6098 sayılı BK döneminde imzalanan bu sözleşmedeki masraflara ilişkin davaya konu kalemlerinin genel işlem koşuluna tabi tutularak sözleşmeye yazılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde oluşan boşluğun 2016/1 sayılı tebliğ ve gerektiğinde emsal banka uygulamaları da gözetilerek doldurulduğunda davalının davacıdan davaya konu edilen masraf kalemlerinden dolayı ne miktarda talepte bulunulabileceği buna göre belirlenecek miktar dikkate alınarak davalının tahsil ettiği tutarlarda fazla bir kısım bulunup bulunmadığı ve miktarının belirlenmesi gerekeceğinden bu hususta bilirkişi rapor ve ek

raporları alınmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmede yıllık istihbarat ve operasyon ücreti adı altında masraf alınabileceğine dair hüküm bulunmadığı gibi bu konuda bir oranda belirlenmemiştir. Buna ilişkin sözleşme hükümleri aşağıdaki gibidir.

Sözleşmenin 6.1.maddesine göre; İş bu Sözleşme uyarınca kullandırılacak kredilerin tahsis ve geri ödeme aşamasında uygulanacak faiz, komisyon,..ve diğer eklentiler Banka ve Müşterinin karşılıklı mutabakatı ile belirlenir.

6.3.maddesine göre; Müşteri, Banka tarafından yapılan değerlendirme, istihbarat ve inceleme ücreti ile kredinin kullandırılması, teminatlann değerlendirilmesi, ekspertiz yapılması ve bunun gibi işlemler için taraflarca karşılıklı belirlenecek bir ücret ödemeyi kabul eder.

Banka, ... teminat mektupları nedeniyle ..en yüksek oranda komisyon, ücret ve masrafları m üştenden talep eder.

6.9.maddesine göre, faiz, komisyon, ücret... nakden veya müşteri hesabından tahsil edilir.

33.2.maddesine göre, teminat mektubu kredilerinde müşteri, yetkili mercilerce veya taraflarca kararlaştırılan oranda komisyon ve gider vergisini,,. Banka île karşılıklı olarak belirlenecek dönemlerde peşin olarak ödeyecektir.

33.3.maddesine göre, İktisadi şartlarda, değişiklik sonucu maliyetlerde artma olması halinde, Banka komisyon oranlarını ilan ederek veya önceden bildirimde bulunarak değiştirebilir.

33.4.maddesine göre, banka bu komisyon ve masrafları, vadesiz mektuplarda üçer aylık devreler itibarıyla ve devre başlarında veya bir yıllığına peşin olarak talep ve tahsil eder.

Vadeli mektuplarda ise vadesine göre peşin tahsil etmeye yetkilidir

Müşteri kabul beyanına ilişkin sözleşme hükmüne göre ; Sözlcşme Borçlusu, kredi tahsisinin gerçekleştirildiği 25.04.2013 tarihli GKS öncesi, sözleşmeyi incelediğini, sözleşme kapsamında genel işlem koşulu olabilecek düzenlemelere vakıf olduğu ve söz konusu düzenlemeleri kabul ettiğini beyan etmiştir.

Yerleşik Yargıtay uygulaması uyarınca sözleşmede ki bu boşluğun 2016/1 sayılı tebliğ ve gerektiğinde emsal banka uygulamaları da gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.

Davacının 2010 yılından beri davalı bankanın ticari müşterisi olduğu, son olarak 2013 tarihli GKS kapsamında 3.000.000,00 EURO kredi limiti tahsis edildiği, davaya konu kesinti tarihi öncesi limit aşımı veya arttırımı uygulanmadığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu tahsilatların gerçekleştirildiği tarihte Emsal Bankalar arasında bu ad altında uygulanan kesinti bulunmamaktadır. Yine davaya konu komisyon uygulamasının diğer müşterilere de yansıtıldığında dair Banka kayıt ve belgelerine rastlanılmamıştır. 31.12.2018 Yıllık İstihbarat ve Operasyon Ücreti kesintisi öncesinde Banka ile Davacı Müşteri arasında gayrinakdi krediler yönünden böyle bir ücret uygulaması olmadığı da tespit edilmiştir.

Bu sebeple davanın kabulüne karar verilerek 11.961,54 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Katip .. e-imzalıdır Hakim .. · e-imzalıdır