Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/57 K.2021/590

...

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/02/2020

KARAR TARİHİ : 02/06/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 15/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davalı aleyhine Bursa 6.İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davacı şirket her türlü vasıta ile ilgili kara, deniz ve havayolu ile yurtiçi ve yurtdışı insan taşımacılığı servis taşımacılığı yapmak ve bunlarla ilgili ihaleler girmek ve ana sözleşmesinde yazılı diğer işleri yapmak ve yaptırmakla iştigal ettiğini, bu kapsamda davalı tarafa verilen hizmetlere istinaden dava konusu alacağın oluştuğunu, davalının bu borcu ödenmediğini, davalı tarafça borç ödenmediği gibi başlatılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğini, itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı tarafın davaya cevap vermediği ve delil bildirmediği görüldü.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava, ilamsız takibe itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf takibe 31/05/2019 tarihli ... sıra nolu 5.192,00 TL ve 19/06/2019 tarihli ... sıra nolu 1.180,00 TL bedelli iki faturayı konu etmiştir.

Davacının faturalara dayalı alacağının belirlenebilmesi için taraf defterlerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inceleme gününde davacı taraf defterlerini ibraz ettiği halde davalı taraf yazılan talimat uyarınca talimat mahkemesine defterlerini ibraz etmemiştir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır.

HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir.

Mahkememizce de davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Davacı defterleri tasdikli olup lehine delil teşkil edebilir niteliktedir. Davacının uyuşmazlık konusu 2019 yılı dönemine ilişkin ticari defterlerinde takip ve dava konusu 31/05/2019 tarihli ... sıra nolu 5.192,00 TL ve 19/06/2019 tarihli ... sıra nolu 1.180,00 TL bedelli iki fatura ile dava konusu olmayan 30/04/2019 tarihli 16192 sıra nolu 2.596,00 TL bedelli faturanın kayıt altına alındığı, bu faturalar gereği davacının davalıdan 8.968,00 TL alacaklı olduğu görülmektedir.

İtirazın iptali davalarında takibe sıkı sıkıya bağlılık ilkesi geçerli olduğundan ve takibe konu faturalar (31/05/2019 tarihli 016222 sıra nolu 5.192,00 TL ve 19/06/2019 tarihli 016248 sıra nolu 1.180,00 TL bedelli iki fatura) davacı defterlerinde kayıt altına alındığından davacının takibinde haklı olduğu, davacı tarafın davasını faturalardan kaynaklı asıl alacak miktarı üzerinden harçlandırdığı ve takip öncesi işlemiş faiz talebi de bulunmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır