Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/274 K.2021/305

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ; davalı ...'in 11/01/1999 ile 05/09/2016 tarihleri arasında müvekkili şirketin bağlı bulunduğu Holding bünyesinde ve en son müvekkili şirkette iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak çalışmakta iken şirket ile iş ilişkisini 05/09/2016 tarihinde emeklilik için yasada yaş dışında aranan diğer şartların tamamlanması nedeniyle davalı tarafından feshedilerek sona erdirildiğini, davalının en son aldığı aylık brüt ücretin AGİ hariç 18.204,76 TL olup davalının işten ayrılırken işe giriş tarihinden çıkış tarihine kadar olan tüm hak ve alacakları olan kıdem tazminatını kullanılmamış yıllık izin ücretini ,

ulusal bayram ve genel tatil ücretlerini hafta tatili ücretlerini aylıklarını , asgari geçim indirimini ve tam ve eksiksiz olarak almış olup müvekkili şirketi geri dönülmez bir şekilde kesin ve külliyen ibra ettiği, davalının müvekkili şirkette çalıştığı süre boyunca müşteri temsilcisi iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak çalışmış olup müvekkili şirketin tüm fikri ve sinai hakları kendisine ait tekstil sektörü kapsamında ürettiği ürünlerin pazarlanması, müşterilere fiyat verilmesi, ürünlerin tanıtılması , potansiyel müşteriler ile görüşülmesi, satış , tahsilat ve vs.

Gerekli müşteri ilişkilerinin yürütülmesi davalının sorumluluğunda olup davalının görevi gereği müvekkili şirketi müşteri listesine üretim ve pazarlama stratejilerini ürün maliyet ve fiyatlarına hangi müşterinin hangi ürünlerle ilgilendiğini ve ne miktarda alım yaptığına dair şirkete ait Know-How olarak tabir edilen tüm bilgi ve ticari sırlarına vakıf olduğunu bu nedenle davalı ile aynı pozisyonda çalışan diğer işçilerde olduğu gibi iş sözleşmelerinde gerek sır saklama , gerekse rekabet etmeme konusunda kapsamlı düzenlemeler yapılmış olup,

10/01/2014 tarihli rekabet yasağı sözleşmesinin 5/2 maddesi uyarınca "personel çalıştığı süre boyunca ve işin sona ermesi veya işten çıkarma sebeplerinin ne olduğuna bakılmaksızın iş ilişkisinin sona ermesinden sonra da 2 yıl boyunca Marmara bölgesi sınırları içerisinde ve işverenin ticari ilişki ve müşteri portföyü bölgesi içerisinde kendi veya 3.kişi adına ancak kendi namına işveren ve rekabet edecek bir iş yapmayacağını ve böyle rakip bir müesseye ortak olmayacağını kabul ve taahhüt eder" hükmünü içerdiği buna göre rekabet etmeme yükümlülüğünün işverence zaman ve coğrafi yer bakımından sınırlanmak kaydı ile iş sözleşmesinin sona erdiği

tarihten sonraki dönem içinde işçiye işverenle rekabet etmeme yükümlülüğünün bu şekilde düzenlenmesine BK 348, TBK 444 maddeleriyle Yargıtay uygulamalarına uygun bulunduğu buna göre rekabet yasağına aykırılık halinde sözleşmenin 6. Maddesi hükmüne göre işçinin son aylık brüt ücretinin 10 katı tutarında cezai şart olarak belirlenmiş olup davalı ... ün müvekkili şirkette çalışmaya devam ettiği sırada Bursa ilinde adresi dosyada yazılı yerde faaliyet gösterin... San. Tic.

A.Ş isimli şirkete kurucu ortak ve yönetim kurulu üyesi-başkan vekili olduğu anılan şirket ana sözleşmesinin 3.maddesi gereği anılan şirketin davacı şirketin faaliyet alanlarında faaliyette bulunacağının yazılı olduğu ve ...'ün dava dışı şirketin yaklaşık %33 hissesine sahip ortağı olduğu,

davalının iş akdinin devam ettiği sırada kuruluş , işlem ve hazırlıklarını yaptıktan sonra iş akdinin feshi sonrasında alt yapısını hazırladığı işinin faaliyetlerine başladığını, davalının müvekkili davacı şirketteki çalıştığı 17,5 sene boyunca tüm müşterileri tanımış,

ürün çalışma koşulları ve fiyat bilgilerine sahip olup bu bilgileri ve ticari sırlarını aynı alanda faaliyet gösteren yeni şirketinden kullanmak suretiyle rekabet yasağına aykırı davrandığından en son brüt ücreti olan 18.204,76 TL nin 10 katı tutarında olan 182,047,60 TL cezai şart bedelinin taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Mad uyarınca davalının rekabet yasağına aykırılık fiili nedeniyle dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacı şirkette 11/01/1998 tarihinden iş akdinin sona erdiği 05/09/2016 tarihine kadar aralıksız çalışmasını sürdürdüğü, ancak davacı şirketin bu süre zarfında özellikle 2012 yılından sonraki dönemi kapsayacak şekilde müvekkili ile ilgili işyeri giriş çıkış işlemleri yaparak müvekkilinin yeni işyeri bildirgelerini SGK ya verdiğini taraflar arasında düzenlene iş sözleşmesinin çok daha eski tarihli olmasına rağmen 2014 yılında diğer işçilerle birlikte müvekkiline haksız bir takım rekabet hükümleri içeren yazılı iş sözleşmesinin imzalatıldığı,

müvekkili tarafından da diğer çalışanlar gibi üzerlerinde bulunan psikolojik baskı kapsamında bu sözleşmelerin imzalandığını, davalı müvekilinin ücretinin dahi sigorta bildirgelerinde gerçekte aldığı ücretten düşük gösterildiği, sigorta kayıtlarını celbi ile müvekkilinin aynı işyerinde 1996 yılında beri sürekli çalışıyor olmasına rağmen sebepsiz şekilde işe giriş ve çıkış bildirgeleri verildiği gibi 2014 yılında yeni bir iş sözleşmesinin imzalatıldığı ve ücretinin gerçekte olduğundan düşük gösterildiği hususunun sigorta kayıtlarından belli olacağı, müvekkilinin davacı şirkette iç piyasa pazarlama sorumlusu olarak değil,

müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, davacı şirketin faaliyet alanında bulunan iplik örme, dokuma, düz boya , baskı ve konfeksiyon imalatı ve satışı işinde sınırlı bir müşteri portföyü yani münhasıren davacı şirketin müşterisi olan bir müşteri portföyü bulunmayacağı gibi davacı şirketin tekstil sektöründe yürütülen faaliyetler ve piyasa koşulları değerlendirildiğinde kendi müşterisi olarak nitelendirilen firmaların davacı şirket dışında Bursa ilinde birden fazla tekstil firması ile çalıştıkları bu nedenle haksız rekabete konu olabilecek münhasıren davacı şirkete ait bir müşteri portföyü olamayacağı gibi müvekkili tarafından faaliyet geçmek

üzere kurulan... San. Tic. A.Ş nin tekstil alanında faaliyet göstermekle birlikte üretim yapan bir şirket olmayıp münhasıren bir pazarlama şirketi olduğu ve davacı şirket gibi tekstil alanında üretim yapan şirketlerden alım yaptığı bu nedenle davacı şirkete rakip bir müessese olmasının sözkonusu olamayacağı gibi davacı şirketten ,

davacı şirketinde onayı halinde alım yapması durumunda davacı şirketin kar dahi yapabileceği bu nedenle rekabet yasağının sözkonusu olmayıp öte yandan taraflar arasında 2014 yılında yeniden imzalanan iş sözleşmesi kapsamında müvekkiline karşı düzenlenen rekabet yasağı hükümlerinin 6098 sayılı TBK nın 444 md. Kapsamında geçerli olmayacağı sözleşmenin tüm sayfalarını dahi müvekkili tarafından imzalanmadığı,

müvekkilinin davacı şirketin herhangi bir ticari sırrına vakıf olmayıp davacı şirketin zararını doğuracak şekilde bu bilgileri kullanmasının da mümkün bulunmadığı , öte yandan müvekkilinin davacı şirketten rıza ve anlaşma dahilinde ayrılarak iş akdinin iyi ilişkilerle sonlandırıldığı,

hatta bir müddet daha çalışmasının teklif edildiği halde iş akdinin sona erdiği tarihten 5 ay kadar sonra bu davanın açıldığı müvekkilinin işyerinde çalıştığı dönemde dahi pazarlama bölümünde çalışanlar üzerinde işyerinin psikolojik baskıları olup müvekkilinin işyerinden ayrılmasına sebep olduğu işten ayrıldığı dönem sonrası ise edinmiş olduğu çalışma deneyimi kapsamında aynı sektörde faaliyet göstermesinin ise çalışma hürriyeti kapsamında olduğundan tek taraflı sözleşme ile düzenlenen cezai şart geçerli bulunmadığından yerinde olmayan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;

Dava, rekabet yasağı sözleşmesinin ihlali iddiasına dayalı cezai şart istemine ilişkindir.

Mahkememizin 25/09/2018 tarih 2017/... Esas 2018/.... sayılı kararı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi'nin 5. Hukuk Dairesinin 2019/.... E. Ve 2021/.... K. Sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı dava dilekçesi ile taraflar arasındaki iş sözleşmesinin devam ettiği ve sona erdikten sonraki dönemleri kapsar şekilde rekabet yasağı sözleşmesine dayalı olarak cezai şart talebinde bulunmuştur. İstinaf dilekçesi ile de, talebini işçinin iş akdi ile çalıştığı dönemde şirket kurması nedeniyle rekabet yasağına aykırı hareket ettiği iddiasına dayandırdığını belirtmiştir.

Buna göre, dava, iş akdinin devamı süresinde haksız rekabet yasağı iddiasına dayalı olduğundan İş Kanunu hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, davada İş Mahkemesi'nin görevli olduğu gözetilerek; HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.