Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/886 K.2023/226

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigorta edilen, davalı yanın sigortalısı bulunduğu 10 BB 750 plaka sayılı aracın 08/10/2016 tarihinde sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu P 917 CY A avusturya plaka sayılı araç ağır şekilde hasarlandığı, dava konusu mezkur kaza sigortalı araç firari sürücüsünün kırmızı ışık ihlali yapması neticesi meydana gelmiş olup bu kapsamda sigortalı araç firari sürücüsü %100 oranında kusurlu olduğu, kırmızı ışık ihlali yaptığı ve olay yerini terk ettiğini belirterek,

dava miktarı ile sınırlı olmak üzere davalı şirket adına kayıtlı araç ve gayrimenkullerin tespiti ile kaydına 3.şahıslara devrinin önlenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, davalı borçlunun Bursa 5.İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalı yanın %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Deliller;

Bursa 5. İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Sigorta, Adli Trafik ve Makine Mühendisi Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) Kimliği Tespit Edilemeyen 10 BB 750 Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsünün:

Karayolları Trafik Kanunu’nun (47/b), (81/a, b, d), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (95/b), (152/a, b, ç) (157/a-1) maddeleri ile aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü

Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/a) '' Kırmızı Işıklı Trafik İşaretinde Veya Yetkili Memurun Dur İşaretinde Geçme '' maddesini ihlal ettiğinden %

100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğuna,

2-) P-917CY Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir

maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığına,

3-) Davacı Sigortacı ... Sigorta A. Ş. sigorta tazminatını ödemesiyle, hukuken sigortalı yerine geçtiği,

4-) Maliki Davalı ... Grup Yemek İmal Dağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. olan 10 BB 750 plakalı aracın işleteni TRAFİK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI Madde B.4/f uyarınca %100 Rücu Şartlarının oluştuğu,

5-) İlgili aracın Ağır Hasarlı sayılması ile Sovtaj (Hasarlı halinin değer) bedelinin rayiç bedelinden düşülmesi ile dava konusu tutarın 6,354,00 Euro olduğu, 05.12.2018 tarihi itibari

TL karşılığı 21,698,27 TL sigortalısına ödendiği, davalının da bu tutar üzerinden sorumlu olduğu kanaatimizdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, sigorta genel şartları uyarınca sigorta şirketinin kendi sigortalısına ödediği sigorta bedelinin rücuan tazmini talebine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesinden bahisle rücu şartlarının oluştuğu iddiası ile ödenen sigorta bedelinin rücuen tazminini istemektedir. Ancak, dikkat edilmesi gereken husus, eldeki davaya konu trafik kazasının maddi hasara neden olan trafik kazası olduğudur.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde, Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiştir. Maddenin 3. Fıkrası aynen,

"Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." hükmü öngörülmüştür.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda, davalı sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, karşı araçta oluşan zararın 21.698,27 TL olduğu ve rücu şartlarının oluştuğu belirtilmiştir.

Öncelikle ifade edilmesi gereken husus, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hukuki bir değerlendirme olmakla birlikte maddi hasarlı kazalarda sürücünün olay yerini terk etmesinin genel şartlar kapsamında rücu sebebi olup olmadığı bir kısım istinaf mahkemesi kararlarında tartışmalıdır.

Genel şartlara ilişkin yukarıda alıntı yapılan maddenin ilgili fıkrasının f bendinde açıkça bedeni hasarlara yol açan trafik kazalarında sürücünün olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olabileceği zikredilmiştir. Söz konusu bentten maddi hasarlı trafik kazalarında sürücünün olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olacağı anlamı çıkmamaktadır.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2022/2268 Esas ve 2022/2321Karar sayılı ilamında aynen,

"Buna göre, "bedeni hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Bedeni hasara neden olan bir trafik kazası sonucu sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk sebebinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal sebebine dayanması gerektiği aşikardır.

ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gerekmektedir.

a) Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni hasar"ın doğmasıdır. Poliçe genel şartlarında maddenin kapsamı "bedeni hasar ile" sınırlandırılmış olup, düzenleyici, yalnızca maddi hasar meydana gelen kazaları özellikle rücu kapsamına almamıştır. Kural, riskin gerçekleşmesi halinde zararın karşılanması olduğundan ve teminat dışı olan durumlar istisna olduğundan, maddi hasarlı trafik kazalarında, sigortalı sürücüsü tarafından olay yerinin terkinin genişletici yorumla rücu kapsamına alınması mümkün değildir.

ZMMS genel şartları B.4/f bendi düzenlenirken zarar gören 3. şahıslara yapılan ödemenin türü ve niteliği dikkate alınmamış, aksine "trafik kazası"nın türü esas alınmıştır. Davacı sigorta şirketinin dava dışı zarar görene maddi hasar sebebiyle ödemesi yapmış olması sigortalısına rücu hakkını engellemeyecektir." şeklinde, maddi hasarlı trafik kazalarında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesini rücu sebebi olarak kabul etmemiştir.

Aynı şekilde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2020/127 Esas ve 2021/104 Karar sayılı ilamında aynen,

"Somut olayda, davacı sigorta şirketinin, kendisine ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın, diğer araca verdiği maddi hasar nedeniyle rücu talebinde bulunduğu, ZMSS genel şartlarının ilgili maddesinde açıkça bedeni hasara neden olan trafik kazaları sonucu dava dışı 3. kişiye bu anlamda yapılan ödemenin, diğer şartların da varlığı halinde sigortalıya rücu edebileceğinin düzenlendiği, davacının zarar gören araçta meydana gelen maddi hasar bedelini ilgili hak sahibine ödedikten sonra,

araç için ödenen hasar bedelinin rücu istemi ile iş bu davayı sigortalı hakkında açtığı, bu nedenle ZMSS Genel Şartlarının B.4.f maddesinin somut olayda uygulanma imkanının bulunmadığı," şeklinde, maddi hasarlı trafik kazalarında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi halinde B.4/f maddesinin uygulanma imkanının olmadığını belirtmiştir.

Söz konusu istinaf mahkemesi kararları çerçevesinde bir değerlendirme yapılacak olur ise; sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Rücu sebepleri ise Genel Şartlarda istisna olarak düzenlenmiştir.

Genel Şartlarda açıkça bedeni hasar ifadesinin yer alması, maddi hasarlı trafik kazalarında sürücünün olay yerini terk etmesi halinde sigorta şirketine sigortalısına rücu hakkı vermemelidir. Aksinin kabulü halinde istisna olan kurumun geniş yorumlanması anlamına gelecektir.

Bu bağlamda davaya konu trafik kazasının bedeni hasara yol açmadığı, maddi hasarlı bir trafik kazası olduğunun kaza tespit tutanağı ve hasar dosyasından anlaşıldığı, bu durumda sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etse bile sigorta şirketinin B.4/f maddesi gereğince sigortalısına ödediği bedeli rücu etme hakkı olmadığı kanaati ile aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ......... · ¸e-imzalıdır Hakim ....... · ¸e-imzalıdır