Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/551 K.2024/243

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

-Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Bursa 11.İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı takip dosyasında yapılan icra takibinde takibe konu çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bu nedenle takip konusu borçlarının bulunmadığını, buna ilişkin olarak borçlarının bulunmadığının tespit ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesin karar verilmesini talep etmişlerdir.

-Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davacının davayı kötü niyetli olarak borcu ödememek amacıyla açtığını, iddiaların soyut nitelikte iddialar olduğunu, Savcılığa suç duyurusunda bulunulmasına ilişkin soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılması gerektirecek nitelikte olmadığını, takip konusu çeke ilişkin olarak davacıdan alacaklı olduklarını, kötü niyet tazminatı taleplerinin de yerinde olmadığını zira davalının iyi niyeti dolayısıyla çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, Bursa 11. İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı icra takip dosyası, ATK raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Eldeki Dava Bursa 11.İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı takip dosyasında takibe konu olan 7476112 seri numaralı 20.000,00 TL bedelli çekteki imzanın davacıya ait olmaması iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

Menfi tespit davası, ödeme tehdidi altında bulunan bir kimsenin ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ya da doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasıdır. Bu davalarının dayanağı "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." şeklindeki İcra İflas Kanunu'nun 72/1. maddesidir.

Menfi tespit davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde düzenlenen tespit davasının özel bir görünümüdür. Bu sebeple HMK'nın 106/2. hükmü gereğince bu davaların dinlenebilmesi için davacının korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir. Doktrin ve Yargıtay içtihatlarında bu davalardaki güncel yararın alacak talebi tehdidi olduğu kabul edilmiştir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında halihazırda bir icra ve alacak talebi bulunduğundan davacının hukuki yararının bulunduğu kabul edilir. İcra takibinden önce açılan davalarda ise borçluya yönelmiş bir talebin (ihtar, protesto, fatura, borçlu adına tanzim edilmiş senet vs) bulunması gerekmektedir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalıdadır. Davalı alacağı olduğunu ispatlamalıdır. Ancak hukuki ilişkinin doğmadığı, hükümsüz olduğu, senedin bedelsiz olduğu, ödeme yapıldığı iddiası gibi durumlarda ispat yükü davacı borçludadır.

Bu davalarda mahkemece öncelikle dava tarihi itibariyle korunmaya değer güncel bir hukuki yararın bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, ardından dava konusu ilişkinin ispat kurallarına göre sunulan delillerle birlikte esası incelenerek davacının borçlu olup olmadığı tespit edilmelidir.

Mahkememiz 17/05/2017 tarih, 2017/693 Esas, 2019/340 sayılı karar ile Çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınmış, hüküm kurmaya elverişli ATK raporuna göre çekteki keşideci kısmındaki imzanın davacıya ait olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili 31/05/2019 tarihli dilekçesi ile istinafa başvuruda bulunmuştur.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 25/03/2022 tarih, 2019/1924 esas ve 2022/431 karar sayılı ilamı ile.

ATK raporunda mukayese imzaları olarak 20.07.2011 tarihli imza beyannamesi, bila tarihli bir kısım belgeler ile çek tanzim tarihinden sonra düzenlenmiş belgelerin esas alındığının bu itibarla, öncelikle imzayı inkar eden davacı tarafın çekin keşide tarihinden önceki örnek imzaları ilgili yerlerden (tapu sicil, nüfus, seçim kurulu, belediye, vergi dairesi v.b.) celp edildikten sonra konusunda uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla, münker imza ile toplanan mukayese imzalar karşılaştırılarak düzenlenecek rapora göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığını,

bu sebeple davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek mahkememizin kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce yeni esas olarak 2022/551 Esas numarasını almıştır ve yargılama bu esastan devam etmiştir.

Mahkememiz 16/06/2022 tarihli celsede Davacı ...'ın imza, yazı ve kaşe örneklerini sunabileceği yer, kurum ve kuruluşları bildirmesi için 1 aylık kesin süre verilmiş olup, davacı vekili tarafınca 24/06/2022 beyan dilekçesi ile imza örneklerinin bulunduğu yerleri bildirmiş olup mahkemece bildirilen yerlere imza, yazı ve kaşe örneklerinin aslının incelenip iade edilmek üzere müzekkere yazılmış ve imza örneklerinin bulunduğu evrak asılları mahkememiz dosya arasına celp edilmiştir.

Mahkememizce 16/02/2023 tarihli celsede Davaya konu çekte davacı asil ... adına atılan imza ile dosya arasında bulunan belge asıllarındaki imzaların ayni el ürünü olup olamadığı, takibe konu senetteki imzanın davacı asile ait olup olmadığı hususunda rapor tanzimi için dosyanın ATK'ya gönderilmiştir.

Aldırılan ATK raporunda özetle; " Yeni gelen mukayese belgeler ile yeniden yapılan incelemede Dairemizce evvelce düzenlenmiş 17/01/2019 tarih ve 2018/68455/4529/4289 sayılı raporumuza eklenecek husus bulunmadığı" mütalaa edilmiştir.

O halde tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; BAM kaldırma kararı doğrultusunda çekin keşide tarihinden önceki örnek imzaları ilgili yerlerden celp edilerek, İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınmış olup hüküm kurmaya elverişli ATK raporuna göre dava konusu çekteki keşideci imzası ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸e-imzalıdır.