Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/604 K.2024/1272

3- VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/05/2022

KARAR TARİHİ : 05/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle.

07/02/2022 tarihinde davalılardan ...'in maliki olduğu ... plakalı araç, davalılardan ...'in sevk ve idaresindeyken tali yoldan çıkarak ana yolda seyreden ve müvekkilin sevk ve idaresinde ve müvekkilinin sahibi olduğu ... plakalı aracın sağ tarafına çarparak kaza meydana geldiğini, davalı ...'in kazada kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracı onarıldıktan sonra davalı sigorta şirketine dava konusu talepler için başvurduklarını, sigorta şirketi 25/03/2022 tarihinde taraflarına 3.198,00 TL ödeme yaptığını, ödemenin yetersiz olduğu için başvurdukları arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını,

açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla;100,00 TL araç değer kaybı (belirsiz alacak davası) 100,00 TL Orijinal parça farkı bedeli (kısmi dava)100,00 TL araçtan mahrum kalma bedeli (kısmi dava) olmak üzere toplam 300,00 TL'nin ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan (sigorta şirketi açısından sorumlu olduğu alacak kalemi ve miktar ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş: cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunin kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olduğunu, yapılan ödemelerle birlikte kaza tarihi itibariyle araç hasarına yönelik yapılan ödemelerin tenzili ile bakiye teminat limitin 23.302,00 TL olduğunu, davacı yanın fazlaya ilişkin talebi sebepsiz yere zenginleşmesine sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkilİ şirket tarafından davacının gerçek zararı karşılanmış olduğundan haksız davanın esastan reddine, davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, dava konusu kaza sonucu aracında meydana gelen hasarın onarımını ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi kapsamında ... Sigorta Anonim Şirketi'nden karşıladığını, davacının zararı giderildiğini, açıklanan nedenle davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, dava konusu kaza sonucu aracında meydana gelen hasarın onarımını ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi kapsamında ... Sigorta Anonim Şirketi'nden karşıladığını, davacının zararı giderildiğini, açıklanan nedenle davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller;

... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... İl Emniyet Müdürlüğü'ne, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Merkezi Müdürlüğü'ne, ... ... Tic. A.Ş'ye, ... Belediye Başkanlığı'na, ... Trafik Şube Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizce mahallinde 22/03/2024 tarihinde keşif yapılmıştır.Makine Mühendisi ve Adli Trafik Bilirkişilerinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-) ...

Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davacı ...’nın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu’nun (57/c-2) maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (109/c-3) ve (157/a-8) maddeleri aksine geçiş ile taraf olduğu 07/02/2022 tarihli kazada aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/h) '' Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama '' maddesini ihlal ettiğinden % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğuna, 2-) ...

Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davalı ...’in: Karayolları Trafik Kanunu’nun '' Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlamak '' başlıklı (52/a) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin '' Hızın Gerekli Şartlara Uygunluğunu Sağlama '' başlıklı (101/a) maddelerini ihlal ettiği dava konusu trafik kazasının oluşumunda % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğuna, 3-) Değer Kaybı 1. Formüle göre: 3.847,50 TL., 2.Formüle göre: 5.000,00 TL. olup hangi formüle göre bedelin kabulü Mahkemeniz takdirindedir.

Not: Değer kaybı bedellerinden, Mahkemenizin takdir edeceği, karar vereceği davacının kusur oranı kadar vede sigorta tarafından ödenen bedelin ( 3.198,00 TL ) düşülmesi gerekir. ARAÇ MAHRUMİYET ZARARI: 7.500,00 TL. dir. Not: Adli Trafik Bilirkişisinin vermiş olduğu kusur oranlarının Mahkemenizce de kabul edilmesi halinde yukarıdaki bedellerden kusur oranı yüzdesi kadar düşülmesi gerekir. " şeklindedir.Makine Mühendisi Bilirkişinin Ek Raporu: "-VEKİL İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ :

Davacı Vekilin Mahkemenize müracaatla itirazda bulunmadığı nedeniyle Bilirkişi Raporuna bir itirazı olmadığı, Davalı Vekilin ise kusur oranlarına itirazı olduğu ancak Mahkemenizce kusur değerlendirilmesi istenmediği , sadece Makine Mühendisinden ‘’ Bilirkişi raporunda orijinal parça farkı bedelinin hesaplanmamış olduğu ve bu hususta bir açıklama olmadığı görülmekle orijinal parça farkı bedelinin hesaplanması için aynı makine mühendisi bilirkişiden ek rapor aldırılmasına’’ karar verildiğinden Ek Raporda sadece bu Husus değerlendirilecektir. - ORİJİNAL PARÇA FARKI BEDELİ : Eksper ... tarafından 25.02.2022 Tarih ve 2022-...

Rapor Nolu (Dosya No: ... ) ...…….MALİ MESULİYET EKSPERTİZ RAPORU. Bu Rapora göre. Tazminat Talep eden Davacı .... Hasarlı Aracın : Plaka No: ..., Markası ve Tipi: Ford Focus III Trend X 1.6 TCDI, Model Yılı: 2014, Şase Numarası: *...*, Kilometresi: 187.448, Piyasa Rayici: 120.000,00 TL.

Hasar Tarihi : 07.02.2022- Kazadan dolayı değişmesi gereken, değer kaybına esas teşkil edecek hasarlı parçaları: sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ ön çamurluk, - Toplam Hasar Bedeli: Değişen parça ve işçilikler dahil KDV hariç: 23.500,00 TL. olduğu belirtilmiş, Eksper Raporundaki değişen parçaların fiyatları incelendiğinde ,değişen parça bedellerinin Parça Kodlarına göre Sistemden alınan orijinal parça fiyatları üzerinden bedel hesaplaması yapıldığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle Orijinal Parça Farkı Bedeli olmamıştır." şeklindedir.Adli Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişi Raporunun Sonuç Kısmı: "4.1-...

Plakalı Otomobil Sürücüsü ...’nın: Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Madde 57/C2 ile Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti ve Asli Kusur Sayılan Haller başlıklı Madde 84/H hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle %75 (Yüzde Yetmiş Beş) nispetinde kusurlu sayılabileceği 4.2- ...

Plakalı Otomobil Sürücüsü ...’in: Dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Madde 52/B hükümlerini ihlal ettiğinden bahisle %25 (Yüzde Yirmi Beş) nispetinde kusurlu sayılabileceğine;4.3-Parça Kodlarına göre Sistemden alınan orijinal parça fiyatları üzerinden bedel hesaplaması yapıldığı Bu nedenle Orijinal Parça Farkı Bedeli oluşmadığı,

4.4- ... plaka sayılı 2014 model FORF marka araç sahibinin 07.02.2022 tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında aracında 3.000,00TL değer kaybı oluştuğu ,4.5-... plaka sayılı 2014 model FORD marka araç sahibinin 07.02.2022 tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında 3.500,00 TL araç mahrumiyet zararına uğradığı,

4.6- Davacının kusur oranı ve sigorta tarafından ödenen bedelin ( 3.198,00 TL ) hesaplanan Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinden, Sayın Mahkemenizin takdir edeceği karar doğrultusunda düşülmesi gerektiği kanaatimizdir." şeklindedir.Adli Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi Bilirkişi'nin Ek Raporunun Sonuç Kısmı: "17.01.2024 tarihli kök raporda bir değişiklik yapılmasına gerek görülmediği kanaatimizdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.

Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır.

Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.

Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce öncelikle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti yoluna gidilmiştir.Mahkememizce öncelikle bir adli trafik bilirkişisi ile makine mühendisinden rapor alınmış ve raporun kusur tespiti kısmında; davacının kavşaklarda geçiş önceliğine uymamasından kaynaklı % 75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Akabinde davacı taraf, rapora itiraz etmiş ve yeni bir heyetten rapor alınmıştır. Alınan ikinci raporda da davacının aynı oranda kusurlu olduğu tespit edilmiştir. İkinci rapor sonrasında davacı taraf davasını tam ıslah etmiş, ıslah sonrası davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmiş ve yeni dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.

Davacı taraf davasını tam ıslah ettikten sonra mahkememizce keşfen rapor alınması talebi üzerine kaza mahallinde refakate ikinci raporda yer alan adli trafik bilirkişisi alınarak keşif icra edilmiştir.Keşif sonrasında sunulan ek bilirkişi raporunda da aynı şekilde davacının kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığı ve % 75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

İki ayrı bilirkişinin raporlarında da davacının % 75 kusurlu olduğunun tespiti karşısında keşif sonrasında alınan kusur raporuna itibar edilmiştir.Davacı tarafa sigorta şirketince bir değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Ayrıca bilirkişi raporunda davacının aracına orijinal parça takılmamasından kaynaklı talep edebileceği hasar bedelinin olmadığı rapor edilmiştir. Davacının aracında 3.000,00 TL değer kaybı oluştuğu ve hesaplanmıştır.

Değer kaybına ilişkin hesaplama istikrar bulmuş ... karar ve ilkelerine göre yapıldığından mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacının kusur oranına göre davalı sigorta şirketinin yaptığı ödeme dikkate alındığında davacının değer kaybı alacağının olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacının aracının hasar durumuna göre objektif onarım süresi dikkate alınarak araç mahrumiyet zararı hesaplanmıştır.

Davacının aracının hasar durumuna göre 7 günde onarılabileceği tespit edilmiş ve günlük kiralama bedeli dikkate alınarak davacının 3.500,00 TL araç mahrumiyet zararının olduğu hesaplanmıştır.Davacı taraf bedel artırım dilekçesi sunmuş ve dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.

Davacının kusuruna göre talep edebileceği araç mahrumiyet zararı 875,00 TL olmasına rağmen davacı taraf 1.750,00 TL olarak talebini artırmış, mahkememizce davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı hasar bedeli ve değer kaybı talebini belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğinden ve bedel artırımı yapmadığından hak arama hürriyeti kapsamında karar istinafı kabil olarak verilmiştir.Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir.

Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/... Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında. "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (...

4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bu nedenle eldeki davada, zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır