Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/814 K.2024/915

Av.

DAVALILAR:1-

2- VEKİLİ : Av.

TEMSİLCİLER

:

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/07/2022

KARAR TARİHİ : 12/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılardan ... İnşaat Ltd. Şti. Ve İnt. İnş. Ltd. Şit. Adi Ortaklığı girişimi arasında 22.11.2017 tarihli ‘Çatı Çelik Konstrüksiyon ve Kaplama İşleri Yapımı Sözleşmesi’ yapıldığını, ... İli, ... İlçesi, ... mahallesinde inşası yapılacak olan ... ve ...

İnşaatına ait çatı çelik konst. ve kaplama işleri yapılması işini anahtar teslim yapılacağını, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği edimini götürü fiyat esasına göre tüm masraflarını karşılamak suretiyle 21 çatıdan 16 tanesini süresi içerisinde eksiksiz olarak bitirip teslim ettiğini, kalan 5 tanesinin ikisini de çelik konstrüksiyonunu yani işin %70 lik kısmını bitirdiğini, diğer 3 çatı ise davalıların sözleşme uyarınca müvekkile aylık olarak vermeleri gereken hak ediş ödeme taahhütlerini yerine getirmemeleri ve müvekkilin nakit tedarikinde problem yaşaması ile tamamlanamadığını,

yapılan çatı imalatı seviyesinin parasal değerinin tespiti amacıyla ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/... sayılı dosyası ile yaptırılan keşif sonucu bilirkişi raporunda müvekkilin yaptığı işin bedeli 1.694.718,00 TL olarak belirlendiğini, bu miktarın %28’ine denk gelen miktarın 474.521,04 TL olduğunu, bu miktarın da taraflarca kararlaştırılan daire bedeli olan 450.000,00 TL üstünde olduğunu, bu nedenle ... uygulamalarına göre dava konusu bağımsız bölümün yapılan sözleşme gereği tapusu iptali ile davacı müvekkili adına kayıt ve tesciline ve eksik ve ayıplı işlerin bulunması halinde,

bunların ikmali için müvekkiline gerekli süre verilmesi ile ikmali halinde bilirkişi tarafından karar tarihine en yakın tarih ile belirlenecek eksik işler bedeli depo edildikten sonra, davanın kararını talep ettikleri, ancak tapuların 3. kişilere devredildiğinden müvekkil adına tescilinin olmayacağını, bu sebeple taşınmazın güncel rayiç bedeli ile müvekkile ödenmesi gereken ve fakat bugüne kadar ödenmemiş olan hak ediş alacaklarının temerrüt faiziyle müvekkile verilmesini beyan ederek; ...

İli, ...

İlçesi, ... dairenin üçüncü kişilere devir ve temlikinin ödenmesi için ihtiyati tedbir kararını verilmesini, dava konusu taşınmazın güncel rayiç değerine ulaşarak belirlenecek alacağa karşılık şimdilik 5.000,00 TL belirsiz alacağın, müvekkiline ödenmesi gereken ve fakat bugüne kadar ödenmeyen hak ediş alacaklarının mahkemece yapılacak yargılama, keşif ve bilirkişi incelemesi ile belirlenecek alacağa karşılık şimdilik 5.000,00 TL yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesini talep etmiş

Cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava şartı olan Arabulucuya başvurma şartını yerine getirmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde davacı yüklendiği işleri gerektiği gibi yerine getirmediğini, eksik bırakıp şantiyeyi terk ettiğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/...

D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda, müvekkil şirketlerin davacının yarım bırakıp yapmadığı ve hatalı eksik yaptığı işlerin düzeltilmesini 3. Bir kişiye daha pahalı yaptırmak zorunda kaldığını ve kat maliklerine taahhüt edilen tarihte teslim edilememiş ve büyük problemler yaşandığını, söz konusu bilirkişi raporunun sonuç kısmında ise davacının sözleşmede kararlaştırılan bedel üzerinden yapmayıp eksik bıraktığı işlerin toplam bedelinin 472.000,00 TL olarak hesaplandığını,

keşif tarihi itibari ile ise sözleşme gereği davacının müvekkil şirketlere işini ayıplı ve eksik şekilde bitirmeden bırakması sebebi ile gecikmeye ilişkin ödemesi gereken bedel 108.000,00 TL olarak hesaplandığını, bilirkişi raporunda da davacının işinin %72’lik kısmını yapmış olduğunu, geri kalan kısmı ise müvekkili şirkete hiçbir şekilde bildirimde bulunmadan işi yarım bırakıp gittiğini, davacının sözleşmeyi fesih etmediği,

sözleşmenin 5. Maddesi gereğince her gün için 2.000,00 TL gecikme cezasının uygulanması gerektiğini, sözleşmenin 7. Maddesinde vergi ve sair masraflar davacıya ait olduğu fakat vergi ve ... ödemelerinin müvekkili şirket tarafından yapıldığını beyan ederek, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava dosyasına sunulan bilirkişi raporu ile davacı tarafın ihtarname ile alacağını açık ve net olarak belirlenmesi göz önüne alınarak belirsizalacak davası niteliğinde açılamayacağından davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerini davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Deliller; ... Vergi Dairesi'ne, ...'ya, ... ... İl Müdürlüğü'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'ne, azılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır. İnşaat Yüksek Mühendisi Bilirkişi, Hesap Uzmanı Bilirkişi ve SMMM Bilirkişisinin Müşterek Raporunun Sonuç Kısmı: "1- Davacının ve davalının İbraz edilen Ticari Defterler, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T.

Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T. Kanunun 64. Maddelerine göre açılış tasdiki kapanış tasdiki zorunlu Yevmiye defterlerinin kapanış tasdiki süresi içinde yaptırıldığı 2- Davacının İncelenen Defter kayıtlarına göre. Davacının davalıya 343.138,40TL tutarında fatura düzenlediği, davacının davalıdan 343.138,40TL tutarında alacaklı göründüğü, 3- Davalı ... İnş. Ltd.Şti. ve ...

İnşaat Ltd Şti Adi Ortaklığı kayıtlarına göre; davacıdan 349.138,40TL tutarında fatura aldığı, davacı adına ... müdürlüne sigorta bedeli 15.001,24TL tutarında ödeme ve davalının davacıya 1.140.346,40TL tutarında ödeme kaydının olduğu, davalının davacıdan 806.209,24TL tutarında Alacaklı göründüğü, 4- Kayıtlar arası farkın sebebi davalının davacıya 1.140.346,40TL tutarında ödeme kaydı, Davalının davacıya 15.001,24 TL tutarında ... ödeme kaydı olmak üzere toplam 1.155.347,64 TL ödeme kaydı davacının kayıtlarında mevcut olmadığı,

kalan 6.000,00TL farkta davacının davalıya düzenlediği satış faturasını noksan kayıt etmesinden kaynaklandığı 5- Davalının davacıya ödeme toplamının 1.155.347,64 TL olduğu, 6- Davacı ...’ın TACİR olduğu, 7- ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... D.

İş Dosyası Kapsamında alınan Bilirkişi Raporunda Bilirkişinin belirttiği sözleşme dahilindeki 21 Blokun 18 tanesinde, sözleşmede profil et kalınlığı 2,50 mm olarak belirtilmişken, yerinde 1,50 mm olarak yapılmış olmasının, ayıplı imalat sınıfına gireceği, ayıpların açık ayıp olduğu, 8- Tespit Raporlarına dayanılarak. Yapılan İşler Bedeli 1.208.000,00 TL.

Ayıplı İşler bedeli 27.000,00 TL, Eksik işler bedelinin 472.000,00 TL olduğu, 9- Davacı yüklenici tarafından 24.12.2018 tarihinde işin terk edilmiş olduğu, yükleniciye Kasım/2018 dönemi sonu itibari ile ödemeleri gerçekleştirmiş olduğu bakiye bedelin Aralık/2018 dönemine ilişkin olduğu, bu dönem içerisinde hakkediş yapılamadan yüklenicinin işi terk ettiği görülmekle yüklenici feshinin haklı nedene dayanmadığının kabulü ihtimalinde gecikme nedeni ile cezai şart söz konusu olabileceği, 10- İşin terk tarihi ile en son tespit keşif tarihi arası için hesaplanan gecikme nedeni ile cezai şart bedelinin 90.000,00 TL olduğu,

11- Davacı tarafından yapılan işler nedeni ile toplam ödenmesi gereken alacağının; a. İş sahibinin gecikme bedeli talebinin haklı olduğunun kabulü ihtimalinde. 1.075.998,76 TL b. İş sahibinin gecikme bedeli talebinin haklı olmadığının kabulü ihtimalinde. 1.165.998,76 TL olduğu, Davacı tarafından yapılan işler nedeni ile tamamlanma oranının % 70,30 olduğu, 12- Davacının davalıdan olan alacağının hesaplanmasında; a.

İş sahibinin gecikme bedeli talebinin haklı olduğunun kabulü ihtimalinde; davacı yüklenicinin davalı iş sahibine 64.347,64 TL borçlu olduğu, b. İş sahibinin gecikme bedeli talebinin haklı olmadığını kabulü ihtimalinde; davacı yüklenicinin davalı iş sahibinden 25.652,36 TL alacaklı olduğu kanaatimizdir." şeklindedir.Şirket Yetkilisi ...’un Yeminli Beyanı: "Ben ... Şirketi'nin yetkilisi ve tek ortağıyım.

Şirketimiz ile ... şirketi adi ortaklık kurdu ve davaya konu yapı üzerindeki bir kısım işleri yazılı sözleşme ile davacıya verdi. Davacı ...'a sözleşme haricinde bir iş yaptırılmadı. Bana saymış olduğunuz ve davacının delil tespiti talebinde beyan ettiği ve sözleşme haricinde yapıldığını iddia ettiği işleri davacı yapmamıştır." şeklindedir. Şirket Yetkilisi ...'ın Yeminli beyanı: "Ben ... şirketinin münferiden yetkililerinden biriyim, diğer yetkili de babam ...'dır.

Şirketimiz ile ... Şirketi arasında 2016-2017 yıllarında adi ortaklık kuruldu ve halen de bu adi ortaklık devam etmektedir. Bana okumuş olduğunuz sözleşmeyi davacı ... ile akdettik. Adi ortaklık olarak davacı ...'a bu sözleşmedeki işler dışında bir iş yaptırılmadı ve talimat verilmedi.

Bana okumuş olduğunuz ve davacının talep ettiği delil tespiti dosyasında alınan raporda; davacının beyan ve iddia ettiği sözleşme harici işler davacıya yaptırılmamıştır.” şeklindedir.Şirket Yetkilisi ...’ın Yeminli Beyanı: "Ben ... şirketinin münferiden yetkililerinden biriyim, diğer yetkili de oğlum ...'dır. Şirketimiz ile ... Şirketi arasında adi ortaklık vardır. Adi ortaklık ile davacı arasında yazılı sözleşme yapılmıştır.

Bana okuduğunuz sözleşme kapsamında davacıya iş yaptırdık, bu sözleşme haricinde davacı iş yapmamıştır. Ben davacıya sözleşme dışında bir iş yapması hususunda talimat vermedim. Bana okuduğunuz delil tespiti dosyasında davacının beyan ve iddia ettiği sözleşme harici işler davacıya yaptırılmamıştır." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.Davacı yüklenici, davalılar ise iş sahibidir. Davacının tacir olup olmadığı mahkememizce araştırılmış, davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve tacir olduğu anlaşıldığından davaya devam olunmuştur. Davacı yüklenici, akdedilen eser sözleşmesinden kaynaklı ... ili, ... ilçesi, ... Kat dairenin güncel rayiç değerine ulaşacak bedelin ve ödenmemiş hak ediş alacaklarının tahsilini talep etmektedir.

Davacı yüklenicinin ücrete hak kazanması için üstlendiği işi yapması gerekmektedir.

Gerek davacı ve gerekse davalılar, eldeki davadan önce ayrı ayrı delil tespiti yaptırmışlardır ve söz konusu raporlar dosyaya kazandırılmıştır.Mahkememizce, Taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi gereğince, yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediği ve eksik iş varsa bunun oranının ne olduğu, yüklenicinin ayıplı yaptığı işlerin olup olmadığı, varsa bu ayıpların açık ayıp mı, gizli ayıp mı olduğu, iş sahibi adi ortaklığın yüklenicinin hak edişlerini ödeyip ödemediği, eksik ödeme yapılmış ise bunun ne kadar olduğu,

sözleşme kapsamında davacıya devredilmesi gereken daire ve eksik ödenen hak edişlerden kaynaklı olarak davacının bir alacağı olup olmadığı ve varsa dava dilekçesindeki her bir kalem için ne kadar olduğu hususlarında hesaplama yapmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda, delil tespiti dosyalarından da hareketle yapılan işin bedelinin 1.208.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, yapılan bu işlerde 27.000,00 TL'lik ayıplı iş bedelinin söz konusu olduğu ve eksik iş bedelinin 472.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.Taraflar arasında akdedilen sözleşmede işin bedeli götürü olarak 1.680.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Davalının davacıya yaptığı ödemelere ilişkin dekontlar bilirkişi heyetine sunulmuş ve raporunda ekinde dekontlara yer verilmiştir. Belgeleri bilirkişi heyetine sunulmayan ... ödemelerine ilişkin olarak davalılar vekiline verilen sürede ...'ya yapılan ödemelere ilişkin belgeler sunulmuştur. Davalıların yaptıkları ödemeler toplamı bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere 1.155.347,64 TL'dir ve bu ödemelerin belgeleri dosya kapsamında yer almaktadır.

Davacının yaptırdığı delil tespitinde sözleşme dışı işler yaptığını iddia ettiği, ancak bu hususun davalılarca kabul edilmediği, davacının sözleşme dışı işler yaptığına dair yazılı bir belge sunmadığı, sözleşme dışı ilave işlerin yüklenici tarafından yapıldığını yüklenicinin ispat etmesi gerektiği, dava yüklenici vekiline dava dilekçesinde yemin deliline dayanması sebebiyle yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, davalı şirketler temsilcilerinin yeminli beyanlarında davacının sözleşme dışı iş yapmadığını beyan ettikleri alınan beyanlardan anlaşılmıştır.

Eldeki dava dosyası kapsamında davacı yüklenicinin sözleşme dışı iş ilave iş yaptığını ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır. Davacı yüklenicinin 24/12/2018 tarihinde işi terk ettiği, davacıya yapılan son ödemenin ise Kasım 2018 tarihinde olduğu, Aralık 2018 hak edişi yapılamadan yüklenicinin işi terk etmesi sebebiyle yüklenici feshinin haklı olmadığı kanaatine varılmıştır. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede cezai şart öngörülmüştür.

Davacının işi terek ettiği tarih ile davalıların delil tespiti yaptırdığı tarih arasında her gün için 2.000,00 TL'den toplam 90.000,00 TL cezai şartın da davacının varsa alacağından mahsup edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Zira, yukarıda ifade edildiği üzere davacı yüklenicinin işi terk etmede haklı bir sebebi yokken işi terk ettiği kanaatine varılmıştır.

Davalıların yaptırdığı delil tespiti raporunda davacının yaptığı ayıplı işler tespit edilmiş, delil tespiti raporunun davacıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda davalıların ayıp ihbarında bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Keza ayıp ihbarında bulunulmadığı veya süresinde ayıp ihbarının yapılmadığı bir defi niteliğinde olduğundan ve dava dilekçesinde de bu husus ileri sürülmediğinden iş sahibi davalıların davacının alacağından ayıplı işler bedelini düşme hakları olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacının yaptığı 1.208.000,00 TL'lik imalattan, ayıplı iş bedeli olan 27.000,00 TL'nin, davalıların 90.000,00 TL'lik gecikme cezasının ve ...'ya davacının ödemekle yükümlü olduğu 15.001,24 TL'nin düşülmesi sonrasında, davacının 1.075.998,76 TL ücrete hak kazandığı sonucuna varılmıştır.Sonuç olarak; mahkememizce iş sahibinin gecikmeden kaynaklı cezai şart talebinin sözleşmeye uygun olduğu kabul edilerek, davacının yaptığı imalattan kaynaklı hak ettiği alacağın 1.075.998,76 TL olduğu kanaatine varıldığı, davalıların ... ödemeleri hariç yaptıkları ödemelerin ise 1.140.346,40 TL olduğu ve bu şekilde davacının ödenmemiş alacağı olmadığı,

aksine davalıların davacıya fazladan 64.347,64 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla; aşağıdaki şekilde davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır