Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/982 K.2025/307

Av

DAVALI : 1-

VEKİLİ

Av. ERSİN GÜLSOY

DAVALILAR:2-

3-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 23/08/2022

KARAR TARİHİ : 13/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Teşekkülünün kamu tüzelkişisi olduğu, asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin etmekte olduğunu, Müvekkili ..., ...'nın ilgili kuruluşlarından biri olduğu, bir İktisadi ... Teşekkülüdür. Müvekkilinin Teşekkülün kuruluş gayesi, elektrik enerjisini üretmek ve satışını yapmak olduğunu, Müvekkilinin idare ... (... ...-...

Linyitleri İşletmesi Müessese Müdürlüğü ) unvan ve adresleri belirtilen firma ile arasında hizmet alım sözleşmesi mevcut olduğunu, Muhatap bu firma işçilerinden ... adı geçen şirketlerde iş akdiyle çalışmış olduğunu, Dava dışı işçi ... adı geçen firmaca iş akdinin sonlanması nedeniyle ...

Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatı ile) nde açtığı " Alacak Davası - İşçi İşveren İlişkisinden Kaynaklanan" dava, aynı Mahkemenin 28.04.2016 tarih, 2014/ E. 2016/ K. sayılı kararı ile hükme bağlanmış olduğunu ve dava konusu edilen işçilik alacakları müvekkilinin İdareden tahsiline karar verilmiş olduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/ E. 2016/ K. sayılı kararı ... vekili tarafından ... 18. İcra Müdürlüğünün 2021/...

E. sayılı icra dosyası ile takibe koymuş olduğunu; müvekkilinin İdarece icra dosyasına, 18.02.2021 tarihinde 50.724,65 TL ödeme yapılmış olduğunu, ... tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunu, ... ile davalı yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde ve eklerinde, sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümler yer almakta olduğunu,

bu sözleşmeler kapsamında davalılar çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğunu ve müvekkilinin aleyhine bahsedilen davaların açılmasına sebep olduğunu, dava konusu olan uyuşmazlıkla ilgili olarak arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu ancak anlaşılamadığını, ... 1. İcra Müdürlüğünün 2021/...

E. sayılı icra dosyasına ödenen miktardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00 TL'sinin Teşekkülüne ödenmesi için işbu rücu davasını açma mecburiyeti doğmuş olduğunu, açıklanan ve resen görülecek nedenler ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere davanın kabulünü, yapılacak yargılama neticesinde; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 300,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, Yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Temizlik Madencilik İnşaat Turizm Makina Otomotiv Ve Ulaştırma Sanayi Ticaret Limited Şirketi İle ... İnşaat Turizm Temizlik Madencilik Oto.gıda Ve Ulaştırma Hiz.san.ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddiaları dayanaksız olduğunu ve davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, Davacının dayanak gösterdiği Mahkeme ilamında davalı şirket taraf oldığını, işçi tarafından davalı şirkete izafe edilmiş bir dava olmadığını,.

Bu nedenle işçinin işini yaptığı kişi davacı olduğunu, davalı müvekkil şirketten işçilik alacaklarının talep edilmesi söz konusu olamayacağını, davalı şirket ile davacı arasında ihale yolu ile alınmış bir hizmet sözleşmesi bulunmakta olduğu,

bu sözleşme süreli olduğunu, bu nedenle taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi söz konusu olmadığını, Davadışı işçi sürekli ve aralıksız davacı kurumun işini yapan, emir talimatı davacı kurumdan alan, sosyal hakları davacı kurum tarafından düzenlenen bir kişi olduğunu, Davacı kurum ile müvekkili şirket arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde sadece ücretlere ilişkin düzenlemelere yer verildiği,

kıdem, ihbar gibi tazminatların sözleşmede düzenlenmediği net bir şekilde görüleceği, ihale sözleşmesinde ve şartnamelerinde yer almayan ve sonradan doğan kalemlerinden müvekkilinin şirketin sorumlu tutulması sözleşme ilişkisini düzenleyen hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu, kanun koyucu da karışıklığı gidermek adına 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde değişiklik yaparak işçilerin kıdem tazminatlarının kamu kurumları tarafından ödeneceği hüküm altına alınmış olduğunu, bu nedenle davacının, davalı ile müvekkil arasındaki sözleşme nedeniyle kıdem, ihbar tazminatı talep etmesi hukuken olanaksız olduğunu,

kabul anlamına gelmemek ile birlikte taraflar arasında alt-üst işveren ilişkisi olduğu kabul edildiğinde dahi yapılan tüm ödemenin müvekkili şirketten talep edilmesi mümkün olmadığını, Dava dışı işçinin müvekkili nezdindeki çalışma süresi ile son çalışma tarihindeki ücreti baz alınarak hesaplama yapılması ve tazmin şartlarının doğup doğmadığına bakılması gerektiği tüm bu nedenlerme davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır.

Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( ... 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir. Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. (...

23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı) Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. (...

23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesince hüküm altına alınan alacakların işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.Dava dışı işçi ... sigorta hizmet dökümlerinin istenilmesi için ...'ya müzekkere yazılarak hizmet dökümleri dosyamız arasına celp edilmiştir. ...'dan istenen belge geldikten sonra dosya işçi alacakları konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek tarafların iddia ve savunmaları karşısında davacının rücuen tazminata konu alacak ile ilgili rapor

aldırılmıştır.Aldırılan bilirkişi raporu ile.

Taraflar arasında, davacı tarafından hizmet alımına ilişkin yapılan ihaleler uyarınca birbirini takip eden sözleşmeler ile dava dışı işçinin davacı Kurum nezdinde ve değişen davalı alt işverenler nezdinde çalışmış olduğu, Taraflar arasında imzalanan sözleşme, şartname ve diğer düzenleyici işlemlerde işçiye yapılan tazminat ödemesinden sadece yüklenicinin sorumlu olacağına ve idarenin sorumlu olmayacağına dair düzenleme bulunduğu, Sayın Mahkemenin nihai takdir yetkisine imkan tanımak adına;

tarafların TBK.m.167 uyarınca dava dışı işçiye ödenenlerden sorumluluklarının yarı yarıya olduğu (A Seçeneği) ya da davalı alt işveren personeline yapılan ödeme nedeni ile davacı Kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının (B Seçeneği) kabulü ihtimallerine binaen seçenekli hesaplamanın aşağıdaki gibi olduğu;

¸olduğu bildirilmiştir. Davacı vekili 14/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 50.424,65 TL artırarak toplam 50.724,65 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalı firmalardan alınarak davacı kuruma verilmesini ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Tüm dosya kapsamı, yapılan yargılama ve toplanan delillerden.

Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve aldırılan bilirkişi raporu ile dava dışı işçinin davacı kurum nezdinde ve değişen davalı alt işverenler nezdinde çalışmış olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme, şartname ve diğer düzenleyici işlemlerde işçiye yapılan tazminat ödemesinden sadece yüklenicinin sorumlu olacağına ve idarenin sorumlu olmayacağına dair düzenleme bulunduğu, raporda belirtilen alacakları talep edebileceği anlaşılmış olup;

bilirkişi raporu, hizmet dökümü, akdedilen sözleşmeler ve yapılan ödemeler dikkate alınarak hazırlanan rapor ve davacının ıslahı doğrultusunda aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır