Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/185 K.2024/677

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile satıcı ... arasında ... plakalı 2017 model Fiat marka aracın müvekkiline satışı için araç satış sözleşmesi yapıldığını, davalının araçla ilgili olarak araç mekanik ve motorunda herhangi bir sıkıntı olmadığını, aracın motor ve mekanik olarak hatasız olduğunu müvekkile ifade ettiğini, müvekkilinin ...’ya gitmek üzere yola çıktığı esnada 15 km ilerledikten sonra aracın devirden düşmesi ve egzozdan mavi duman çıkması üzerine müvekkilinin aracı servise götürdüğünde aracın motorunun yatak sardığı tespit edildiğini, söz konusu ayıpların satıştan önce var olduğunun davalı tarafından kabul edildiğini,

müvekkilinin satıştan önce araçtaki ayıplardan haberdar edilmediğini ve aracın hasarlı olduğu yönünde bilgilendirilmediğini, açıklanan nedenlerle ayıplı satış nedeniyle, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydan gelen hasarın tamiri için yapılan (yukarıda belirtilen 6 (altı) alacak kalemi dahil olmak üzere), fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla şimdilik 10 TL’nin iş bu dava açış tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, müvekkiline ait ... plakalı araçta meydan gelen değer kaybı için,

fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla şimdilik 10 TL'nin dava açılış tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ticari olarak araç alım satım işlemiyle uğraştığını, davacı tarafın 09/01/2023 tarihinde ... plakalı dava konusu aracı 250.000,00 TL bedelle ve ... plakalı aracı 293.000,00 TL bedelle müvekkili davalıdan satın aldığını, davacı tarafın iddia ettiği araçta ortaya çıkan ayıpları kabul etmemekle birlikte davacı tarafın iddialarının aksine, dava konusu aracın bedelinin düşük tutulmasının sebepleri ve araçta satıştan önce mevcut tüm sorunlardan davacı haberdar edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesiyle tacir olduğunu kabul ettiğini,

ticaretine ait tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmek zorunda olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller; ...'ya, ... Ticaret Odası'na, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na, ... Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na, ... Sigorta A.Ş.'ye, ... Sigorta A.Ş.'ye yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Makine Mühendisi Bilirkişinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-... plakalı aracın 09/01/2023 tarihinde hatasız ve ayıpsız değerinin: 295.000,00 TL. – 310.000,00 TL. bandında olduğu, 2-Aracın noter satış fiyatının, ayıpsız aracın değerinden 45.000,00 TL.- 50.000,00 TL. düşük olduğu, 3-Dava dilekçesinin ekinde sunulan belgelere göre ... plakalı aracın ayıplı olarak satıldığı ancak Turbo arızası olduğunu alıcıya söylenmesi nedeniyle ayıplı olarak satıldığını söylemek imkanı olmadığı dolayısıyla açık ayıplı olarak satış yapıldığı, bu nedenle bedel indirimi de yapıldığı, ( Motor revizyonu yapıldığı,

ancak motor revizyonun, motorun ekonomik ömrünü doldurmasından mı ( Kilometre olarak ), hararet yaptırılmasından mı, motor yağ ve flitrelerinin değişme zamanının çok fazla geçmesinden mi, motora ilave edilen katkı maddelerinden mi, kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, motor revizyonun yapılmasından önce, incelenerek ancak tespit edilebilirdi )4-Detayları yukarıda açıklandığı üzere, Davacının araçta yaptığı onarımların (Dosyada mevcut faturalara göre Toplamda : 32.514,19 TL. ) , onarım tarihindeki gerçek piyasa koşullarına uygun olduğu,

5 - Araçta yapılan Motor ve aksamı onarımlarından kaynaklı araçta değer kaybı oluşmayacağı kanaatimdir." şeklindedir.Makine Mühendisi ve Aktüerya Uzmanı Bilirkişilerinin Müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı: "a-) Davaya konu TOFAŞ & FIAT marka , EGEA SEDAN EASY 1.3 MULTİJET 95 E5 + tipi , 2017model , 199.000 km dizel araç motoru , dolayısıyla aracın ayıplı olduğu , ayıpların ancakkompresör testi ile belirlenebileceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu ,b-) Davaya konu aracın piyasa rayiç değerinin 293.000,00 TL olarak belirlenmiş olup ,

ayıpsızdeğeri ile piyasa rayiç değeri ve satış bedelinin uyuştuğu ,c-) Araç motorunda mevcut zarar miktarının 32.513,99 TL KDV dahil ( otuz iki bin beş yüz on üç lira , doksan dokuz krş ) olduğu ,d-) Dava konusu aracın ön görülen kilometreden önce revizyon olduğu ve satılması esnasında serviskayıtlarında motor revizyon bilgiler yer alacağından , satılması esnasında emsallerine göre 8.000,00TL ( sekiz bin lira ) değer kaybedebileceği belirlenmiştir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, satış sözleşmesinde ayıp iddiasına dayalı onarım bedeli ve değer kaybı talebine ilişkindir. Davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu ve esnaf hadlerini aştığı, davacının ise bilanço usulüne göre defter tuttuğu anlaşılmış, bu bağlamda tarafların tacir olduğu ve davanın da nisbi ticari dava olduğu kanaati ile davaya devam olunmuştur. Eldeki davaya konu satış sözleşmesinde, davacı alıcı, davalı ise satıcıdır ve satıma konu olan mal ... plakalı araçtır.

Davacı taraf söz konusu aracın ayıplı olduğu iddiası ile ilgili noterden ayıp ihbarında bulunmuş, bir kısım telefon yazışmalarını mahkememize sunmuştur. Söz konu aracın noter devir sözleşmesinde 250.000,00 TL'ye satıldığı anlaşılmaktadır. Davacının iddiasına göre aracın teslim alınmasından kısa bir süre sonra aracın motoru yatak sarmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... plakalı aracın 09/01/2023 tarihinde hatasız ve ayıpsız değerinin ne kadar olduğu, aracın noter satış fiyatının, ayıpsız aracın değerinden düşük olup olmadığı ve düşük ise ne kadar düşük olduğu, Dava dilekçesinin ekinde sunulan belgelere göre ... plakalı aracın ayıplı olarak satılıp satılmadığı, ayıp söz konusu ise bu ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu, Davacının araçta yaptığı onarımların gerçek piyasa koşullarına uygun olup olmadığı,

piyasa koşullarına uygun değil ise araçtaki onarım bedelinin ne kadar olması gerektiği, Araçta yapılan onarımlardan kaynaklı araçta değer kaybı oluşup oluşmayacağı, değer kaybı oluşur ise araçtaki değer kaybının ne kadar olduğu noktalarında toplanmaktadır. Satım sözleşmesinde satıcının ayıba karşı tekeffül borcunu düzenleyen 6098 sayılı TBK'nun 219.

Maddesinde, "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü mevcuttur....

13. HD'nin 09/04/2018 gün ve 2015/ E.-2018/ K. sayılı kararında ve diğer yerleşik uygulamalarında özetle,"...satış öncesinde davacıyı aracın ağır hasar kaydı bulunduğu konusunda bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini ispat yükü davalıdadır.Ağır hasar kaydı bulunan bir aracın gizli ayıplı olduğu konusunda herhangi bir duraksama yoktur.Davalı, davacının satışa konu aracın ağır hasarlı olduğunu bilerek satın aldığını kanıtlayamamıştır.Davacının aracı satış esnasında muayene ettirmesi de gizli ayıplı olarak bilerek satın aldığı sonucunu doğurmaz..." denilmiştir.Yine ...

13. HD'nin 12/03/2020 gün ve 2018/ E.-2020/ K. sayılı kararında özetle, "...aracın piyasa değerinden düşük satın alınması davacının ayıbı bildiğine karine teşkil etmez.Bununla birlikte, davacının, satın aldığı araçla ilgili olarak Trafik Şube Müdürlüğünce tutulan kayıtları, aracın sigorta kayıtlarını, ... kayıtlarını inceleme ve ...'e SMS atarak bilgi edinme yükümlülüğü de yoktur. Dava konusu araçta bulanan ayıbın davacıdan gizlenmediğinin ispat yükü davalı taraftadır.

Davalı taraf, satış öncesinde davacıyı aracın pert olduğu konusunda bilgilendirdiğini veya davacının bu hususu bildiğini yansız delillerle ispatlayamamıştır..." şeklinde karar verilmiştir.... 13. HD'nin 17/01/2018 gün ve 2016/... E.-2018/ K. sayılı kararında ise özetle, "...Aracın davacıya satılmadan önce pert olduğu hususu sabittir.

Davacının aracın pert olduğunu bildiği hususu yazılı bir delil ile ispat edilebilmiş değildir..." denilerek alıcının ayıbı bilerek ayıplı malı satın aldığına yönelik ispat yükümlülüğünün satıcıya ait olduğu ve alıcının aracın ayıplı olduğunu bilerek satın olduğu hususunun satıcı tarafından yazılı bir delil ile ispat edilmesi gerektiği belirtilmiştir.Mahkememizce taraflar arasındaki uyuşmazlık noktaları belirtilerek bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; satış sözleşmesine konu olan aracın motorundan kaynaklı ayıplı olduğu ve bu ayıbın ancak kompresör testi ile ortaya çıkabileceği, bu sebeple ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıbın onarım bedelinin KDV dahil 32.513,99 TL olduğu ve araçta ayıptan kaynaklı 8.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, aracın ayıpsız piyasa rayiç değerinin ise 293.000,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu belge delilleri dikkate alınarak ve araçta meydana gelen motor arızası irdelenerek hazırlandığından rapor hükme esas alınabilecek niteliktedir. Söz konusu araçta motor revizyon işlemi yapılmış ve motor aksamındaki arızanın ancak kompresör testi ile ortaya çıkabileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda aracın ayıplı olarak satıldığı ve ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu rapor doğrultusunda mahkememizce kabul edilmiştir.

Davalı satıcı, yukarıda yer verilen içtihatlar da dikkate alındığında araçtaki arızanın ve motor aksamındaki sorunların davalı alıcıya bildirildiğini ispat yükü altındadır. Aracın salt piyasa değerinden düşük satılması davacı alıcının ayıpları bildiği anlamına gelmez. Davalı satıcı, davacının ayıpları bilerek aracı satın aldığını ispatlayamadığından; araçtaki onarım bedelini ve değer kaybını davacıya ödemekle yükümlüdür.

Davacı alıcı bilirkişi raporu doğrultusunda talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir. Satış sözleşmesine konu aracın gizli ayıplı olduğu, davacının ayıbı süresinde yazılı olarak ihbar ettiği ve davacının onarım bedeli ile değer kaybını isteme hakkı olduğu kanaati ile ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taleple bağlı kalınarak dava dilekçesinde talep edilen miktarlar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktarlar yönünden ıslah tarihinden itibaren işin ticari iş olması sebebiyle avans faizine hükmolunmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır