Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/217 K.2024/1209

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde, 20/07/2017 günü meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın maliki ve sürücüsü ...'ın ... kavşağından ... istikametine giderken ...

Yolu caddesi ... sokaktaki lambalı kavşakta araçlara kırmızı ışık, yayalara yeşil ışık yanarken kurallara uygun şekilde karşıya geçmeye çalışan müvekkiline çarparak yaralanmasına neden olduğu, davalının kazada asli kusurlu olduğu, müvekkilin geçirdiği kaza sonrasında tedavi masraflarını kendisinin karşıladığını, davalıların hiçbir şekilde yardımcı olmadıklarını, özel güvenlik görevlisi olarak çalışan müvekkilin geçirdiği bu kaza nedeniyle tedavi sürecinde işe gidemediği, hem maaşından hem de fazla mesai ücreti gelirinden mahrum kaldığını, psikolojik olarak da sorunlar yaşadığı, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ... ...

Sigorta A.Ş tarafından sigortalandığını, 6100 sayılı yasanın 107. Maddesine göre belirlenecek geçici ve sürekli iş göremezlik maddi tazminatı ile 10.000,00 TL manevi tazminatın, davalı sigorta şirketi için sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden diğer davalı için olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekeceği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceğini,

davayı kabul manasında olmamak üzere gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiği ve davacı tarafından manevi tazminat talep edildiğinden bu hususta trafik sigortası genel ve özel şartları uyarınca teminat dışı olup reddine karar verilmesine talep etmiştir. Davalı ... davaya süresinde cevap vermemiştir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememizin 2019/497 esas, 2021/... karar 11/03/2021 tarihli kararı ile; davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabulü ile.

94.641,96 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 03/08/2017 dava tarihinden (sigorta teminat limit ile sınırlı olmak kaydıyla) diğer davalı ... yönünden 20/07/2017 kaza tarihi itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'dan 20/07/2017 olay tarihiden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

Mahkememiz kararının davalılar vekilince istinaf isteğinde bulunulması üzerine dosyanın istinaf mahkemesine gönderildiği, ... BAM 13. Hukuk Dairesinin 2021/ esas 2023/ karar 11/03/2023 tarihli kararı ile "... Cumhuriyet Başsavcılığı 2016/ Sor.

Numaralı dosyada alınan 20/01/2018 tarihli trafik bilirkişi raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'in 2918 sayılı KTK 84/a maddesi gereği tamamen kusurlu olduğunun belirtildiği ve mahkemece, soruşturma dosyasındaki bu kusur raporunun hükme esas alındığı anlaşılmış olup, soruşturma dosyasında taraf olmayan sigorta şirketinin rapora itiraz imkanı bulunmadığı gibi, diğer davalının da itiraz imkanı sağlandığı dosya kapsamından anlaşılamadığından, meydana gelen kazada taraflara izafe edilecek kusurun belirlenmesi hususunda bilirkişi raporu alınmalıdır.

Somut uyuşmazlıkta, ...

Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 28/11/2018 tarihli raporda, davacının 20/07/2017 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle yaralanması sonucu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında % 8,3 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı, iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiş ve rapor hükme esas alınmış ise de, davacının yaralanmasının 20/07/2017 tarihinde meydana geldiği göz önüne alındığında usulüne uygun maluliyet raporu alındığından söz etme olanağı bulunmamaktadır.

Kaza tarihi itibarıyla, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, ...

Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetinden maluliyet oranı ve iyileşme süresi ile maluliyetin 20/07/2017 tarihinde meydana gelen kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı yolunda rapor alınmalıdır.Gerçek zararın belirlenmesi için, davacının kaza tarihindeki işinin ve gelir durumunun net ve ispata yarar somut delilerle ortaya konulması gerekmektedir (... 17 HD 2015/ E-2018/ K sayılı ilam).

Somut olayda, davacının gelir durumuna ilişkin yeterince araştırma yapılmamış, ... tarafından, davacıya yapılan geçici iş görmezlik ödemelerine ilişkin belgelere dayanarak günlük brüt ücretin 81,09 TL olduğundan bahisle davacının gelirinin, asgari ücretin 1,33276 katına tekabül ettiği kabul edilerek hesaplama yapılmış olup, davacının kaza tarihinden geriye doğru en az 3 aylık maaş bordrosu celbedilerek, davalıların kazanılmış hakları korunarak davacının kaza tarihindeki gelir durumu belirlenmelidir.

Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın öngördüğü telafi şeklidir. Davacının maluliyeti bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa oranı ve iyileşme süresi belirlendikten sonra manevi tazminat talebi yeniden değerlendirilmelidir.

Davalı ... vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi bu aşamada incelenmemiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderilerek 2023/ esasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği görülmüştür.

KALDIRMA KARARINDAN SONRASI DELİLLER

Kaldırma kararından sonra mahkememiz dosyasına, Adli Tıp Grup Başkanlığına ait 11/09/2023 tarihli ... sayı numaralı kusur raporu alındığını, raporda özetle "Sürücü ...' ın % 100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu, Yaya ...' ın kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." hususlarının tespit edildiği görülmüştür. ... ...

Üniversitesi Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi Hastanesi Adli Raporadli Tıp Anabilim Dalı'ndan 06/03/2023 tarihli 11/13/2023- sayılı raporda özetle "... .... kimlik numaralı ... 'ın 20.07.2017 tarihinde meydana geldiği bildirilen trafik kazası ile illiyetli arızasının 30/03/2013 tarih ve ... sayılı resmi gazetede yayınlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilmesinde kişi özür oranın %3 (üç) olduğu,2.

Tedavilerinin devam ettiği dönem olan iyileşme (geçici işgöremezlik) süresinin 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği,3.Geçici bakıcı ihtiyacı bulunduğu ve süresinin I (bir) ay olduğu kanaatini bildirir rapordur." hususlarının tespit edildiği görülmüştür.Mahkememiz dosyası aktüer bilirkişiye tevdi ile 24/03/2024 tarihli raporda özetle "Dava dosyasındaki bilgi ve belgelere göre.

20.07.2017 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kaza sonucunda; davacının %3 oranında beden gücü kaybına uğradığı, 9 ay geçici iş göremezlik durumuna girdiği, 1 ay bakıcıya ihtiyacı bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, belirtildiğinden, bu bilgiler dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucu Bakıcı giderleri 1.777,50TL ve %3 Maluliyet zararı 280.631,58 TL olduğu" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 07/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini ıslah etmiş olup öncesinde harcı tamamlanan 94.641,96-TL tutarında Maddi Tazminat Alacağı talebimizi 187.767,12-TL arttırarak toplam 282.409,08-TL Maddi Tazminat Alacağının kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sırasında yapılan araştırmalardan.

Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinin 11/09/2023 tarihli raporuna göre, davaya konu kazada davalı sigorta şirketine sigortalı olan araç sürücü ...'ın %100 kusurlu olduğu, yaya davacının kusursuz olduğu, zarara sebep olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporu Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan ... ...

Üniversitesi ADli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığının 06/04/2023 tarihli rapora göre, davacının maluliyetinin %3 (yüzde üç) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği ve geçici bakıcı süresinin 1 ay olduğu belirtildiği, yine mahkememize ibraz edilen 24/03/2024 tarihli Aktüerya bilirkişi raporuna göre davacının geliri asgari ücret düzeyinde kabul edildiğinde geçici iş göremezlik zararının 51.523,25 TL, sürekli iş göremezlik zararının 229.108,33 TL, bakıcı gideri zararının ise, 1.777,50 TL olduğu saptanmıştır.

Mahkememizce ibraz edilen raporlar hukuka uygun ve hüküm kurmak için yeterli görülmüştür.Her ne kadar davacı vekili tarafından 07/06/2024 tarihinde ıslah dilekçesi sunarak taleplerinin 282.409,08 TL'ye yükseltmişse de, mahkememizce verilen ilk karar davacı tarafından istinaf edilmediği, davalıların istinafı üzerine istinafça HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırma kararı verilmiştir.

Bir davada, mahkemenin veya tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine (diğeri aleyhine) doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu hakka, usule ilişkin kazanılmış hak (usuli kazanılmış hak veya usuli müktesep hak) denir. (...)Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukukî alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla ... uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri hâline gelmiştir.

Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmekte olup, bu noktada bir mahkemenin ... dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğacağı gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulî kazanılmış hak gerçekleşebilir.

Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar yönünden yeniden inceleme yaparak aksine karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulî kazanılmış hak oluşturur (... İçtihatları Birleştirme Kurulunun 04.02.1959 tarihli ve 1957/ E., 1959/ K. sayılı kararı). Ancak mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı çıkması, uygulanması gereken kanun hükmünün karar kesinleşmeden önce ...

Mahkemesince iptaline karar verilmesi, görev, hak düşürücü süre, kesin hüküm itirazı, harç ile bozma kararının maddi hataya dayanması hâllerinde usulî kazanılmış hak oluşması mümkün değildir. (... 11. H.D. 2020/ E. 2022/ K.)Hukukumuzda kabul edilen istinaf kanun yolu açısından da. HMK'nın 355. maddesinde "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere sınırlı olarak yapılır.

Ancak Bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" hükmü kabul edildiğinden, bir tarafın istinafı üzerine, diğer taraf lehine karar verilemeyeceği gibi, istinaf eden taraf lehinde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması sonrasında, yeniden yapılacak yargılama neticesinde, kaldırılan karara göre daha aleyhine bir karar verilemez.

İlk kararı diğer tarafın istinaf etmemesi nedeniyle oluşan usuli kazanılmış hakları, kaldırma kararından sonra korunarak, davanın esası hakkında karar verilmelidir.Somut olayda, her ne kadar davacı ıslah dilekçesi sunmuşsa da ilk kararı istinaf etmediğinden istinaf eden taraflar lehinde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması sonrasında, yeniden yapılacak yargılama neticesinde, kaldırılan karara göre daha aleyhine bir karar verilemeyeceğinden davacının ıslahının yapılmamış sayılarak maddi tazminat yönünden ilk kararda hüküm altına alınan 94.641,96 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ...'ın kusurlu eyleminden dolayı davacının yaralanması nedeniyle manevi zarara uğradığı, zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunduğu, manevi tazminat şartlarının oluştuğundan davacı lehine manevi tazminata hükmetmek gerektiği anlaşıldığı, tarafların celp edilen sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, üzerinden geçen zaman, kazada davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olması,

davacının yaralanma derecesi, eylemin davacı üzerindeki etkisi, olay tarihi, olay tarihindeki paranın alım gücü, TMK m.4 de düzenlenen hakkaniyet ilkesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı lehine 10.000,00-TL manevi tazminat hükmetmek gerekmiştir.Diğer taraftan, dava dilekçesinde sigorta şirketinde de manevi tazminat talep etmişse de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/1-f maddesi gereği, manevi tazminata ilişkin talepler, trafik sigorta teminatının dışında tutulduğu ve kaza tarihinde geçerli olan poliçede de “manevi zararların tazmini” ek teminatını klozu bulunmadığından davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin de ZMMS sigortacısı olduğundan manevi tazminattan sorumlu bulunmadığı anlaşıldığından davacının davalı sigorta şirketi yönünden manevi tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır