Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/340 K.2024/674

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının iddiaları ve bunların dayanaklarının özetle : Davacı tarafından davalının ... 9.İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icraya konulmuş olan ... ... Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ... ... Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ... ...

Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu 250 bin TL bedelli ipoteklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının, tespitinin ve takibin iptalinin ayrıca söz konusu ipoteklerin iptalinin ve fekkinin talep edildiği, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olması nedeni ile %20'si oranında tazminatın davalıdan tahsilinin talep edildiği, buna ilişkin kanıtların bir kısmının dava dilekçesinde bildirilip dilekçe ekinde ve duruşma öncesinde dosyamıza sunulduğu görüldü.

Davalının savunmalarının bunların dayanaklarının özetle ; Davalı tarafından görev itirazında bulunulduğu, ticaret mahkemelerinin görevli olduğunun belirtildiği, ayrıca davalının adresi İstanbul/Beylikdüzü olduğundan yetki itirazının bulunulduğu ... ASTM'nin görevli olduğunun belirtildiği, davanın öncelikle iş bölümü ve yetki yönünden reddinin ayrıca esastan reddi talebinde bulunulduğu görüldü.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava davalının ... 9.İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı icra takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icraya konulmuş olan ... ... Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ... ... Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu ... ... Tapu Müdürlüğü 26/05/2016 tarih ve ... yevmiye nolu 250 bin TL bedelli ipoteklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının, tespitine ilişkindir.

... 3. Asliye hukuk Mahkemesinin 06/04/2022 tarih ve 2021/21 esas - 2022/... karar sayılı kararı ile; "somut uyuşmazlıkta davaya konu ipotek, tarafların sahibi oldukları şirketler olan davacı ...' ya ait ... ... ... İPLİK TEKSTİL İNŞAAT SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ ile davalı ...'ya ait ... İPLİK SAN. VE TİC. LTD.ŞTİ arasındaki borç ilişkisine ait alacak verecek münasebetine ilişkin olarak davacı lehine konulmuş olduğu anlaşılmakla 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/f maddesi gereği davaya bakmakla Ticaret Mahkemesi görevli olduğu anlaşıldığı" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Mahkememizin 26/10/2022 tarih ve 2022/... esas - 2022/... karar sayılı kararı ile karşı görevsizlik kararı verilmiş ve dosya ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 17/03/2023 tarih ve 2023/... esas - 2023/... karar sayılı ilamı ile mahkememizin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

Mahkememizce Dava dışı ... İplik San. Ve Tic. Ltd. Şirketi ile Dava dışı ... ... ... İplik Tekstil İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ticari defter ve belgelerin incelenmesine karar verilmiş ve bu hususta mali müşavir bilirkişi görevlendirmeleri yapılmıştır.

Dava dışı ... İplik San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin defterlerinin yapılan incelenmesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda; "2017 yılından sonra da 2023 yılına kadar kur düzenlemesi yapmak üzere ... ... Tekstil'e kur güncellemesi için fatura kesildiği, Netice itibariyle dava dışı ... İplik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin ...

... ... İplik Tekstil İnşaat San. Ve Tic. Ltd.’den 01.01.2023 tarihi itibariyle cari hesap boyutunda ise 4.402.371.29 TL (235.442.33 USD) alacaklı olduğu" hususlarına yer verilmiştir.

Dava dışı ... ... ... İplik Tekstil İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin defterlerinin yapılan incelenmesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda.

"Davacının davalıdan kur farkından doğan alacak talep edebileceğine ilişkin açık bir sözleşme hükmünün bulunmadığı, davalı borçlunun kur farkı alacağı için bir ihtarname ile temerrüde düşürülmediğine göre, davacının alacağını yabancı para üzerinden isteme hakkına sahip iken tercih hakkını Türk Lirası üzerinden kullandığı, bu halde davacının kur farkı talebinde bulunamayacağı, davacı tarafın tahsilatı yaptığında kur farkından doğan fazlaya ilişkin alacağını saklı tuttuğunu bildirmediği,

ayrıca altı sene boyunca yapılan müteaddit satımlardan sonra geriye dönük olarak toplu bir şekilde ve tüm münferit satımları kapsar şekilde kur farkı talep etmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı, buna karşılık asıl dosyada davacı şirketin icra takip tarihi itibariyle bakiye semen alacağının bulunduğu gerekçesiyle, asıl dava yönünden davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesi isabetli olacağı, ayrıca yerleşik yargıtay kararlarına göre ödemelerin TL çekle yapılması halinde de kur farkı talep edilemeyeceği sabit olduğu,

davacının davalıdan 169,009,01-TL alacaklı olduğu" hususlarına yer verilmiştir.Dava ipotek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve ipoteklerin terkini istemine ilişkindir.İpotek akit tablosuna göre ipotek resmi senedinin tarafları davacı ve davalı olup alacaklı ve borçlu da davacı ve davalı olduğundan değerlendirmenin taraflar arasında ipotek resmi senedindeki teminatın dayanağı olan borç ilişkisinin bulunup bulunmadığı dikkate alınmak suretiyle yapılması gerekmektedir.İpotek resmi senedine bakıldığında davacı ...'ın davalı ...'ya borcu için resmi senetteki bedel mukabilinde ipoteğin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Davalı taraf cevaplarında ise davalının şirketi olan ... İplik San. Ve Ltd. Şti.'nin davacının şirketi olan ... ... ... Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğu, bu alacağın teminata bağlanması için söz konusu ipoteklerin tesis edildiğini bildirmiştir. Böyle bir alacağın teminata bağlanabilmesi için ipotek akit tablosunun davacının şirketi olan ... ... .. Ltd. Şti.'nin davalının şirketi olan ... İplik Ltd.

Şti.'ne olan borçları için ipotek verildiğinin belirtilmesi suretiyle düzenlenmesi gerekmekteydi, oysa ki; ipotek akit tablosu incelendiğinde ipoteğin şirketlerin birbirlerine olan borcu için düzenlenmemiş olduğu, davacı ...'ın davalıya borcu varmışçasına düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Anapara ipoteğinde, temel ilişkiden doğmuş bulunan bir alacağın teminat altına alındığı, temel borç ilişkisinin geçersiz olması dolayısıyla alacağın bulunmadığı hâlde görünürde yapılan tescilin alacaklı lehine bir rehin hakkı doğurmayacağı hususu dikkate alındığında alacaklının kişisel alacağını ispat etmesi gereklidir. Öte yandan; ipotek senedinin içeriği taraflarca belirlenecek olup, ipotek sözleşmesinde hukukî ilişkiye işaret edilmesi ipoteğin tesisi için yeterli olacaktır.

Oysa ki taraf beyanlarından da anlaşılacağı üzere şirketlerin birbirlerinden alacak borç iddiası bulunsa da davalının davacıdan bir alacağının olmadığı, davalının şirketinin davacının şirketinden olan alacağının ileri sürülmüş olduğu görülmekle ipotek resmi senedine konu borcun taraflar arasında bulunmaması nedeniyle davacının söz konusu ipotekler dolayısıyla borçlu olmadığı tespit edilerek söz konusu ipoteklerin taşınmazlar üzerinden terkinine karar verilmiştir.

Benzer yönde " Davaya konu ipotek akit tablosunda davacı adına ................ vekâleten davalı şirketten aldığı 580.000,00 TL bedel mukabilinde ipotek vermeyi kabul ettikleri anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı adına vekâleten davalı lehine tesis edilen dava konusu ipoteğin, davacının oğlu dava dışı ...'ın davalı şirkete olan borcuna ilişkin olduğuna kabule olanak bulunmamaktadır.

İpotek alacağa bağlı bir hak olduğundan, tarafların alacağı ipotekle teminat altına alma konusunda anlaşmaları ve bu yöndeki iradelerini Tapu Kanunu'nun 26 ıncı maddesi uyarınca resmî şekilde işlem yaparak yerine getirmeleri gerekmektedir.

Başka bir deyişle, ortada davacının dava dışı oğlunun borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davalı lehine dava konusu taşınmaza ipotek tesis edildiğine dair resmî şekilde düzenlenmiş ipotek akdi bulunmayıp aksine, davacının davalıdan aldığı borcun teminatı olarak ipotek tesis edilmiştir.

15. O hâlde, davacı ile davalı arasında davaya konu ipoteğe temel teşkil eden borç ilişkisinin mevcut olmadığı ve davacının davalıya borcu bulunmadığı anlaşıldığından davacının davaya konu ipotek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediği" (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 21/11/2023 tarih ve 2023/ esas - 2023/ karar sayılı ilamı)

Davacı başlatılan takip dolayısıyla kötü niyet tazminatı talep etmiş ise de; davalı taraf söz konusu ipoteğin alacağı güvence altına aldığı yanılgısı ile takip başlattığından bu yanılgı onu açıkça kötü niyetli saymayacağından davacının kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır