Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/359 K.2023/1406

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : Davacı kooperatifin 05.12.2022 tarihli dilekçe ile Davalı Kooperatif Birliğine üye olmak için yazılı olarak müracaatta bulunduğunu, davalı kooperatifçe 12.12.2022 tarihinde verilen cevapta "Birliğimiz uhdesinde dağıtılacak arsa bulunmadığından" şeklindeki gerekçesi ile müvekkilimizin başvurusu, davalı tarafından reddedilmiş ve yedek üye dahi yapılamayacağı hususunda davacı tarafa bilgi verildiğini, buna istinaden davacı tarafın davalı tarafa noter aracılığıyla ihtarname gönderdiğini,

davalı tarafça ihtarname üzerine 13.02.2023 tarihinde "arsa tahsisi yapılamayacağı için üyelik başvurusunun reddedilmesinin yasal olduğunu, bu başvurunun arsa tahsisi değil sadece üye olma talebini içerdiğini" belirtildiğini, davalı tarafın üzerine kayıtlı arsanın bulunduğunu ancak buna rağmen davacı kooperatifin davalı kooperatife üye yapılmadığını ileri sürerek davacı kooperatifin davalı kooperatife üye olduğunun tespitini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacı tarafça yapılan birlik başvuru talebinin tahsis edilecek arsanın bulunmaması ve arsa tahsisinin mümkün olmayacağından red edildiğini, Davalı birlik Bursa 24. Noterliği 03.02.2023 tarih ve 07243 Yevmiye nolu cevap ihtarnamesinde de belirtildiği üzere Kooperatif kanunu 8. Md. Gereği genel kurul kooperatif ortak sayısını belirlemek ve tespit etmekte yetkili tek organdır. Arsa tahsisi yapılamayacak olmasından dolayı bir ana sözleşmesi 15. Md. gereği davacı tarafın kooperatif üyelik talebi red edildiğini, Davacı tarafın iddia ve talepleri yerinde olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava davacı kooperatifin davalı kooperatife üye olduğunun tespitine ilişkindir.

Davacı taraf davalı kooperatife üye olmak için müracaatta bulunduklarını ancak taleplerinin reddedildiğini, çekilen ihtarnameye rağmen taleplerinin kabul edilmediğini, davalı kooperatifin arsa tahsisi yapılamayacağı için üyelik başvurusunun reddedilmesinin yasal olduğunu, bu başvurunun arsa tahsisi değil sadece üye olma talebini içerdiğini ileri sürerek davacı tarafı kooperatife kabul etmediğini ileri sürmüştür.

Davacı tarafça yapılan birlik başvuru talebinin tahsis edilecek arsanın bulunmaması ve arsa tahsisinin mümkün olmayacağından red edildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünden davalı kooperatifin ana sözleşmesi celp olunmuş ve taraflar arasındaki üyelikten kaçınmaya ilişkin hususların değerlendirilmesi yapılmıştır.

Davalı kooperatif birliğinin ana sözleşmesinin 7. Maddesinde 17 bent halinde kooperatifin amacı vurgulanmış, 7. Maddenin 1. Bendinde ise; birlik ortak kooperatiflerin gereksinimleri oranında konut alanları (arsa) satın alıp bu alanları parsellere bölerek alt yapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlamak, bu amaçla teknik büro ve kadroları kurmak olarak gösterilmiştir.

Ana sözleşmenin 13. Maddesi birliğin kuruluşunda 7 kooperatifin bir araya gelmesi ile kurulacağını ön görmüş ve 14. Maddede de ortaklık şartlarını belirlemiştir. Buna göre; birliğe ortak olmak için birliğin çalışma bölgesi içinde bulunmak, başka bir konut yapı kooperatifi birliğine ortak olmamış olmak, ana sözleşmesinde ortak olma hususunda hüküm bulunmak ve genel kurullarında birliğe katılma kararı almak, birlik yatırımlarına katılmayı kabul etmek ve ana sözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle kabul ettiğini birlik yönetim kuruluna yazılı olarak bildirmek, birlik genel kurulunda belirlenecek oranda aylık ödentiyi kabul etmek ortaklık şartlarındadır.

Taraflar arasında bu şartların bulunmadığı ve sağlanmadığı hususunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı kooperatif tahsis edilecek arsa bulunmadı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. 14. Maddedeki şartlara ilişkin taraflar arasında ihtilaf bulunmadığından bu şartların davacı tarafça sağlandığı kabul edilmiştir.

Ortaklığa kabul 15. Maddede düzenlenmiş olup birliğe ortak olmak isteyen kooperatiflerin yazılı olarak yönetim kuruluna başvurması gerektiğini düzenleme altına almıştır. Yönetim kurulu 14. Maddede belirtilen şartları taşıyıp taşımadığını araştıracaktır. Buna göre; ortaklığa kabul veya red kararları ilgili kooperatife 15 gün içinde yazılı olarak bildirilecektir.

Davalı tarafça red kararı verilmiş ancak red kararında 14. Maddedeki şartların bulunmadığı gerekçe olarak gösterilmeyip davacıya yapılacak arsa tahsisi bulunmadığı hususu ileri sürülmüştür.

Dikkat edilecek olunursa 14. Maddede ortaklığa kabul için kooperatif birliğinde ortak olmak isteyene tahsis edilecek bir arsanın bulunma zorunluluğu ön görülmemiştir. Kooperatifin amacını düzenleyen 7. Madde de kooperatiflerin gereksinimleri oranında konut alanları (arsa) satın alınmasını kooperatifin amacı olarak ön gördüğüne göre davalı kooperatif birliğinin ihtiyacı karşılayacak şekilde satın almalara devam etmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Kısacası davalı birliğin davacıya ileri sürmüş olduğu tahsis edilecek arsa bulunmadığı için ortak olarak kabul edilmediği gerekçesi ana sözleşmeye aykırıdır.

Kooperatifler Kanununun 8/3. Maddesine göre; Yapı kooperatiflerinde konut, işyeri ve ortak sayısı genel kurulca belirlenir. Yönetim Kurulu, genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedemez hükmü uyarınca Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, yazı cevabında davalı kooperatifin ortak sayısının 44 olduğu, kooperatif genel kurulunca belirlenmiş bir ortak sayısı sınırı olmadığı bildirilmiştir.

Kooperatifler Kanunu 8/3. Maddesinin uygulanmasında da davacının kooperatif üyeliğine kabulden kaçınma hali bulunmamaktadır.

Açıklanan gerekçelerle davacı ...'nin davalı ...'ne ortaklığa kabulü ile ortağı olduğunun tespitine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

DAVANIN KABULÜ İLE

1-Davacı ...'nin davalı ...'ne ortaklığa kabulü ile ortağı olduğunun TESPİTİNE,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 269,85 TL harçtan başlangıçta alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 başvuru harç ve 252,75 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 612,55 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/11/2023

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır