Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/231 K.2024/443

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı taraf dava dilekçesinde, davacı ... aleyhine Bursa 16.İCra Dairesinin 2017/... esas sayılı takip dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, ...'ın gerçekte davalı tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, ipotek belgesinde sözü geçen 580.000-TL'nin hiçbir zaman davacıya ödenmediğini, bu hususta icra dosyalarına gerekli itirazları da yaptıklarını ileri sürerek ipotek nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf davanın reddi gerektiğini savunmuş, ipotek belgesinde davacı tarafın borcu ikrar ettiğini, bunun aksinin yazılı belge ile ispatı gerektiğini, ticari defter ve kayıtlarla ipotek belgesindeki beyanın aksinin ispatlanamayacağını, davanın kötü niyetle açıldığını, takibin ise kötü niyetli olmadığını, bu sebeple kendi aleyhlerine icra tazminatlarına hükmedilmemesi gerektiğini, buna karşılık davacı aleyhine icra tazminatlarına hükmedilmesini talep ettiklerini, dava dışı ... ile davacının anne oğul olduklarını, ipoteğin de ...'ın borçlarından kaynaklandığını, adı geçenin takip tarihleri itibariyle kesinleşmiş toplam asıl alacak miktarlarının 862.803-TL olduğunu ileri sürmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dava ipotek takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

İpotek tek başına bir alacağın varlığını ispata yeterli değildir. Bu durum ipoteğin biçimine ve konuluş amacına göre değişkenlik gösterir. Henüz doğmamış ve belki de hiç doğmayacak bir alacak için ipotek tesis edilmesi mümkündür. Bu açıdan bakıldığında borcun varlığını ispat külfeti davalı alacaklı üzerinde olmalıdır. Davalı tarafın savunması ipoteğe sebep olan borcun doğrudan davacıya değil, davacının oğlu olan ve ipotek işlemini vekaleten imzalayan ...'a ait olduğu yolundadır. İpotek gerçekte davacının borcu için değil, oğlu ...'ın önceden doğmuş borçlarını teminat altına almak için verildiği ileri sürülmüştür.

Mahkememizin 14/12/2018 tarih ve 2017/... esas - 2018/... karar sayılı kararı ile davanın reddine dair karar verilmiş, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 21/11/2023 tarih ve 2023/ esas - 2023/ karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı bozulmuştur.

Bozma gerekçesinde; "anapara ipoteğinde, temel ilişkiden doğmuş bulunan bir alacağın teminat altına alındığı, temel borç ilişkisinin geçersiz olması dolayısıyla alacağın bulunmadığı hâlde görünürde yapılan tescilin alacaklı lehine bir rehin hakkı doğurmayacağı hususu dikkate alındığında alacaklının kişisel alacağını ispat etmesi gereklidir.

Öte yandan; ipotek senedinin içeriği taraflarca belirlenecek olup, ipotek sözleşmesinde hukukî ilişkiye işaret edilmesi ipoteğin tesisi için yeterli olacaktır. Davaya konu ipotek akit tablosunda davacı adına ................... vekâleten davalı şirketten aldığı 580.000,00 TL bedel mukabilinde ipotek vermeyi kabul ettikleri anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacı adına vekâleten davalı lehine tesis edilen dava konusu ipoteğin, davacının oğlu dava dışı ...'ın davalı şirkete olan borcuna ilişkin olduğuna kabule olanak bulunmamaktadır. İpotek alacağa bağlı bir hak olduğundan, tarafların alacağı ipotekle teminat altına alma konusunda anlaşmaları ve bu yöndeki iradelerini Tapu Kanunu'nun 26 ıncı maddesi uyarınca resmî şekilde işlem yaparak yerine getirmeleri gerekmektedir.

Başka bir deyişle, ortada davacının dava dışı oğlunun borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davalı lehine dava konusu taşınmaza ipotek tesis edildiğine dair resmî şekilde düzenlenmiş ipotek akdi bulunmayıp aksine, davacının davalıdan aldığı borcun teminatı olarak ipotek tesis edilmiştir.

15. O hâlde, davacı ile davalı arasında davaya konu ipoteğe temel teşkil eden borç ilişkisinin mevcut olmadığı ve davacının davalıya borcu bulunmadığı anlaşıldığından davacının davaya konu ipotek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediği" gerekçelerine yer verilmiştir.

Bozma kararı sonrası dosya mahkememiz 2024/... esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere davalı taraf davacıdan değil dava dışı Gökhan'dan alacaklı olduğunu ileri sürmüştür. İpotek akit tablosu incelendiğinde davacının davalıdan aldığı borcun teminatı biçiminde ipotek tesis edilmiştir. Beyanlardan ise davacının davaya konu ipotek nedeniyle borçlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın kabulü ile Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2017/... sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davacı kötüniyet tazminatı talep etmektedir. Ancak kötüniyet tazminatının şartlarının oluşmadığı anlaşılmaktadır. Zira takip başlatan alacaklının takipte açıkça kötü niyetli olduğunun sabit olması kötüniyet tazminatının şartıdır. Davalının takipte kötüniyetli olduğunun kabul etmek mümkün değildir. Zira ipotek akit tablosundan alacağın ipotekle teminat altına alındığı hukuksal düşüncesiyle eldeki takip başlatılmıştır. Bu durum hukuksal değerlendirme yanılgısı olup başlı başına kötüniyet göstergesi değildir. Nitekim mahkememizde hukuksal değerlendirme ile ilk kararında davanın reddine karar vermiştir. Kötüniyet tazminatının şartlarının oluştuğundan söz etmek mümkün olmadığından davacının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır