Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/317 K.2024/1078

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket bir yemek firması olup, davalıya (adi ortağı ... Taah.

İnş.Ltd.Şti. ile birlikte) yemek hizmeti verdiğini, ilgili aylarda buna dair fatura düzenleyip teslim ettiğini, ancak ödemeler aksatılınca yemek işini bıraktığını, tüm uyarılara ve davacı firmanın iyiniyetli yaklaşımına rağmen davalı taraf kalan borcunu ödemediğini, 12.10.2023 tarihi itibariyle davalının davacı firmaya toplam 139.999,99 TL cari hesap borcu kalmış olup, bu borç için ... 2.Genel İcra Md.'nün 2023/...

Esas nolu dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı firma, ödeme emrinin tebliğinden sonra davacı firmanın banka hesabına 24.10.2023 tarihinde 40.000,00TL, 26.10.2024 tarihinde 100.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL haricen ödeme yaptığını, davalı firma bu şekilde icra dosya borcunun çok büyük kısmını ödemiş olmasına rağmen sonradan takibe (yetkiye, borcun tamamına, faize, faiz oranına, fer'ilere) itiraz etmiş vaki itiraz üzerine de takip durdurulduğunu, kısmi ödemeler TBK.m.100 uyarınca öncelikle faiz ve ferilere sayıldığını, bu husus ödeme emrinde de mevcut olduğunu,

ödemeler mahsup edildiğinde davalının yukarıda gösterilen bakiye borcu kaldığını, itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu sebeple itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından talep edilen alacakların haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının davalı şirketten herhangi bir hak ve alacağı olmadığını belirterek davacı tarafından talep edilen bütün alacakların reddine karar verilmesini savunmuştur.

HUKUKİ DELİLLER

... 2. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, adi ortaklığa kesilen faturaya dayalı başlatılan icra takibinde davacının tahsil edemediği faiz ve ferilerine yönelik vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Bilindiği üzere; mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir dava şartı niteliğindedir. ...

2. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, yapılan incelemesinde; davacı alacaklı tarafından adi ortaklığı oluşturan davalı ve dava dışı ortak ... İnşaat ve Tic. Ltd.

Şti aleyhine cari hesaptan kaynaklı 139.999.99 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalı ve dava dışı ortak süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, davacı alacaklı tarafından icra dosyasına 140.000,00 TL haricen ödeme yapıldığını bildirdiği, itiraz dilekçelerinin davacı tarafa tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.

Davacı tarafından bu kez icra takibindeki ferilerin ödenmediği iddiasıyla adi ortaklığın ortaklarından yalnızca davalı ... Grup Ltd. Şti.'ye karşı eldeki davayı açtığı görülmektedir. Davacı vekili dava dilekçesinde adi ortaklar arasında müteselsil borçluluk geçerli olduğu hem bu nedenle hem de arabuluculuk sürecinin davalı ile yürütüldüğü belirterek adi ortaklardan sadece davalı aleyhine davanın açıldığı belirtmiştir.

Para borcu söz konusu olduğunda farklı yönde kararlar bulunduğu bilindiğinden güncel yargı kararları ve uygulama yeniden incelenmiştir.Eldeki davaya benzer bir davada ... 11 Hukuk Dairesinin kararı "Davacı, ....Tic. A.Ş. - ...Ltd. Şti. Adi Ortaklığına kesilen faturalara dayalı olarak ...Dairesinin 2016/... sayılı icra dosyasındaki takip talebinde borçluyu ....A.Ş. olarak göstermiş olup davayı da husumet yönelttiği davalı tarafı bu şekilde göstererek açmıştır.

Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından davanın adi ortaklığı oluşturan gerçek veya tüzel kişilere ayrı ayrı yöneltilmesi gerekir.

Gerek taşınır ve taşınmaz mallara, gerekse salt para alacağına ilişkin takip ve davalarda adi ortaklığı oluşturan şirketler arasında zorunlu takip ya da dava arkadaşlığı bulunduğundan, aksine hüküm bulunmadığı hallerde adi ortaklığa ait mallardaki rejimin iştirak halinde olduğunun kabulü zorunlu olduğundan ortaklığı ilgilendiren haklar ve borçlar bakımından ortakların tümünün davacı-alacaklı veya davalı-borçlu olmaları gerekir.

Somut olayda salt para alacağı olan takip ve davalarda böyle bir zorunlu takip ya da dava arkadaşlığı bulunmadığının ve alacaklının, müteselsil sorumlu olan bu şirketlerden birini tercih ederek takip ya da dava açabilmesinin mümkün olduğunun kabulü doğru olmayıp,

adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığı için adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerektiği dikkate alınarak icra takibine konu faturalarda yer alan adi ortaklığın her iki ortağına yöneltilmiş geçerli bir icra takibi olmadığından İİK nın 67 nci maddesi hükmü gereği açılan itirazın iptali davasının da takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu gözetilerek davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken.."denilmiştir. (...

11 HD. 03/04/2023 tarih ve 2021/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı ) Benzer mahiyette ... BAM 12. HD. 10/06/2024 tarih ve 2023/ esas, 2024/ karar ve ... BAM 2. HD. 01/05/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamları.

Görüldüğü üzere; güncel ... ve BAM kararlarında görüleceği üzere gerek taşınır ve taşınmaz mallara, gerekse salt para alacağına ilişkin takip ve davalarda adi ortaklığı oluşturan şirketler arasında zorunlu takip ya da dava arkadaşlığı bulunduğundan, aksine hüküm bulunmadığı hallerde adi ortaklığa ait mallardaki rejimin iştirak halinde olduğunun kabulü zorunlu olduğundan ortaklığı ilgilendiren haklar ve borçlar bakımından ortakların tümünün davacı-alacaklı veya davalı-borçlu olmaları gerekir.

Diğer bir ifade ile para alacağına ilişkin davalarda da adi ortakların zorunlu dava arkadaşı olduğu konusunda bir duraksama bulunmamaktadır. Bu haliyle, adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından ve ortakların adi ortaklığa ait haklar üzerinde birlikte hak sahibi olduklarından davanın adi ortaklığı oluşturan gerçek veya tüzel kişilere ayrı ayrı yöneltilmesi gerekir.

Somut olayda, takip adi ortaklığı oluşturan ortaklara karşı açılmış ise de eldeki davada ortaklardan yalnızca birinin davalı olarak gösterilmesi karşısında adi ortaklardan sadece biri aleyhine dava açılamayacağından davanın HMK 114/1-d.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır