Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/455 K.2024/940

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; yangın sonucu davacı müvekkil ...'e ait Seri ,Seri ,Seri ,Seri arası nolu Faturalar, Seri , Seri ..., Seri ...-... arası nolu Sevk İrsaliyeleri, Seri ,Seri arası nolu Taşıma İrsaliyeleri ve yine 2013, 2014, 2015, 2016, 2017,2018,2019 ve 2020 yıllarına ait Yevmiye Defterleri, Kebir Defterleri, Envanter Defterleri ile Gider Faturaları, 2021 ve 2022 yıllarına ait Envanter Defterlerinin yanmak suretiyle zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Deliller; ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevabı, ticaret sicil gazetesi ilanları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Talep, bir kısım belgelerin zayi olduğu iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır ( 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir.

Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.Somut olayda; sunulan itfaiye tutanağından Kanunun aradığı yangın olayının gerçekleştiğinin anlaşıldığı, itfaiye tutanağına da zayi olan belgelerin yazıldığı ve talepte de aynı belgelerin zayi olduğunun belirtildiği, ancak gider faturaları yönünden hangi gider faturalarının zayi olduğunun gerek tutanakta ve gerekse dava dilekçesinde belirtilmediği, bu bağlamda itfaiye tutanağında geçen belgeler ile ilgili talebin kabulü ile gider faturalarına ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır