Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1489 K.2026/395

2- VEKİLİ : Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/11/2025

KARAR TARİHİ : 06/05/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının müvekkilleri aleyhine ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyası ile 24.07.2023 keşide tarihli 14.05.2025 ibraz tarihli ... numaralı ... Bankası A.Ş. ... iban no.lu hesabından keşide edilen 2.950.000,00-TL tutarlı çek ve 24.05.2023 keşide tarihli 14.05.2025 ibraz tarihli ... numaralı ... Bankası A.Ş. ...

Şubesine ait ... iban no.lu hesabından keşide edilen 3.500.000,00-TL tutarlı çeklerle ilgi işlemiş faizi ile beraber 7.466.645,52-TL.sı alacak talep ederek 12.08.2025 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus yolu ile icra takibi yaptığını, müvekkillerinin davalıya borcunun bulunmadığını, davalının müvekkillerinin ortağı ...'nın arkadaşı olduğuun, müvekkilinin de ortağından dolayı davalı ile tanışık olduğunu, müvekkilinin ortak olduğu ...

Su Gıda A.Ş. ekonomik olarak zor duruma girince ...’dan borç para aldığını, bu tutarın 6.466.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin davalı ile arasında ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin ortağı olduğu ... Lojistik San. ve Tic.A.Ş.VKNO:..., ... Su Gıda Orman Ürünleri Ambalaj Malzemeleri Depolama San. ve Tic. A.Ş. VKNO: ... ...

Ltd.Şti.VKNO: ... şirketlerin ticari defter ve kayıtları incelendiğinde bu durumun açıkça görüleceğini, davalının bu tutarları kendisi ekonomik olarak sıkıntı yaşadığı için hesaplarında bloke olduğu için boşandığı ancak halen birlikte yaşadığı eşi ... hesaplarından gönderdiğini, bu ödemelerin ... hesabından, ...'nun banka hesabına geldiğini, davalıya bu borçlar karşılığında ... Ltd. Şti. adına basılı ... Bankası ... Şubesi 2.950.000 TL’lik ... seri numaralı çek ve yine ...

Ltd.Şti. adına basılı ... Bankası ... Şubesi 3.500.000 TL’lik ... seri numaralı çeklerin tarih yazılmadan teminat çeki olarak verildiğini, çekte yer alan 14.05.2025 Tarihi sonradan davalı tarafından yazıldığını, çeklerdeki yazı karakterinin farklı olduğunu, müvekkilinin davalıdan 6.466.000,00-TL'sı borç aldığını, bu ödeme davalının eski eşi ...'ın hesabındandan 6.466.000,00-TL'sı olarak geldiğini, müvekkilinin de bu borca karşılık kendisine ait ...

Bankası A.Ş. ... şubesindeki ... no.lu ve ... ... hesabından toplamda 6.488.000,00 TL'si geri ödeme yaptığını, müvekkilinin dava konusu çekler ve icra dosyasından dolayı bir borcu bulunmadığını, davalının yapmış olduğu takip haksız ve kötüniyetli olduğunu, tüm bu nedenlerle menfi tespit davasının kabulüne, ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyası dosyadan müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, ... 5.Genel İcra Müdürlüğünün 2025/...

Esas sayılı dosyadan uygulanan icra takibinin öncelikle teminatsız sayın mahkemeniz mahkemenin uygun göreceği teminat ile ihtiyati tedbiren durdurulmasına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama gideri, masraf ve vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa çıkartılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Dava menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacılar ... 5. Genel İcra Müdürlüğüne 2025/...

Esas sayılı takip dosyasında davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı söz konusu senedin ...'la aralarındaki borç alış verişi nedeniyle düzenlendiğini, ancak paranın ... hesabından kendisine gönderildiğini, geri ödemenin de bu kişinin hesabına yapıldığını, senedin de aslında gönderilen bu para için düzenlenmiş olduğunu belirtmişse de senedin lehtarının davalı olduğu para alış verişinin ise senet lehtarı dışında dava dışı 3. Kişi arasında gerçekleştiği görülmektedir.Takibe ve davaya konu senet bono niteliğindeki kambiyo senedi olduğundan,

bilindiği üzere kambiyo senetleri (ticari senetler) ihdasi (kurucu) nitelikteki senetlerdendir. Gerçekten, bir borç için kambiyo yükleniminde bulunulması borcun yenilenmesi (tecdidi) sonucunu doğurmaz(BK., m. 133). Bu durumdaki bir borç hakkında kambiyo senedi düzenlendiği takdirde, taraflar arasında biri asıl borç ilişkisi, diğeri kambiyo ilişkisi olmak üzere iki çeşit ilişki bulunur. Aynı durum, kambiyo senedinin tedavülü halinde de karşımıza çıkar.

Bir kambiyo senedi ciro edildiği zaman ciranta ile ciro edilen kişi arasında kural olarak bir temel ilişki (asıl borç ilişkisi) bulunmaktadır. Ayrıca, bu iki kişi arasında kambiyo hukukundan doğan bir kambiyo ilişkisi de mevcuttur.

Dava dosyamıza ait yargılama konusu çekler bakımından da durum kambiyo senedinin tedavülünden kaynaklanmaktadır.Kambiyo taahhüdünde bulunulmasına neden olan ve temel ilişkideki asli para edimini teskil eden “temel alacak”, o kambiyo taahhüdünün hukuki sebebini olusturur. Ancak, kambiyo taahhüdünün geçerliliği sebebe bağlı olmayıp, bu senetler maddi anlamda soyut (mücerret) senetlerdir.

Kambiyo senetlerinin maddi anlamda soyutluğu ilkesi gereğince temel alacağın mevcut olmaması, geçersiz olması kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta, fakat sebepteki /temel iliskideki) sakatlık kambiyo borçlusuna“nedensiz zenginlesme defi” öne sürme hakkını vermektedir. Bu davayı açan davacı, kambiyo senedinin hükümsüzlüğünü öne sürmemekte, tersine kambiyo taahhüdünün varlığını kabul etmektedir.

Ancak, borçlu, temel ilişkiden bir alacak hakkı doğmadığı halde, kambiyo senedi alacağının istenmesi nedensiz zenginlesme olusturduğundan kambiyo taahhüdünü yerine getirmek zorunda olmadığını öne sürmektedir.

Bu noktada menfi tespit isteminde bulunan; temel ilişkinin varlığını, temel ilişkide ki sözleşmenin türünü, kambiyo senedinin hangi nedenle ve sözleşmesel ilişki nedeniyle verildiğini ispatladıktan sonra bu temel ilişkideki hangi nedenlerden dolayı kambiyo taahhüdünü yerine getirmek zorunda olmadığını ispatlamakla yükümlüdür. Burada iki aşamalı bir ispat yükü söz konusudur ve ispat yükü de menfi tespit isteminde bulunan kişi üzerindedir.

Buna ilişkin ispat yükümlülüğü yerine getirilmediği takdirde kambiyo senetlerinin maddi anlamda soyutluğu ilkesi ve mücerretlik ilkesi gereğince temel ilişkiden bağımsız borç ilişkisi yaratacağından kambiyo senetleri nedeniyle sorumlu olunacaktır. ... 17.12.2003 gün ve E:2003/-, K:2003/. 12.10.2011 gün ve E:2011/-, K:2011/. 04.12.2013 gün ve E:2013/-, K:2013/.

14.05.2014 gün ve E:2013/-, K:2014/ sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illi ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukuki işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir gayeye ulaşmak istemektedir.

Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise, bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Takibe ve davaya konu bono bir yazılı delil olduğundan davacının bu yazılı delile karşı ispat yükü yukarıda belirtildiği üzere davacı taraf üzerindedir. Bilindiği üzere HMK Madde 201'e göre; senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz. Yazılı delille ispatı gerekir.

Davacı tarafça dosyaya söz konusu senedin dava dışı ...'ın göndermiş olduğu para nedeniyle düzenlendiğine dair dosyaya bildirilmiş ve sunulmuş yazılı delil de bulunmaktadır. Bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir.Duruşma zaptında açıklanan hükmün davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda olarak sehven yazıldığı, davalı vekilinin de duruşmaya katıldığı anlaşılmakla gerekçeli karar yazımı sırasında taraf vekillerinin yüzlerine karşı olarak düzeltilmiştir.

Başkan · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Katip · E-imzalı