Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/305 K.2025/1333

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ..., adresinde madeni yağlar ve muhtelif otomotiv parçaları ticareti yaptığını, 20/02/2025 tarihinde müvekkilinin iş yerinin arkasında bulunan işletmedeki sobanın müvekkilinin havalandırma boşluğuna uzatılması kaynaklı yangın meydana geldiğini, Yangın nedeniyle olay yerine itfaiye gelmiş olsa da iş yerindeki emtiaların büyük çoğunluğu madeni yağ olması sebebiyle yangını söndürmek hayli zor olduğunu, yangın yaklaşık 4 saat süren müdahale sonucu kontrol altına alınabildiğini, Bu nedenle yangın söndürülene kadar iş yeri ve içerisinde bulunan her şey kullanılamaz hale geldiğini,

Çıkan yangın neticesinde müvekkilinin iş yerinde bulunan tüm demirbaş ve emtialar kullanılamaz hale gelmekle müvekkilin saklamakla yükümlü olduğu ve işletmesi ile ilgili aşağıda nitelikleri belirtilen resmi evrakları da yanarak zayi olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca 2025/ numarası ile soruşturma dosyası açıldığını, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2025/ D.İş sayısına kayıtlı dosyası ile delil tespiti talep edildiğini, beyanla davanın kabulünü talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde açılan işbu dava zayi belgesi verilmesine ilişkin olduğu talebine ilişkindir. TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (... 11. H.D.

10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir.

Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.Somut olayda mahkememizce yapılan yargılama dosya kapsamındaki bilgi belgeler, yapılan yazışmalar davacıya ait 2015-2024 senelerine ait (2015 ve 2024 seneleri dahil) yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterleri ile ilgili yıllara ait alım satım faturaları, gider belgeleri, sevk irsaliyeleri, tahsilat ve tediye makbuzlarının, 2025 yılı ocak ayına ait alım satım faturaları, gider belgeleri, sevk irsaliyeleri, tahsilat ve tediye makbuzlarının çıkan yangında zayi olduğu, yangına ilişkin yangın raporunun ...

İtfaiye İdari ve Destek Şube Müdürlüğünün 18/03/2025 tarihli müzekkeresi ile dosya arasına alındığı, iş bu yangına ilişkin açılan savcılık ve delil tespiti dosyalarının incelenmesiyle zayi olmasına şirkete atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulü ile iş bu evrakların zayi olduğunun tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır