KÜNYE
T.C. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığı
- Esas No
- 2025/508
- Karar No
- 2025/696
- Karar tarihi
- 25 Haziran 2025
- Esas no
- 2025/
- Karar no
- 2025/
- Başkan
- —
- Üye
- —
- Üye
- —
- Katip
- —
- Davacı
- —
- Vekili
- Av.
- Davalı
- —
- Vekili
- Av.
- Dava
- Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali
- Dava tarihi
- 25/04/2025
- Gerekçeli kararın yazıldığı tarih
- 27/06/2025
Karar Metni
1.806 kelime·9 dk okuma·1 bölüm
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... Enerji Limited Şirketinin 24.500 TL itibari değeri karşılığı 980 pay olarak ortağı olduğunu, davacı tarafından açılan ...
2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/ E. Sayılı ve halen derdest olan dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda, şirketin borca batık olduğu tespiti yapıldığı, söz konusu raporda şirketin borca batıklığıyla ilgili ayrıntılı bilgi yer almadığından ve davalı şirketin de çalıştığı sektörün en çok iş yapan firmalarından birisi olması nedeniyle ve TTK 614. Maddesinin verdiği hakka istinaden spesifik konularda inceleme yapmak bilgi edinmek bakımından şirkete müracaat edildiğini, ...
5. Noterliğinin 31.01.2025 tarih ve 1366 sayılı ihtarnamesiyle, ihtarnamede yer alan 11 konuda bilgi edinme ve inceleme haklarını kullanmak istedikerini şirket müdürü ... bildirildiğini, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ...
28. Noterliğinin 14.02.2025 tarih ve ... sayılı ihtarnamesiyle taleplerinin kabul edildiği ve 03.3.2025 günü saat ... talep edilen belgelerin incelenmek üzere şirket merkezi olan ... adresinde hazır bulundurulacağının bildirildiği, ihtarnamedeki bilgi edinme talebi ilgili ise herhangi bir cevap verilmediğini, ihtarnamede bilgi edinme incelemesinin kabul edilmiş olması ve gün, saat ve yer bildirilmiş olmasına rağmen, bu hakkımızın kullandırılmayacağı ifade edilerek avukat .. ve uzman heyet şirket merkezinden gönderildiğini ,tarafımızdan ...
5. Noterliğinin 03.3.2025 tarih 249 sayılı ihtarnamesi keşide olunarak şirket müdürü ... ve şirketten, TTK 614 ve 411.
Maddeleri uyarınca önceki ihtarı ve 03.3.2025 tarihli ihtarnamede de zikredilen konularda bilgi edinme ve inceleme hakkının kullandırılmasına karar verilmesi bakımından şirket genel kurulunun toplantıya çağrılması talep edildiğini, ihtarnamede şirket genel kurulunun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 45 gün içinde toplantıya çağrılması gerektiğinin vurgulandığını, muhatap şirket tarafından keşide olunan ...
28. Noterliğinin 06.3.2025 tarih ve sayılı ihtarnamesiyle şirketin 14.04.2025 günü saat 08:00'de şirket merkezinde talep edilen gündem maddelerinin de görüşüleceği biçimde olağanüstü genel kurulun düzenleneceğinin bildirildiği, Usulüne uygun vekaletname ile ... olarak ... temsilen 14.04.2025 günü şirket merkezindeki genel kurula katılım sağlandığını, henüz toplantı başkanı seçimi yapılmadan davalı avukatının toplantı başkanı gibi hareket ettiği, şirket defter ve kayıtlarının hazır olduğuna dair tespitler yapıp tutanağa geçirdiğinin görüldüğü,
toplantı başkanlığına seçimi yapıldıktan sonra da hem davalı şirket hem de müvekkil dışındaki şirket paydaşlarının avukatı olan ... tarafından gündem maddesi, usulüne uygun şekilde oya sunulmadığını, toplantı başkanı bu noktadan sonra taraf olarak "şirketin son beş yılına ilişkin defterleri, aynı sürelere ilişkin detay mizanları, geçici vergi beyannameleri, aynı döneme ilişkin amortisman listesi, aynı döneme ilişkin ... hesapları, tescile tabi şirket varlıkları, iş sözleşmeleri, kredi sözleşmeleri, yatırım teşvik belgeleri, pay defteri, genel kurul ve şirket müdür defterleri incelenmek üzere hazırdır." şeklinde beyanda bulunduğunu,
bu beyan üzerine söz alınarak 6 nolu gündem maddesi gereğince ihtarnamemizde ve toplantı gündeminde yer aldığı şekilde bilgi edinme ve inceleme hakkımızın kullandırılıp kullandırılmamasına dair genel kurulda oylama yaptırılması talep edilmişse de toplantı başkanı gündem dışına çıkarak "hazır edilen belgelerin derhal incelenmesi konusunun oylanması" kararı vererek bu şekilde oylama yaptırıldığını, öncelikle ...
5. Noterliğinden keşide ettiğimiz 03.3.2025 tarih ve 2479 sayılı ihtarnamemiz, ihtarname kapsamında talep edilen bilgi edinme ve inceleme taleplerimizin şirket müdürü tarafından yerine getirilmemesi karşısında TTK 614/2. Maddesi gereğince genel kurul yapılarak bu taleplerimizin genel kurulca karara bağlanması şeklinde olduğundan, derhal hazır edilen evrakların incelenmesi şeklinde oylama yaptırılması hukuka aykırıdır.
Bu nedenle tarafımızdan derhal inceleme yapılması şeklindeki oylamada zorunlu olarak red oyu kullanılmış ve toplantı tutanağına geçirildiğini, TTK 614 ortağın bilgi edinme ve inceleme talebiyle ilgili bir süreç öngörmüştür.
614/1' de ortak tarafından müdürlerden talepte bulunulması, 614/2'de ise müdürlerin haklı bir gerekçe bulunması halinde bu talebin gerekli ölçüde engellenmesi düzenlendiğini, müdürlere yapılan başvurunun belirli bir haklı gerekçeyle belirli ölçüde reddedilmesi söz konusu olmadığını, şirkete gidildiğinde yine hiçbir gerekçe ortaya konmadan bilgi edinme ve inceleme hakkı kullandırılmayarak müvekkil temsilcisi ve uzmanlar şirketten gönderildiğini, yasal hakları gerekçesiz olarak ve tamamen engellendiğini,
bu defa yine TTK 614 de yer alan süreç izlenerek genel kurulun karar vermesi için şirket müdürüne başvurularak genel kurulu toplaması talep edildiğini, genel kurulunun toplantıya çağrılmasıyla ilgi gündemin 6. Maddesi kanuna uygun şekilde düzenlenmediğini, genel kurulda bilgi edinme ve inceleme talebi karara bağlanması şeklinde gündem maddesi olması gerekirken bambaşka bir gündem maddesi hazırlanmış ve fiilen bilgi edinme ve inceleme hakkımız etkisiz hale getirildiğini,
talebin üzerine 45 gün içinde şirket genel kurulunun toplanarak bilgi edinme inceleme talebimizin görüşülmesi gerçekleştirilmemiş olup oluşan durum şirket müdürleri tarafından genel kurulun hiç toplanmamasıyla aynı olduğu, bugüne kadar bilgi edinme ve inceleme taleplerini karşılanmamasının sebebinin de şirket mali tablolarını gizlemek ve daacının payını küçülterek haklarını ele geçirmek olduğu böylece tam olarak ortaya çıktığını, bu nedenle açılan davanın kabulü ile TTK 614.
Maddesinde yer alan prosedür yerine getirildiğinden bilgi edinme ve inceleme haklarını mahkemenizce davacı ve gerekirse uygun bulacağı uzmanlar vasıtasıyla kullandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacı taraf, vekil eden şirkette 980 pay-24.500 TL bedelli oranda hissedar olup haksız gerekçelerle ortaklıktan çıkma davası ikame etmiş ve ... 2. ASTM 2019/ E. nolu bu davasından 5.3.2025 günlü karar duruşmasında feragat ettiğini, bahse konu çıkma davasının hemen akabinde tüm hissesi kendisinde olan ve müvekkil şirketle aynı alanda iştigal gösteren ... Enerj Ltd.
Ştl. isimli bir firma kuran davacı o günden bu yana da vekil edenle rekabet etmeye devam ettiğini, davacı, çıkma davasında istediği hayali rakamlara ulaşamayacağını anlayarak ... 5.Noterliğinin 31.01.2025-1366 yev. nolu ihtarı ile “bilgi edinme-inceleme" talebini ilettiğini, davacının bu talebinin yerine getirilmesi amacıyla cevaben kaleme aldığımız ...
28. Noterliğinin 14.02.2025- yev. nolu ihtarı ile 03.03.2025 günü inceleme-bilgi edinme amacıyla şirkete davet edilmiş ve tüm evraklar hazır edildiğini, davet günü davacı adına üç kişi inceleme yapmak üzere gelmiş ancak “sadece Av. ... tarafından vekaletname ibraz edilerek incelemenin vekaletname ibraz edemeyen kişilerce yapılması" talep edildiğini, müvekkil şirketle rekabet eden davacı ve onun tarafından gönderilen yefkisiz kişilere kayıtların açılması TIK 614/2 kapsamında haklı olarak kabul edilmemiş ve gerekçe açıklanarak talepleri reddedilmiş ve tutanak altına alındığını,
aynı gün davacı tarafça ... yevmiye nolu ihtarı ile "gündem belirlenmek suretiyle genel kurul talebinde" bulunulduğunu, davacının bu talebinin yerine getirilmesi amacıyla cevaben kaleme aldığımız ... 28. Not.
21.03.2025- yev. nolu ihtarı ile 14.04.2025 günlü dava konusu genel kurulun gündemi davacıya tebliğ edilmiş ve o gün evrakların tamamı hazır edildiğini, davacı adına 14.04.2025 günlü kurula katılan vekili tarafından çeşitli gerekçeler öne sürülerek “Bilgi alma ve inceleme hakkı kullanılmadığını somut koşullar altında, davacının bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi söz koşusu olmayıp davaya itiraz edildiğini, dava hakkın kötüye kapsamında açıldığı ve HMK 114/1-h delaletiyle HMK 115 kapsamında hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, davacı,
TTK hükümlerine uygun olarak iki defa davet edilmesine rağmen kötü niyetli gerekçelerle dava konusu hakkını kullanmaktan kaçındığını, davacının tek amacı usulüne Uygun alınan sermaye artırımı kararının uygulanmasının geciktirilmesi ve engellenmesi olduğu,
dava konusu hakkın, hukuka aykırı olarak engellenmediği somut/yazılı delillerle sabit olduğu davacı, önerildiği halde kullanmadığı bu hakkına dayanakla eldeki davayı ikame ettiğinden öncelikle dava açmakta hukuki yararının olmadığı kinci olarak ise, bu hakkını kullanmadığı halde dava yoluyla bunu ileri süren davacının TMK 2 de anılan dürüstlük kuralına aykırı davrandığı ve dolayısıyla taleplerinin hakkın kötüye kullanılması kapsamında olduğu bu sebeplerle, öncelikle usulü açıdan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, Türk Ticaret Kanununun 614. maddesi kapsamında limited şirket ortağının bilgi alma hakkının kullanımına ilişkin talep içeren ve basit usule göre bakılması gereken bir davadır. Bu tür davalarda mahkemesince verilecek kararlar kesin niteliktedir. Bilgi alma hakkı limited şirketlerde hesap verilebilir ve şeffaf bir yönetim oluşturulması açısından çok önemlidir.
Bu sebeple bilgi alma ve inceleme hakkı hem pay sahiplerinin hem de yönetim kurulu üyelerinin en temel haklarından biri olarak kabul edilir. Bu haklar vazgeçilmez, devredilemez ve kısıtlanamaz.Limited şirketlerde ortakların bilgi edinme ve inceleme hakkı Türk Ticaret Kanunun 614. maddesinde düzenlenmiştir.
Pay sahipleri, TTK’nın 614. maddesi gereğince her ortak müdürlerden şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir. Ortağın elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi varsa müdürler bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir. Bu konuda ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.
Genel kurul bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse ortağın istemi üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkemenin kararı kesindir.Bilgi alma ve inceleme hakkı ortaklara kanunen tanınan haklardan olup kısıtlanamaz niteliktedir.
Davacının şirketten bu hususta talepte bulunduğu her ne kadar davalı tarafça söz konusu talep hakkında cevabı ihtarname ile talebin kabul edildiğinin bildirildiği, ancak davacı tarafça inceleme gününde söz konusu incelemenin gerçekleştirilmediğinin beyan edildiği, genel kurulda bu hususunda gündeme alınmasının istenildiği, genel kurulda yapılan görüşmelerde ve genel kurul toplantı tutanağı içeriğinde davacının bu hakkının kullandırılmamış olduğunun anlaşıldığı, toplantı tutanağındaki kayda alınan hususlar dikkate alındığında davacının eldeki talepte haklı olduğu,
genel kurulda her ne kadar kayıt ve belgelerin inceleme için hazır olduğu belirtilerek davacının belgeler üzerinde inceleme yapabileceği belirtilmişse de incelemenin uzman kişiler aracılığıyla gerçekleştirilmesinin gerekli olduğu hususları dikkate alındığında davacının talebi yerinde görülmüştür.Taraflar arasındaki ortaklığın işleyişi ve haksız rekabet hususunda bir takım çekişmeler olduğu görülmekle inceleme sırasında yer alacak uzmanın Mahkememizce tayin edilmesinin daha yerinde olacağı değerlendirilmekle davacının talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Başkan · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Katip · E-imzalı
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2025/508, K. 2025/696, 25 Haziran 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama