Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/131 K.2020/557

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 28 kişilik ekibi ile davalı işyerinde taşeron olarak çalışmaya devam ederken davalının bir Fransız firmasından sipariş aldığı 150 vagon tutarında Porte Auto işinin (Kiriş, Travers,

Yan duvar ve Orta direk) kısmını müvekkile devrettiğini ve taraflar arasında bu konuda 11.06.2011 tarihli "taşeronluk sözleşmesi" imzalandığını ve sözleşmenin 7.2.maddesinin son cümlesinde müvekkilin aldığı işin 150 vagonluk iş tamamlanıncaya kadar devam edeceğinin kararlaştırıldığını ancak davalının bir süre sonra müvekkilini işçilerini kendi kadrosuna katarak müvekkile verdiği işi bu işçilere yaptırmaya başladığını ve sonrasında müvekkilini diskalifiye ettiğini ve müvekkili başka bir firmadan (...) aldığı işi saat ücreti olarak yapmaya yönlendirildiğini,

ayrıca 11.06.2011 tarihli sözleşmede çalışanların koruyucu ekip elemanlarını davacının karşılaması belirlenmişken toplamda 730,00 TL K.K.E. bedelinin müvekkile fatura edildiğini, davalının eleman destek talebi üzerine davalıya yönlendirilen işçilerin yemek bedellerinin müvekkile fatura edildiğini, müvekkilin davalı ile iş yapacağına güvenerek ekibini bozmadığını ve çalışılmayan dönemler için işçileri adına 4.880,00 TL SSK primi ve 11.317,00 TL aylık ücret ödediğini, davalının müvekkilin yaptığı yan duvarlar için 4.320,00 TL ve orta direkler için 2.310,00 TL eksik ödeme yaptığını,

müvekkilin işçisi Yusuf Güntekin' i saat ücreti hesabıyla günlüğü 108,00 TL den çalıştırdığını ve toplam 972,00 TL işçilik ücretini ödemediğini, 11.06.2011 tarihli taşeron sözleşmesi gereği yapılacak iş tutarının 197.400,00 TL +KDV olduğu halde bu sözleşme kapsamında müvekkile sadece 20.855,00 TL tutarında iş yaptırıldığını ve 176.545,00 TL bedelindeki işin yaptırılmaması nedeniyle müvekkilin 108.625,00 TL kardan yoksun kaldığını,

yine 11.06.2011 tarihli sözleşme gereği düzenlenen ve düzenlenecek olan faturalar nedeniyle müvekkilin 40.000,00 TL civarında vergi borcuna muhatap alacağını belirterek açıklanan alacak ve zararlar toplamı olan 138.154,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilin davacı şirket ile imzaladığı 11.06.2011 tarihli sözleşme kapsamında ve dayanılan Porte Auto Sözleşme süresi içinde toplam 125 adet vagon hizmeti verildiğini, davacının sadece yan duvar e orta direkle ilgili işleri taşeron olarak davacıya verdiğini, müvekkilin davacının hiç bir işçisini transfer etmediğini, aksine davacının işçi ücretlerini ödememesi nedeniyle işçilerin ısrarla davalı şirkette çalışmayı istediklerini,

davcının yaptığı kaynak işlerinde bir çok hatalar bulunması nedeniyle Fransız firması bir çok işin iade edildiğini ve müvekkilin davacıya davalı iş sağlayacağı yönünde bir taahhüdünün bulunmadığını, imzalanan sözleşmede K.K.E,bedeli ve işçilerin yemek bedellerinin davalı tarafından karşılanacağının belirtildiğini, yine davacının ödemeler yapılırken bu hususlarda çekince koymadığını, yine müvekkilin iş vereceği beklentisi ile davacının işçilerine ödemiş olduğu pirim ve ücretlerin hangi hukuki gerekçe ile talep edildiğinin anlaşılamadığını,

11.06.2011 tarihli sözleşme ile davacının verebileceği maksimum hizmet bedelinin 54.000,00 TL +KDV olması gerekirken kendisine toplam 8 adet fatura karşılığı 178.602,00 TL +KDV personel iş gücü hizmeti, malzeme ve işçilik giderleri adı altında para ödendiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamı dışında da davacıya ciddi istihdam sağladığını, yapılan işlerin bedelinin eksik ödendiği iddiasının mesnetsiz olduğunu, ücretlerini ihtirazi kayıtsız aldığını, manevi tazminat talebinin hiçbir ölçüye, dayanağa uygun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

11.06.2011 tarihli taşeron hizmet satım alma sözleşmesi ihtarnameler, ticari defter kayıtları, SGK kayıtları, tanık beyanları, keşif, bilirkişi raporları, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; taşeronluk sözleşmesi nedeniyle müspet, menfi zarar ile, manevi zarar karşılığı olan tazminat talebine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflara ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 07/02/2013 tarihli bilirkişi raporunda; davalı ile yapılan görüşmelerde 1 vagonda 8 adet Orta Direk ve 4 adet yan duvar bulunduğu, taraflar arasında yapılmış bulunan sözleşmede belirtilen SLI Metal Kasa işinin ise bu işle bir ilgisinin bulunmadığı Ferigos firması ile yapılan sözleşme haricinde bir iş olduğu ve miktarının belli olmadığı belirtildiği, buna göre davacı ile davalı arasında yapılan 11/06/2011 tarihli sözleşmede belirtilen fiyatlarla çağrıldığında ise davacının davalıdan elde edeceği gelirin hesabı ise.

140 vagon x 8 ( Orta Direk ) = 1.120 adet ( Orta Direk ) x 27,00 TL = 30.240,00 TL, 140 vagon x 4 ( Yan Duvar ) = 560 adet ( Yan Duvar ) x 54,00 TL/adet = 30.240,00 TL, Davacının davalıdan yapmış olduğu sözleşme karşılığı elde edebileceği gelirin KDV hariç toplamının 30.240,00 TL x 2 = 60.480,00 TL olabileceğinin hesaplandığı, davacı defterlerinin küçük işletmelere ait defterlerden olması nedeniyle kapanış tasdiklerinin yaptırılmamış olmasının olağan olduğu, davalı şirket ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin kanunun belirlemiş olduğu yasal sürelerin geçmiş olmasına rağmen yaptırılmamış olduğu,

taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davalı ile Firigos firması arasında yapılan sözleşmenin toplam 140 vagon işinin sözleşme ile alınmış olduğu, bu iller karşılığında davacının elde edebileceği kazancın ise toplamda 60.840,00 TL olması gerektiği, ancak davacı tarafından davalı şirket adına düzenlenmiş bulunan 2011 yılı faturaları toplamının ise, 283.924,46 TL olduğu davacı kayıtlarından anlaşıldığı, buradan anlaşılacağı üzere daavacı ile davalı arasında sözleşmeye dökülmemiş bulunan başkaca bir ticari ilişkinin de mevcut olduğu kanaatine varıldığı,

davacı tarafından davalı ile yapılmış bulunan sözleşmede belirtilen tutarın çok üzerinde bir gelir elde edilmiş olması nedeniyle davacının davaya konu etmiş bulunduğu sözleşmeden kaynaklı bir kazanç kaybının mevcut olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce tanıkların dinlenilmesine karar verilmiş olmakla.

Davacı tanığı ... duruşmada " Ben davacının yanında gaz altı kaynak operatörü olarak çalışmakta idim, davacı davalı şirketten vagon işini taşeron olarak almıştı, orta direk , kiriş ve yan duvar işlerinde çalıştım, bu işlerin tamamı vagon işinin bir parçasıdır, biz davacının yanında çalışırken davalı şirket şirket bünyesinde çalışırsak daha çok gelir elde edeceğimizi söyleyerek bizi kendi kadrosuna geçirdi bu şekilde çalışmaya devem ettik, davacının almış olduğu iş yaklaşık 3-3,5 ayda sona erdi bu süreden sonra davalı şirket bize ihtisaslarımızın dışında işler yaptırmaya çalıştı, yapamayınca da işten çıkardılar,

davacı tarafından yapılan vagon ve otta direk işinin malzemelerini davalı şirket sağlıyordu, davacı sadece işçilik kısmını almıştı " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ... " Ben 18/04/2011-30/06/2011 tarihleri arasında davacının yanında çalıştım, davacı, davalı şirketin taşeronluğunu yapıyordu, bize vagonlar yan duvar halinde geliyordu, biz bunların tüm taşlama, boyama, temizlik işlerini yapıyorduk, yan duvarları vagon haline getirip teslimini yapıyordur, ben taşama işinde çalıştım, çalıştığım süre içinde davalı şirket yetkilileri kadrolu olarak kendi yanlarında çalışırsak daha çok gelir elde edeceğimizi bize söylediler, bir kısım arkadaşlar kabul etti, ben etmedim, daha sonra kabul edenlerin mağdur olduklarını duydum" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ... " Ben davacının yanında 15 gün çalıştım, çalıştığım süre içinde davacı şirkette kasa yapımında kaynak ve taşlama işinde çalıştım, taraflar arasındaki ihtilaftan herhangi bir şekilde haberdar değilim" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davacı tanığı ... " Ben 2011 yılı Nisan ayından Kasım ayına kadar davacının yanında çalıştım, bu dönemde davacı taşeron olarak davalıdan vagon yapım işini almıştı, ben kaynak ve temizleme işinde çalışıyordum, diğer arkadaşlarla birlikte kaynak, boyama, montaj, vs. İşleri toplu olarak yapıyorduk,yaptığımız işlere ait malzemelerin kimin tarafından karşılandığını bilmiyorum" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davalı tanığı ... " ben davalı şirkette insan kaynakları ve idari işler sorumlusu olarak görev yapmaktayım, davacı Sabahattin Kuş ile 2011 yılı Haziran ayında şirketimizin almış olduğu vagon işinde birlikte çalıştık, kendisi vagonları orta direk, yan duvar ve SLA kasa işini yaptı, yapılan iş günlük çalışmaya bağlı ve adetli bir işti, buna rağmen davacı personel sayısını arttırdı ve günlük daha fazla iş çıkarmaya başladı, bunun bizim için bir sakıncası yoktu, çünkü biz de işi sayı olarak almıştık, davacı personel sayısını arttırınca iş beklenenden daha kısa sürede bitti,

bunun üzerine davacı şirketimize ait başka işlerde de çalışma isteğini belirtti, isteği doğrultusunda kendisine bazı işler verildi, ancak bu verilen işler daha küçük çaplı işler olduğu için davacının personelini istihdam etmeye yetmedi, zaten bizim de kendisine böyle bir taahhüdümüz yoktu, taki sorunlar çıkmaya başlayıncaya kadar, kısa sürede çok fazla iş yapılınca yapılan işte hatalar meydana geldi ve bir kısım ürünler müşterimiz tarafından bize iade edildi ve şirket reklamasyon ödemek zorunda kaldı, Biz kendi müşterimizi ile 30+110 olmak üzere toplam 140 vagon işi için anlaştık,

30 vagonluk iş için davacı ile çalışmaya başlamadan önce anlaşma yapılmıştı, işin bir kısmı da yapılmıştı, bu aşamadan sonra Sabahattin Kuş ile çalışmaya başladık, kalan kısmı kendisi ile birlikte tamamladık, işin tavan ve kiriş kısmını ... Ltd.

Şti yapmıştır, davacının tavan ve kiriş işini yapacağı konusunda kendisi ile bir sözleşmemiz yoktur, bu yönde yaptığı bir çalışmada yoktur, davacı aylık 240'ar adetten metal kasa işini de yaptı, kendisi ile bu konuda bir buçuk ya da iki ay süren bir çalışma yapıldı, bu süre içinde kaç adet metal kasa yapıldığını tam olarak bilmiyorum, davacı anlattığım süreç içerisinde sürekli olarak bizden daha fazla iş talebinde bulundu, buna gerekçe olarak da iki adet araba satın aldığını, vergi borçlarının bulunduğunu, daha fazla çalışmaz ise bu borçları ödeyemeyeceğini söyledi, ancak kendisine o dönemde bizim de aldığımız başka işler bulunmadığını,

daha fazla iş vermemizin mümkün olmadığı söyledik, ancak kendisi ısrarlı oldu ve bu şekilde taraflar arasında sorunlar çıkmış oldu, şirketimiz sürekli bir uretim içinde olan bir şirket değildir, ancak aldığı işler karşılığında üretim yapabilen bir şirkettir, bu nedenle de davacı ya da başka birine sürekli olarak iş vereceğimizi ya da aldığımızdan daha fazla bir iş verebileceğimizi taahhüt etmemiz mümkün değildir, davacının talebi doğrultusunda çalıştığımız dönemde kendisini ... firmasından almış olduğumuz bazı işleri yapmakla görevlendirdik, yapılan iş sonunda da davacının kestiği faturalar doğrultusunda ödemeleri yaptık,

davacının işçilerini ne şekilde çalıştırdığı bizi ilgilendirmez, zira ... firmasında yapılan iş de kısa süreli ve başı ve sonu belli olan bir işti ve anlaşmamıza göre, çalışması sonunda faturasını kendisi düzenleyecekti, avacını yapmış olduğu hatalı işler nedeniyle bize kesilen reklamasyon faturasını biz davacıya yansıtmadık ve davacı hak edişinden herhangi bir kesinti yapmadık, 140 adet vagon işi bir buçuk iki ayda bitti demedim, hızlı çalışıldığı için iş beklenenden daha kısa sürede bitti dedim, beyanım yanlış anlaşıldı ise bu şekilde düzeltirim" şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davalı tanığı ... " ben davalı şirkette kaynak mühendisi ve üretim yöneticisi olarak çalışmaktayım, görevim işleri uluslar arası standartlara uygun olarak yapılmasını sağlamaktır, çalıştığım şirket davacıya 140 adet vagonun orta direk ve yan duvar işlerinin yapımını verdi, ayrıca davacı SLA kasa olarak tabir edilen bir miktar kasayı da yaptı, ben diğer çalışanlar gibi davacının ve işçilerinin yaptığı işleri de yapım aşamasında denetliyor kendilerine nasıl yapmaları gerektiğini anlatıyor ve olması gereken değerleri bildiriyordum, yapılan iş günlük ve adetli bir işti, ancak buna rağmen davacı hızlı çalışarak daha fazla iş üretmeye başladı,

bu çalışma sonucunda da imalatta kaynak hataları ile ilgili sorunlar yaşanmaya başladı, bu hataları kendilerine anlattım, ancak ısrarla bildikleri şekilde çalışmaya devam ettiler, hatta aramızda bu nedenle davacı tarafı bana hakarete varacak sözler sarf ettiği tartışmalar yaşandı ve yapılan iş nedeniyle de davalı şirkete reklamasyon faturası kesildi, bir günde kaç işin yapıldığı hem bizim müşterimiz olan şirket hem de çalıştığım davalı şirket yönünden önemli değildir, ancak yapılan işin istenilen kalite ve standartta yapılması önemlidir, ayrıca benim müşterime karşı sevkıyat planım önceden bellidir,

istenilen günde ve istenilen miktarda teslimat yaparız, bunun için davacının işi kaç günde yaptığının önemi yoktur, önemli olan standartlara uygun olmasıdır, bunun için davacı yana ısrarla günde şu kadar adet üretim yapacaksın şeklinde bir talimat verilmemiş ve sınırlamada bulunmamıştır, Davacı 140 adet vagon işi tamamlanıncaya kadar davalı şirket ile çalışmıştır, Listede gösterilen imza bana aittir, ben beyanımda davacıya ufak tefek başka işlerde yaptırıldığını zaten söylemiştim, bu işlerin bedelinin ne şekilde ödendiği ben bilmiyorum, listede belirtilen travers işi vagonlarla ilgilidir, " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Davalı tanığı ... " ben davalı şirkette üretimde ekip başı olarak görev yapmaktayım, davacı şirketimizin almış olduğu vagon işinde orta direk ve yan duvar yapımında çalışmıştır, ancak kendisi ısrarla bizim belirtmiş olduğumuz değerlerle çalışmayarak bu değerlerin dışında çalışmıştır, bu nedenle de üretimde hatalar meydana gelmiştir ve müşterimiz tarafından şirkete ceza kesilmiştir, 11 Haziran 2011 sözleşme tarihi olup ben tarihleri karıştırdım davacının sözleşme tarihinden itibaren ne kadar süre ile davalı şirkette çalıştığını bilmiyorum, şirketten ayrıldığı tarihi de bilmiyorum " şeklinde tanıklık beyanında bulunmuştur.

Mahkememizin (Kapatılan 3 ATM) 23/05/2013 tarih 2012/90-2013/207 E-K sayılı kararı Yargıtay 15.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 29/05/2014 tarih, 2013/4732-2014/3716 E-K sayılı ilamı ile bozulmakla, dosyanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce; Davacı tarafından sözleşme hükümleri kapsamında gerçekleştirilen imalat bedelinin hesaplanması yönünden dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, konusunda uzman makine mühendisi bilirkişinin resen seçilmesine karar verilmiştir.

Alınan 14/04/2015 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında 11/06/2011 tarihinde düzenlenmiş olan Taşeron Hizmet Satın Alma sözleşmesinde Vagon imalatı işinde, tarafların imzasını taşıyan sözleşme gereği davacının alacağının, A-Seçeneği 150 vagon için hesaplamada: 25 vagon için yapılmış olan kaynak imalatı hakkedişinin ve davalı tarafça fason çalıştırılmış olan işçilerin işçilik bedeli toplamının : 35.000 + 183.458,00 = 218.458,00 TL'si, kalan yaptırılmamış olan 125 vagon için menfi zarar ve kar kaybının = 175.000,00 TL olduğu,

B-Seçeneği 140 vagon için yapılan hesaplamada: 25 vagon için yapılmış olan kaynak imalatı hakkedişinin ve davalı tarafından fason çalıştırılmış olan işçilerin işçilik bedeli toplamının = 35.000,00 + 183.458,00 = 218.458,00 TL, kalan yaptırılmamış olan 115 vagon için menfi zarar ve kar kaybının : 161.000,00 TL, kanıtlanan ödemeler gereği davacı yanın ödeme gereken ve yukarıda yazılı hesaplamalardan düşülecek olan bedelin 6.878,00 TL olduğu tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce; Bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli görülmediğinden Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ve tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını da değerlendirir nitelikte rapor düzenlenmesi yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, Makine Mühendisi, SMM ve Hukukçu bilirkişilerin resen seçilmesine karar verilmiştir.

Alınan 21/12/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda; takdir Mahkemeye ait olmak üzere, davacının davalı tarafından feshedilen 11/06/2011 tarihli sözleşme kapsamında davacıdan alması gereken mahrum kar miktarının 53.196,87 TL + KDV 9.575,44 TL olmak üzere toplam 62.772,31 TL olduğu, davacının talep ettiği 730 TL lik Kullanıcı Koruyucu Ekipman bedellerinin de davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği, davacının maddi tazminat kapsamında talep ettiği, Kar Mahrumiyeti ve KKE bedeli dışındaki taleplerinin sözleşmeye ve hukuka uygun olmadığı, davacının manevi tazminat isteminin mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce, Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde belirtmiş oldukları tüm itirazların tek tek değerlendirilerek açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 04/11/2016 tarihli bilirkişi ek raporunda; kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce, Davacı ve davalı vekillerinin bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına, ek rapor düzenleninken incelemenin yanlızca Yargıtay ilamında belirtilen hususlar ve davacı tarafından dosyaya sunulan 11/06/2011 tarihli sözleşme esas alınarak yapılmasının istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 13/03/2017 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda; davacı vekilinin, raporun içeriğine yönelik herhangi bir somut itiraz ve gerekçe ileri sürmediğini, bu itibarla davacı vekilinin 23/11/2016 tarihli dilekçesi gereğince yeniden bir değerlendirme ve inceleme yapılmasını gerektirecek bir yön bulunamadığı, ancak bilirkişi heyetinin taraflarla söz düellosuna giriştiğine yönelik davacı iddiasının gerçeklik payı bulunmadığı, ayrıca tarafların itiraz ve beyanlarına yanıt verilmesine yönelik görev kapsamındaki değerlendirmelerinin davacı tarafından bu şekilde tanımlandırılmasının doğru olmadığı, davanın uzamasına yönelik bilinçli bir eylemin söz konusu olmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce; Tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazlarında belirtilen hususlar nedeniyle bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli görülmediğinden yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 14/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda; dosya kapsamına göıs yüklenicinin yapması gereken toplam vagon sayısı 140 olarak belirlendiği, yapılan hesaplamalara göre tek bir vagon için belirlenmiş olan bedel 1.400.00-TL olduğu, toplam vagon sayısının birim vagon maliyeti üzerinden yapılan hesaplamada tüm imalat bedeli olarak 196.000 TL olduğu, diğer bir ifade ile yüklenici sözleşme ile taahhüt ettiği işi yapabilmiş olsaydı iş sahibinden alacağı toplam bedel 196.000 TL olduğu,

öncelikle toplam imalat bedelinden yüklenicinin yaptığı iş miktarının düşülmesi gerektiği, dosya içeriğinde yüklenicinin yaptığı işin miktarını gösteren bir belge olmadığı, tarafların beyanları da farklılık gösterdiği, yüklenicinin kaç vagon yaptığı tespit edilememesine karşın davacı yaptığı işin miktarının 20.855 TL (15 vagon karşılık geldiği) olduğunu, davalı ise davacının yaptığı işin toplam miktarının 54.000 TL + KDV olduğunu beyan ettiği, taraf beyanlarının takdirinin Mahkemeye ait olmak üzere, davacı beyanı esas alınması halinde davacıya yaptırılmayan işin bedeli (eksik kısım) 175.145.TL (KDV Hariç),

davalı beyan dikkate alındığında davacıya yaptırılmayan işin bedeli 155,996.80 TL (KDV Hariç) olduğu, yüklenicinin alacağı bu bedel karşılık aynı zamanda işçilik vb bazı maliyetler de yapması gerektiği, işte yüklenicinin toplam bedel üzerinden katlanacağı/katlanması gerektiği maliyetlerin de düşülmesi gerektiği, ancak yukarıda açıklandığı gibi yüklenicinin vagon başına yükleneceği maliyet dosya içeriğine göre tespit edilemediği, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere yüklenici, işin yapıldığı yıl olan 2011 yılı mali verilerine göre karlılık oranlarına göre alternatifli bir hesaplama yapıldığı,

buna göre davacı beyanı dikkate alındığında davacının kar kaybının 82.300,64 TL olduğu, davalı beyanı dikkate alındığında 73.302.90, TL olduğu tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce; Taraf vekillerinin yazılı olarak sunmuş oldukları itiraz dilekçeleri ve duruşmada ki beyanları dikkate alınmak suretiyle dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiştir.

Alınan 26/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporunda; bilirkişi heyetinin kök raporda ulaştığı sonuç ve kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce; Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ile önceki bilirkişi raporlarına yapılan itirazlarında değerlendirilmesi için İstanbul NATM'ye talimat yazılarak, rapor düzenlenmesinin istenilmesine, 1 Makine Mühendisi, 1 SMMM ve 1 hesap (hukukçu) bilirkişisinin resen seçilmesine karar verilmiştir.

Alınan 03/02/2020 tarihli talimat bilirkişi raporunda; davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmede " Sözleşme konusu işin tamamlanmasına kadar geçerliliğini koruyacaktır 44 şeklindeki hükmün, Davalı ile ...

GROUP isimli Fransız firma ile arasında yapılan sözleşmeye atıfta bulunduğu anlaşıldığı, sözleşme 180 Vagon içerse de yapımına başlanan, TAL489 tip vagonlardan 30 adedinin TAL489M tip otomobil taşıyıcı vagona dönüşümüne ve ikinci sözleşme ile 110 tanesinin daha dönüşümüne ilişkin akdedilmiş olduğu, bu nedenle 140 vagon üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, davacı talepleri ve verdiği bilgiler doğrultusunda, 140 Vagon ve 20,855,00 TL tamamlanmış iş üzerinden hesaplama yapıldığında mahrum kalınan kar tutarının 82.319,47 TL olduğu,

davalı talepleri ve verdiği bilgiler doğrultusunda 110 Vagon ve 54.000,00 TL tamamlanmış iş üzerinden hesaplama yapıldığında mahrum kalınan karın 73.593,92 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacının taleplerinden biri de; davacının sözleşme gereğince yapması gereken ancak davalının feshi sebebiyle yapamadığını beyan ettiği işlerden kaynaklı kâr talebidir. ( 108.625,00 TL olarak )

Taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki işin otomobil taşıma vagonuna dönüştürülen taşıtlara ait tadilata ilişkin parçaların kaynaklı imalatı ve çevre şartlarından koruma amacı ile boya işlemi olduğu görülmektedir. Sözleşme birim fiyatları hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Sözleşmede yüklenicisinin ne kadar iş yapacağı ya da ne kadar sürede yapacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Davacı taraf yapım işinin 150 vagon olduğunu davalı taraf ise 125 vagon işi olduğunu iddia etmiştir. Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere sözleşme 180 vagon içeriyor ise de yapımına başlanan TAL489 tip vagonlardan 30 adedinin TAL489M tip otomobil taşıyıcı vagona dönüşümüne ikinci sözleşme ile 110 tanesinin daha dönüşümüne ilişkin akdedilmiş olduğundan hesaplamanın 140 vagon üzerinden yapılması gerekmektedir.

BK 125'e göre; Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.

BK 485'e göre; Eserin tamamlanması, işsahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkânsızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir. İfa imkânsızlığının ortaya çıkmasında işsahibi kusurluysa, yüklenicinin ayrıca tazminat isteme hakkı vardır.

Davacı taraf, davalı tarafın kabul etmemesi üzerine 140 vagon işini tamamlayamamıştır. Davacı taraf borcun ifa edilmemesinden kaynaklanan zararın tazmininin isteyebilecektir. Yüklenicinin yapması gereken vagon sayısı 140 olarak değerlendirilmiştir. Bilirkişiler tarafından vagon başı maliyetin 1.400,02 TL olduğu belirtilmiştir. 140 x 1.400,02 TL = 196.002,80 TL'den tamamlanan iş tutarı 20.855,00 TL düşüldükten sonra mahrum kalınan bedelin 175.147,80 TL olduğu hesaplanmıştır. Yapılan gider toplamı 92.828,33 TL'nin düşülmesi neticesinde mahrum kalınan kârın 82.319,47 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı manevi tazminat talep etmiş ise de, taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunduğu, davalı tarafından sözleşemeye konu işin davacıya tamamlatılmaması nedeniyle davacnın yaşadığının iddia ettiği sıkıntılara dair herhangi bir delil bulunmadığı, sözleşmenin gereklerinin yapılmaması halinde maddi zararın tazmininin istenebileceği, davacının manevi şahsiyetine ve ticari itibarine zarar vermedikçe manevi tazminat talebini gerektirmediği anlaşılmakla koşulları oluşmadığından manevi tazminat isteminin reddi gerektiği vicdani kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır. Davacı gideri ; · 2.650,00 TL bilirkişi gideri, · 221,80 TL keşif harcı · 200,00 TL taksi gideri, · 120,00 TL tanık gideri · 33,75 TL tebligat posta gideri · 3.225,55 TL toplam gider Davalı gideri ; · 3.000,00 TL bilirkişi gideri, · 290,90 TL tebligat posta gideri · 3.290,90 TL toplam gider Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.