Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/449 K.2018/139

Mahkememize görevsizlik ile tevzi edilen Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacının ...' den kooperatif hissesini 31/08/2007 tarihinde devralması ile ortağı bulunduğu davalı kooperatif kapsamındaki 257 dosya no' lu işlem gören Aytepe sitesi A sitesi B Blok.

1. kattaki 4 no'lu bağımsız bölümdeki Bursa ili, Mudanya ilçesi, Güzelyalı mahallesi 664 ada 1 Parsel de kayıtlı 20/1280 arsa paya özgülenmiş hissesini ve tüm ortaklık hak ve hisselerini bütün hukuki hak ve yükümlülükleri ile birlikte ... ( ... oğlu )'e satıp devrettiğini,davacının kooperatif hissesini tapuda devir ve temlik ettikten sonra işbu devri ve ...' ün kooperatif üyeliğini devir taahhüt örneğini davalı kooperatife noter aracılığı ve iadeli taahhütle yollanmış ise de bugüne değin kooperatiften davacının üyelik kaydının silindiğine dair bir bilgi verilmediği gibi ...' ün de kooperatife üye olmadığını davacının bundan böyle kooperatife

herhangi bir bağının kalmasını istemediğini açıklayarak davacının kooperatif üyeliğinin sona erdiğinin, davacının beyanı doğrultusunda kooperatiften çıktığının kooperatif üyeliğini ve tapudaki payını ...'e devrettiğinin tespitini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, tarafların beyanı, ödeme makbuzları, taahhütname, tapu kayıtları, Bursa 10. Noterliği 08/10/2014 tarih, 038723 yevmiye nolu ihtarname aslı, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, kooperatif üyeliğinin devredildiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen tespit davaları, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır ve eda davasının öncüsü durumundadır. Henüz koşulları tamam olmadığı için açılamayan eda davası için ilerdeki hukuki ilişkinin açıklığa kavuşturulması bakımından, kesin delil olarak kullanılmak üzere tespit davası güncel bir yarar var ise açılabilir.

Tespit davasının konusu maddi vakıalar değil, yalnız hukuki ilişkiler olabilir ve hukuki ilişkinin var olup olmadığının hemen tespitinde davacının güncel bir yararı bulunmalıdır. Hukuki yararın varlığı, dava koşulu niteliğinde olup; mahkemece, kendiliğinden gözönünde tutulur. Dava, hakkın ihlali nedeniyle mahkemeden hukuki korunma istemidir. Dava hakkı da, hukuki yarar ile sınırlıdır.

Davacı, ihlal edildiğini ileri sürdüğü hakkını elde edebilmek için mahkeme kararına muhtaç bulunmalıdır. Bu bağlamda, hukuki korunmada (davada), zorunluluk olmalıdır. Tespit davası ile istenen hukuki korunma, eda davası ile tamamen elde edilebilecekse o zaman davacının ayrı bir tespit davası açmasında hukuki yararı yoktur. Îdeal veya geleceğe dönük bir yarar yeterli değildir.

Kural olarak, eda davalarında hukuki yararın varlığı asıldır ve ayrıca bu yönde bir ispat yükümlülüğü yoktur. Eda davası ile aynı zamanda davanın dayandığı hakkın veya hukuki ilişkinin var olduğunun tespiti de hüküm altına alınır ve buna bağlı olarak eda emrini kapsar. O halde eda davası açmak mümkün ise tespit davası açılamaz. Tespit davalarında ise; hukuki ilişkinin varlığının, hemen tespit edilmesinde davacının korunmaya değer bir hukuki yararının bulunması gerekir.

Bu da, üç şartın birlikte varlığına bağlıdır.

a)Davacının bir hakkı veya hukuki durumu, güncel (halihazır) bir tehlike ile tehdit edilmiş olmalı; b)Bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumu tereddüt içinde olmalı ve bu husus davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunmalı; c)Yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup, cebri icraya yetki vermeyen (icraya konulamayan) tespit hükmü, bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2015/2731 Esas ve 2015/2507 sayılı benzer dosyadaki kararında vurgulandığı üzerine)

Somut olayda, dava dilekçesinde daire satım tarihinde üyeliğin ve parasal yükümlülüğün sona erdiğini, bütün hak ve yükümlülükleri davalı ...' e devrettiğini, ancak davalı kooperatif tarafından üyelik kaydının silindiğine dair bilgi verilmediğinin ileri sürerek üyeliğinin sona erdiğinin tespiti talep edilmiş olup davacının varsa parasal yükümlülüklerinin üyeliğin devir suretiyle sona erdiği tarihe kadar devam ettiği hususunu ancak icra takibine itirazında bildirmesi,

ya da itirazın iptali davasında savunması ve o mahkemece bu savunma üzerinde durulması ya da takibin kesinleşmesinden veya takip öncesinde açacağı menfi tespit davasında ileri sürmesi mümkün olup, davalı kooperatif tarafından bir talebin bulunmadığı halde üyeliğin sona erdiğinin tespitinde davacının HMK'nıın 106/2. madde hükmünde belirtilen korunmaya değer güncel bir yararının bulunmadığından HMK'nın 114/1-h ve 115/2. madde hükümleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. · Aslının aynı olduğu tasdik olunur. · Katip ... · ¸E-imzalıdır.