Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/1121 K.2025/406

Av.

DAVALI

VEKİLLERİ : Av. Av. Av.

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ : 24/08/2016

KARAR TARİHİ : 24/04/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin davalı bankanın ... ... Şubesi müşterisi olduğunu, müvekkil davacı şirketin muhasebe personeli olan ... müvekkil firmada uzun süre hizmet akdiyle çalıştığını, şirketteki görevinin şirket yetkililerinden banka para transferleri talimatlarını alarak bankalarda gerekli işlemlerin yapılmasını sağlamak olduğunu, dava dışı ...'un, müvekkil davacı bankanın ... ...

Şubesindeki ... nolu hesabından 31.08.2015-11.11.2015 tarihleri arasında, Şirket yetkilisi ... imzası olmadan taklit edilerek 3. Şahıslara toplam 272.260.96 TL parayı davalı bankanın kusurundan özensiz davranışlarından / ihmalinden faydalanarak sahte banka talimatları ile alakasız kişilere para aktardığı tespit edildiğini, dava dışı ...'un benzer yöntemle . ...

Bankası A.Ş. ... - Şubesi nezdindeki müvekkil hesabından da üçüncü kişilere para transferi gerçekleştirdiğinin tespit edildiğini, ... Bankası A.Ş. nezdinde gerçekleşen müvekkil zararının tazmini istemiyle ... 1. Ticaret Mahkemesinin 2016/ E. Sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, aynı zamanda dolandırıcılık eylemine katılan şahıslar hakkında Cumhuriyet Savcılığı nezdinde şikayette bulunulduğunu, düzenlenen İddianameye istinaden ...

5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/ E. Sayılı dosyası kapsamında yargılamaya devam olunduğunu, dava dosyası kapsamında 272.260.96 TL maddi zararın paraların aktarılma tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı ... Bankasından tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. HMK md.6 gereğince, iş bu davanın açıldığı tarihdeki, davalının yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerektiğini, ayrıca taraflar arasında imzalanan Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinde de, her türlü hukuki uyuşmazlıklarda ...

Mahkemelerinin yetkili olduğunun taraflarca kabul edildiğini, yargılamanın sıhhati ve hukuki yarar açısından, işlemlerin asıl tarafları olan ..., davanın ihbar edilmesi gerektiğini, mevcut durumun ortaya çıkmasında müvekkil davalı bankanın her hangi bir kusurunun/sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkil bankanın hukuki sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, banka ile müşteri arasındaki sözleşme ilişkisinin, banka tarafından özen borcuna aykırı bir davranışla ihlal edilmiş olması gerektiğini,

davacı şirketin tüm bankalarla rutin çalışma şeklinin muhasebe personelinin faks yoluyla ilettiği talimatların banka tarafından yerine getirilmesi şeklinde olduğunu, iradi temsilsi vasıtası ile yapılan bu tarz işlemlerde, davacı yanın işin getirdiği özeni göstermesi gerektiğini, ayrıca iradi temsilcinin işin gerektirdiği bilgiye, deneyime, istidat ve niteliklere sahip olması gerektiğini, yoğun hacimli çalışılan her banka şubesinde faks talimatlarının tek tek teyit ettirilmesi hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu beyanla, davanın yetki yönünden reddini ile dosyanın ...

Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, her hangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmayan müvekkil banka açısından davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... 5.Ağı Ceza Mahkemesi 2019/ E. Sayılı dosyası, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/ Esas sayılı dosyası, ... Cbs 2015/ sayıl soruşturma dosyası, Banka işlem sözleşme dosyaları bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava,bankacılık işlerimden kaynaklı alacak davasıdır.Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.Dosyamız temin edilen evraklar ile birlikte konusunda uzman Banka hesap konusunda uzman hesap bilirkişisi, bilgisayar Mühendisi ve Bankacılık ... hesaplama uzman bilirkişilerin oluştuğu heyete tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir.Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 30/11/2020 havale tarihli raporda özetle: davaya konu işlemlerin internet/mobil bankacılık üzerinden değil ıslak imzalı olarak faks yoluyla gerçekleştiği tespit edilmiş ve bilişim tekniği yönünden bir inceleme yapılamadığını,

raporun ilgili bölümlerinde gerçekleştirdiğimiz ayrıntılı inceleme ve tespitlerin birlikte değerlendirilmesinde davacının tazminini talep ettiği zararın oluşumundan doğrudan sorumlu olduğu, davalı Bankanın, faks talimatına istinaden yapılan işlemler yönünden taraflar arasında oluşan teamüle göre hareket ettiği, banka sorumluluğu yönünden rutin bankacılık uygulamalarının dışında Davalı Bankaya atfedilen ayrıca, ağırlaştırılmış, özel bir sorumluluk bulunup bulunmadığının denetlenebilmesi adına, Davacı ile Davalı Banka arasında akdedilmiş Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi,

Faks Talimat işleyişine ilişkin varsa başkaca belgeler, Banka nezdindeki Davacıya ait İmza Sirküleri, Hesap Hareketlerinin davacıya tebliğine ilişkin metod ve tebliğ kayıtlarının celp/ ibraz edilmesi halinde ayrıca incelenebileceği hususu bildirilmiştir.Aynı bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 26/04/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; davaya konu işlemlerin internet/mobil bankacılık üzerinden değil ıslak imzalı olarak faks yoluyla gerçekleştiği, bilişim tekniği yönünden bir inceleme yapılamadığı, davacının tazminini talep ettiği zararın oluşumundan doğrudan sorumlu olduğu,

davalı Bankanın, faks talimatına istinaden yapılan işlemler yönünden taraflar arasında oluşan teamüle göre hareket ettiği, banka sorumluluğu yönünden rutin bankacılık uygulamalarının dışında davalı Bankaya atfedilebilecek, ağırlaştırılmış, özel bir sorumluluk bulunup bulunmadığının denetlenebilmesi için Davacı ile Davalı Banka arasında akdedilmiş Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesinin ayrıca incelenmesi gerektiği hususu bildirilmiştir.

Taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı itirazlar üzerine mahkememiz dosyası ... Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmak suretiyle öğretim görevlisi 1 banka müfettişi, 1 bankacılık mevzuatı ve uygulamalarında uzman hukukçu bilirkişi, 1 siber ve bankacılık suçları konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek ayrı bir heyet bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişiler Prof. Dr. bilgisayar uzmanı tarafından hazırlanan 08/09/2022 tarihli raporda özetle.

A) doysa kapsamında yapılan incelemede, dosya içerisinde log dosyaları ve yapılan işlemlere ilişkin işlem kayıtları olmadığı için yapılan işlemlerin teknik incelemesi mümkün olmadığını, bunun haricinde tarafların aralarında iletişim için kullandıkları e- posta, ..., kısa mesaj vb. iletişim araçları ile gerçekleşmiş bir kayıt olması durumunda bu işlemlerin teknik incelenmesi mümkün olabileceğini, B) ancak usulsüz işlemler güncel elektronik iletişim araçlarına başvurulmadan, daha eski bir yöntem olan faks yoluyla gerçekleştirildiği için, incelemenin o boyutunun üzerinde durulması,

olayın niteliği itibariyle konunun faks işlemlerinin hukuki mahiyeti ve faks işlemleri için talimat alınmadan yapılan işlemlerin hukuki geçerliliği yönüyle incelenmesinin gerektiğinin düşünüldüğü, C) Raporun önceki bölümlerindeki Tablo-1'de özetlendiği üzere, söz konusu usulsüz para transferlerinin yapılmasını mümkün kılan olaylar “Hizmet kusuru”, “Dikkat ve özen borcu” ve “Adam çalıştıranın sorumluluğu” açısından değerlendirildiğinde, tarafların her ikisinin de kusurlu olduğu,

ancak davalı bankanın “İtibar müessesesi” sıfatı ve kendisine iletilen talimat sonrasında davalı banka gerekli dikkat ve özeni göstermiş olsa usulsüzlüğün gerçekleştirilmesinin en başta engellenmesinin mümkün olabileceği hususları dikkate alındığında, davalı bankanın, davalı şirketin zararında asli kusurlu olduğu ve zararın oluşmasından birinci derecede sorumlu bulunduğu,

davacı şirketin de söz konusu süreçte personeli olan dava dışı ...'u etkin şekilde denetlememesi nedeniyle mü tefarik kusurlu olduğu kanaatine ulaşıldığını, asli ve mütefarik kusurlu tarafların kusur oranlarının takdirinin mahkemeye ait olduğu hususu bildirilmiştir.Dosyamız bu rapor sonrası ayrıca Adli Bilişim Suçları konusunda, Nitelikli Hesap ve Bankacılık İşlemleri konusunda uzman ayrı bir bilirkişi heyetinde daha tevdi edilerek yeniden bilirkişi raporu temin edilmiştir.

Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 17/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde, herhangi bir verinin karşı tarafa ulaştığını gösterir bir e-mail, log kaydı, sms onay kaydı, ıvr (sesli yanıt sistemi) onay kaydı veya zaman diliminde ki çağrı merkezi veya müşteri temsilcisi ... vs kayıtları vs bulunmadığından,

bu alanda herhangi bir tespit yapılmadığını, mahkemenizce gerekli görülmesi ve tarafların aralarında bildirime yönelik e-mail, log kaydı, sms onay kaydı, ıvr (sesli yanıt sistemi) onay kaydı veya zaman dilimindeki çağrı merkezi veya müşteri temsilcisi ... vs kayıtlarının mevcut olması halinde, mahkemenizce dosyaya kazandırılması durumunda bu işlemlerin teknik incelemenin yapılabileceğini, kusur ve/veya oranları hakkında nihai takdirin Mahkemede olduğu tabii olmakla birlikte, davacı şirketin hem çalışan iş/işlemlerini hem de hesap hareketlerinin düzenli aralıklarla (haftalık/aylık vs) denetlememesi nedeniyle kusurlu olduğu,

davalı Bankanın, faks ile gönderilen talimatlar hakkında taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen sözleşme bulunmadığı, faks talimatına konu işlem gerçekleştirilmeden önce banka tarafından şirket yetkililerinden teyit alınmadığı ve/veya işlemden sonra ilgili dekontların/hesap ekstrelerinin düzenli aralıklarla davacı şirketle paylaşılmadığı hususları dikkate alındığında kusurlu olduğu, fakat kusurun kapsamının belirlenmesi açısından;

davacı şirketle dava konusu işlemler haricinde de faks talimatına istinaden işlemler yapılıp yapılmadığının, dava dışı/dava konusu faks çıktı asılları ile işlem tarihindeki şirket yetkilileri gösterir imza sirkülerinin dosyaya kazandırıldıktan sonra, faks talimatlarının tamamında faksı gönderen makinaya ait telefon bulunup bulunmadığı ve imzaların ilk bakışta ayırt edilemeyecek nitelikte benzer olup olmadığı ve/veya ilk bakışta anlaşılabilecek tahrifat bulunup bulunmadığının net olarak tespit edilmesi gerektiği hususu bildirilmiştir.

Aynı heyet tarından hazırlanan 04/09/2023 tarihli ek raporda özetle; dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde, herhangi bir verinin karşı tarafa ulaştığını gösterir bir e-mail, log kaydı, sms onay kaydı, ıvr (sesli yanıt sistemi) onay kaydı veya zaman diliminde ki çağrı merkezi veya müşteri temsilcisi ... vs kayıtları vs bulunmadığından,

bu alanda herhangi bir teknik inceleme ve/veya tespit yapılmadığını, kusur ve/veya oranları ve/veya hukuki değerlendirme hakkında nihai takdirin Mahkemede olduğu tabii olmakla birlikte, davacı şirketin hem çalışan iş/işlemlerini hem de hesap hareketlerinin düzenli aralıklarla (haftalık/aylık vs) denetlememesi nedeniyle %60 kusurlu olduğu, davalı Bankanın, faks ile gönderilen talimatlar hakkında taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen Bankacılık İşlemleri Sözleşmesinin tarihsiz ve sadece son sayfasının imzalı olması nedeniyle dava konusu işlem tarihlerinde bu sözleşmenin yürürlükte olup olmadığının tespit edilemediği,

kaldı ki bunun bir sorumsuzluk anlaşması dolayısıyla da geçersiz olduğunun değerlendirildiği, dava konusu talimatlardaki imzaların davacı şirket yetkililerinin imzaları ile benzeştiği, taraflar arasında faks talimatına istinaden işlem yapılması hususunda teamül bulunduğu ve faksların davacı şirkete ait faks numarasından geldiği anlaşılmış olmakla birlikte, dava dışı talimatlardaki alıcı hesapların, - şirket yetkililerine ait olanlar dışında- başkaca şirket veya şahıs firmalarına ait olduğu,

dava konusu talimatlardaki tüm alıcı hesapların ise gerçek kişilere ait olmasına rağmen, işlem tarihlerinde görece yüksek rakamları içerir faks talimatlarına konu işlemlerden önce teyit alındığına dair dosyaya herhangi bir arama kaydı/mesaj/mail vs ibraz edilmediği, işlem sonrasında da dekontların düzenli aralıklarla davacı şirketle paylaşıldığına dair de belge bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı Bankanın %40 sorumlu olduğu hususu mütalaa edilmiştir.

Aynı heyet tarafından hazırlanan 03/05/2024 tarihli 2. Ek raporda özetle; zararın meydana gelmesinde davacı şirketin %60, davalı bankanın %40 sorumluluğunun bulunduğu, davalının sorumluluğuna denk gelen tutarın 108.904,54 TL olduğu hususu mütalaa edilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık; davacı şirketin para tahsil etme yetkisi olmayan çalışanının para ödemelerine ilişkin talepnamelerde sahtecilik yapması ve yine davacı şirketler alacak verecek ilişkisi olmayan kişilerin bu paraları nakletmesi eyleminden davalı bankanın da sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkin olup, mahkememizce ilgili ceza dosyası da celbedilerek dosya 1 bankacı, 1 bilgisayar mühendisi, 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacıya ait hesaptan dava dışı 3. Kişilere aktarılan paralar nedeni ile davalı bankanın kusurlu olup olmadığı,

kusurlu ise sorumlu olduğu miktarın tespiti hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş, mahkememizce aldırılan raporlar arasında çelişki olması üzerine, ...

Nöbetçi ATM'ye talimat yazılarak, öncelikle öğretim görevlisi 1 banka müfettişi, 1 bankacılık mevzuatı ve uygulamalarında uzman hukukçu bilirkişi, 1 siber ve bankacılık suçları konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyetten, dosyada alınan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi dosyaya sunulan davalı tarafından yargıtay ve BAM ilamlarında belirtilen tespitler de irdelenerek ayrıca davacı şirkete telefon ve e-mail yoluyla bildirimlerde bulunup bulunulmadığı hususlarının da açıkca raporda belirtilerek bu kapsamda davacıya ait hesaptan,

dava dışı üçüncü kişilere aktarılan paralar sebebiyle davalı bankaya atfi kabil kusurun bulunup bulunmadığı konusunda rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 03/05/2024 tarihli raporda özetle; zararın meydana gelmesinde davacı şirketin %60, davalı bankanın %40 sorumluluğunun bulunduğu,

davalının sorumluluğuna denk gelen tutarın 108.904,54 TL olduğu hususu mütalaa edilmiş, bilirkişi raporunda davaya konu hususlar ayrıntılı ve gerekçeli açıklanmakla hükme esas alınmış, taraflar arasında faks talimatına istinaden işlem yapılması hususunda teamül bulunduğu ve faksların davacı şirkete ait faks numarasından geldiği anlaşılmış olmakla birlikte, dava dışı talimatlardaki alıcı hesapların, - şirket yetkililerine ait olanlar dışında- başkaca şirket veya şahıs firmalarına ait olduğu,

dava konusu talimatlardaki tüm alıcı hesapların ise gerçek kişilere ait olmasına rağmen, işlem tarihlerinde görece yüksek rakamları içerir faks talimatlarına konu işlemlerden önce teyit alındığına dair dosyaya herhangi bir arama kaydı/mesaj/mail vs ibraz edilmediği, işlem sonrasında da dekontların düzenli aralıklarla davacı şirketle paylaşıldığına dair de belge bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı Bankanın %40 sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne ; buna göre 108.904,54 TL'nin 05/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.