İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/232 K.2025/346

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2017/232 ESAS

KARAR NO

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 24/02/2017

KARAR TARİHİ: 22/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili----- Sigortalı ---- arasında ticari risk sigorta sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, ---- günü sigortalı işyerinde gece saat 03:00 sıralarında hırsızlık meydana gelmiş olduğunu, yapılan kontrollerde 13 adet muhtelif marka ve modelde laptop, 11 adet muhtelif marka cep telefonunun çalındığının tespit edilmiş olduğunu, sigortalı işyerinde meydana gelen zararın ------ olarak tespit edilerek sigortalıya ödenmiş olduğunu, somut olayda sigortalı şirket sahibinin işyerinden çıkarken alarmı kurmuş ve işyerini kilitleyerek kapatmış olduğunu, gece geç saatlerde meydana gelen hırsızlık olayı sırasında alarm sisteminin çalışmamış olduğunu,

sigortalı işyerinin hırsızlık olayından komşularının haber vermesi sonucunda bilgi sahibi olduğunu, sigortalı işyeri sahibinin olay mahaline polis ekipleri ile birlikte girdiğinde kurulu olan alarmın çalışmaya başladığını, olay sırasında alarm sisteminin çalışmaması sebebiyle alarm şirketi olan----- sorumlu olduğunun açık olduğunu,

5188 sayılı -------- uyarınca çıkarılan Yönetmeliğin değişik 23. Maddesi uyarınca alarm merkezlerinin gelen alarmları en kısa zamanda genel kolluğa bildirmekle yükümlü olduğu düzenlemesinin bulunmakta olduğunu bu gerekçe ile davalının asli kusurla sebebiyet verdiğini beyan ederek sigorta tazminatı olarak ödenen 35.413,19TL’nin tahsili ile davacı şirkete ödenmesini, asıl alacak olan 35.413,19’ye ödeme tarihinden 28.11.2016 tarihinden en yüksek oranda ticari avans faizi işletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının sigortalısı ile müvekkili arasında zararın oluşması ve sorumluluğu doğuracak herhangi bir sözleşme olmadığını, ayrıca alarm sistemini de müvekkili firmanın kurmadığını, müvekkili firmanın abonesi olan ve asıl alarm Sistemini kuran -----müşterisi olması nedeniyle sadece kurulu sistemin kuralları ve imkanları dahilinde kendisine gelen sinyalleri izlemekle yükümlü olduğunu, bu hırsızlık olayı ile ilgili sinyal takip verileri incelendiğinde------ herhangi bir sinyal gelmediğinin anlaşılacağını, sinyal gelmediği için ise bunun sorumlusunun müvekkili firma olmadığını,

gerek olay yeri inceleme tutanağı ve gerekse ifade tutanaklarında hırsızlık mahaline polislerin girmesi anında alarmın çalıştığı ve kurulu sistemin özelliği gereği müvekkili firmanın derhal müdahale ettiğini, hırsızlığın olduğu alana kurulu olan sensörün çalışmadığının ekpertiz raporunda ifade edilmiş olduğunu, bu sensörün çalışmamasının sistemi kuran firma olmaması sebebiyle ------ yüklenemeyeceğini, sözleşmede bu şekilde sorumluluk doğuracak bir hüküm bulunmadığını, zararı doğuran olayın oluşu ve zararın oluşmasında müvekkili firmanın hiçbir akti sorumluluğu olmadığı gibi mevzuattan kaynaklanan sorumluluğu ve kusurunun da bulunmadığını,

müvekkili firmaya gelen herhangi bir alarm sinyali olmadığı için uyarma imkan, ihtimal ve sorumluluğun da bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:Dava; davacı sigorta şirketi tarafından----yapılan dava dışı ---- tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı sonucu sigortalısına ödemek zorunda kaldığı --- dava dışı şirkete alarm sistemi kurduğunu iddia ettiği davalı şirketten rücuen tahsilini talep etme şartlarının bulunup bulunmadığı isteminden ibarettir.Davacı sigortacı --- tarafından, sigortalısı ---, Başlangıç tarihi--- Bitiş tarihi --- Bina teminat bedeli --- Emtia Teminat bedeli ve --- Demirbaş Teminat bedeli ---, Poliçe numarası ---- olan, Ticari Risk Sigortası Poliçesi ile sigortalandığı,

----- sayılı dosyasının ---- sureti, hasar dosyası ve ----yazılan müzekkere cevabı incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Davacı --tarafından, davadışı------hasar ödemesinin --- tarihinde yapıldığına dair dekont sunulmuştur. Mahkememizce --- tarihli bilirkişi ön raporu dosyamız arasına alınmıştır.---- tarihli hırsızlık ekspertiz raporunda.

Hasar anında Bina Sigorta teminat tutarında eksik sigorta olmadığının tespit edildiği, hasar anında Emtia Sigorta Bedelinin eksper raporunda 812.818,42 TL olarak eksik hesaplanıldığı, dolayısıyla eksik sigorta oranının (1 - 812.818,42 TL / 868.411,13 TL) = 6,40% olarak fazla hesaplanıldığı, eksper raporunda tazminat hesaplamasında 0,028% eksik sigorta oranı nispetinde tenzil uygulanması gerekirken, 6,40% oranında tenzil uygulandığı, hasar tarihinde gerçekleşen Bina teminatı hasarına yönelik, talep edilen (cam kapı, tamir, işçilik ve malzeme) tutarının KDV hariç 2.000 TL olduğu,

yapılan eksper değerlendirmesinde tespit edilen tutarın KDV hariç 2.000 TL uygun olduğunun ve bu tutarın dikkate alındığının, bina teminatı için eksik sigorta olmadığından ötürü nihai hasar tutarının KDV hariç 2.000 TL olarak tespit edildiği, hasar tarihinde gerçekleşen Emtia teminatı hasarına yönelik talep edilen (11 adet cep telefonu ve 13 adet laptop) tutarının KDV hariç 36.300,90 TL olduğu, yapılan eksper değerlendirmesinde tespit edilen tutarın KDV hariç 35.697,92 TL olduğu ve bu tutarın dikkate alındığı,

emtia teminatı için 0,028% eksik sigorta oranı üzerinden 10,14 TL eksik sigorta tenzil tutarı uygulaması sonucu emtia hasar tutarı 35,687.78 TL olabilecek iken söz konusu tutar eksper raporunda emtia teminatı için 6,4% eksik sigorta oranı üzerinden 2,284.67 TL eksik sigorta tenzil tutarı

uygulaması sonucu KDV hariç 33,413.25 TL emtia hasar tutarı hesaplanıldığı, davacı sigorta şirketinin davadışı sigortalıya ödemesi gereken gerçek zarar 35,687.78 TL iken davadışı sigortalısına 33,413.25 TL tazminat ödediği, zarara sebebiyet veren 3. Şahıslardan talep edebileceği tutarın ödediği tazminat tutarı 33,413.25 TL kadar olabileceği, hasarlara yönelik sovtaj imkanı olmadığı, hasara ilişkin muafiyet uygulaması olmadığı, eksik sigorta koruması olmadığı, bina için 2.000 TL ve emtia için 33,413.25 TL olmak üzere toplam hasar tutarının 35.413,19 TL olduğunun tespit edildiği,

görülmüştür.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere sigorta ve özel güvenlik alanında uzman heyet tarafından hazırlanan 25.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda: Sistemde alarm oluşmamasının sebebinin olay mahalinde kurulu olan alarm paneli ya da alarm paneline bağlı zone (bölge) sensorlerinden kaynaklanabileceği, bu durumda montaj ve işletme yükümlülüğü olan firmanın sorumlu tutulabileceği, alarm sistemleri ile ilgili sözleşmenin dosya kapsamında yer almaması sebebiyle davalı -----,

davacının sigortalısı olan ----- akdi bir ilişkileri olmadığı ve alarm sistemini kuran firmanın----- olduğu yönündeki beyanlarının incelenememiş olduğu, davalının sadece uzaktan izleme hizmeti verdiğinin kabulü halinde davalı firmaya kusur izafe edilemeyeceğinin Sayın Mahkeme tarafından kabulü halinde, davacı sigorta şirketi her ne kadar poliçe kapsamında davadışı sigortalısına tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olsa dahi davadışı sigortalının davalıdan tazminat isteme hakkı bulunamayacağından ötürü davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu tazminat tutarını davalıdan talep edemeyeceği,

tespitinde bulunmuştur.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere sigorta ve özel güvenlik alanında uzman başka bir heyet tarafından hazırlanan ----tarihli bilirkişi raporunda: ---- davacının sigortalısının ---- tarihleri aralığını kapsayan süreler içerisinde alarm izleme hizmetini kusursuz olarak sağladığı, davacı ----davacı sigortacı tarafından düzenlenen, sigortalısı ----- Başlangıç tarihi --- Bitiş tarihi ---, Bina teminat bedeli ----------Teminat bedeli ----Poliçe numarası---, Ticari Risk Sigortası Poliçesi kapsamında, Davalı ---- sigorta hasar tazminatı talebinde bulunmasının mümkün olmadığı,

tespitinde bulunmuştur.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere nitelikli hesaplama uzmanı, sigorta ve özel güvenlik alanında uzman heyet tarafından hazırlanan 09.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda: Davalının abonelerine yönelik olarak internet sitesinde yaptığı bu “açıklamalar” da, aboneler ile akdedilen sözleşmelerin kapsamına dahil olacağı, zira aboneler, hayatın olağan akışında,

davalının internet sitesinde yapmış olduğu bu “açıklamalara” (duyurulara) güvenmek suretiyle davalı ile abonelik sözleşmesi akdedildiği dolayısıyla da davalının bu duyuruda yer alan “açıklamaların” herhangi birini yerine getirmemesi (duyurulan hususa aykırı davranması) nedeniyle abonenin uğradığı zarardan davalı sorumlu olacağı, söz konusu duyuruda.

“Arıza Bildirimi: Alarm sisteminde oluşabilecek arızalar ------ anında ---------- operatörü tarafından abonelere ve teknik servislerine iletilir” açıklamasına yer verildiği, internet sitesinde yaptığı (duyurduğu) bu açıklamayla davalı, alarm sisteminde oluşabilecek bütün arızaları anında (yani arızanın oluştuğu anda) alarm sisteminin kurulu olduğu işyeri sahibine bildirme yükümlülüğü altına girdiği, dolayısıyla, hırsızların sigortalı işyerine girdikleri sırada alarm sisteminde (sensörlerde) meydana gelmiş olan (var olan) geçici arızayı da, anında sigortalı iş yeri sahibine bildirme yükümlülüğü altındadır.

Ancak davalının, hırsızlık sırasında alarm sisteminde (sensörlerde) gerçekleşen “geçici arızayı” işyeri sahibine (sigortalıya) anında bildirdiğini gösteren bir delile dosya içeriğinde rastlanmadığı, bu nedenle davalının, davacının sigortalısının uğradığı zarardan sorumlu olduğu,

tespitinde bulunmuştur.Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere nitelikli hesaplama uzmanı, sigorta ve özel güvenlik alanında uzman heyet tarafından hazırlanan ---- tarihli bilirkişi raporunda: Dava konusu uyuşmazlığın, dava dışı sigortalıya ait işyerindeki alarm sisteminde bulunan sensörlerden birinin hırsızlık olayı esnasında çalışmaması nedeniyle zararın meydana gelmesinde davalı şirketin kusurlu veya kusursuz sorumluluğuna gidilip gidilemeyeceği üzerinde toplandığı, rücuya konu edilen --- bedelli ödeme dekontu tespit edildiği,

her ne kadar alarm sisteminin kurulumunu -----isimli dava dışı bir firma yapmış olsa da; davalı --- alarm sisteminin sinyal takibini yapma yükümlülüğü altında olmasının, o alarm sistemindeki sensörlerin düzenli çalışıp çalışmadığını denetleme ve bir arıza olması durumunda bunu ilgilisine bildirme yükümlülüğünü beraberinde getirdiği, bu hususunda davalı tarafından da kamuoyu nezdinde kabul ve ilan edilerek bir güven ve garanti sorumluluğu oluşturulduğu dikkate alındığında, hırsızlık olayının gerçekleştiği yerdeki sensörün çalışmamasının, davalının denetim eksikliği nedeniyle giderilmeyen bir arıza olduğu,

davalı firma sensör bazlı kontrol ve takip yapmadığından arızanın kurulumdan mı yoksa sonradan mı kaynaklandığının belirlenemediği, bu nedenle dava dışı ----- sorumluluğu

hakkında da bir belirleme yapılmasının mümkün olmadığı, arızayı zamanında tespit edemeyen ve sistemi sürekli düzgün çalışır halde kılma borcunu ihlal eden davalının zarardan sorumlu olduğu, tespitinde bulunmuştur.Tarafların itirazları değerlendirilmek üzere alınan ---- tarihinde alınan makina mühendisi, elektrik mühendisi bilirkişi heyeti raporunda özetle.

"Davalı ile davacının sigortalısı arasında yapılmış olan Sözleşmenin ------- yükümlülükleri başlığı altında yer alan 3.2 nolu maddesi hükmüne göre; ---- yükümlülükleri yerine getirmemesinde dolayı abonenin uğradığı zarardan sorumluluğunun kapsamı ----- zarar uğrayan aboneden aldığı ücretin (bir yıllık) 5 katını geçemez” ifadesi dikkate alınarak davalı -----ödeyeceği tazminatın sınırlanabileceği belirtilmektedir.

Davalı -----kendi internet sayfasında yayınladığı tek taraflı beyanın mağdurlar aleyhine kullanılamayacağı, son kullanıcıya çalışmayan sensör hakkında bildirim yapılmadığı için çalışmayan sensör nedeniyle oluşan rizikodan ve hırsızlık nedeniyle oluşan zarardan davalı -----olduğu, davacı ---- tarafından sigortalısı ---- işyerinden ---- tarihinde çalınan ürünler ve işyerinde oluşan hasarın tamir bedeli karşılığı ödenen ---- tazminatın ödenme tarihi ---- itibariyle avans faizi ile davalı ---- talep edilebileceği" tespitinde bulunmuştur.Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği,

taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporu gerekçeli ve denetlemeye açık hazırlanmış olup mahkememizce hükme esas alınmıştır.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından: Davacı sigortacı ile, sigortalısı -----, Başlangıç tarihi -, Bitiş tarihi ---Bina teminat bedeli ---- Emtia Teminat bedeli ve ----, Demirbaş Teminat bedeli---- Poliçe numarası ----- olan, Ticari Risk Sigortası Poliçesi akdedildiği, riziko adresinin ---- olduğu,

---- tarihinde meydana geldiği belirtilen hırsızlık olayı sebebiyle sigortalısının oluşan zararına karşılık davacı tarafından ---- tarihinde 35.413,19 TL ödeme yapıldığı ve meydana gelen zarardan davalının sorumluluğundan kaynaklı davanın açıldığı anlaşılmıştır.------- tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında, sigortalı işyerinin girişinde giriş sol ve giriş sağ olarak adlandırılan hareket sensörlerinin olduğu,

hareket sensörünün algılama yapmadığı dolayısıyla ---- göndermediği ve ---- alınmadığı tespit edilmiştir.Kusur yönünden yapılan incelemede, davalı ---- tarafından satılan güvenlik hizmeti davacının sigortalısı tarafından satın alındığı,

satışın davalı yerine yetkilendirdiği abone tarafından yapılmış olması davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, ürünün müşteriye abonesi ----- tarafından alarm sisteminin kanalıyla satılmış olması davalı ---- sorumluluğunda azalmaya neden olmayacağı dikkate alındığında, son kullanıcıya çalışmayan sensör hakkında bildirim yapılmadığı için çalışmayan sensör nedeniyle oluşan rizikodan ve hırsızlık nedeniyle oluşan zarardan davalı---- kusuru ve montaj ve işletme yükümlülüğü olan dava dışı firma ile müteselsilen sorumluluğu bulunmaktadır.

Bu nedenle davalının sorumluluğu bulunmadığı itirazı haklı görülmemiştir.Rücu hakkı, sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir haktır. Bu hakkın doğabilmesi için de, sigortacının poliçe kapsamındaki zararı sigortalısına ödemiş olması gerekir. Dolayısıyla, sigorta şirketi, henüz ödeme yapmadan rücu hakkını kazanamaz.

Nitekim, Türk Ticaret Kanunu ve Hırsızlık Sigortası genel şartlarında belirtildiği üzere, sigortacının rücu hakkını kazanabilmesi için ödemede bulunmuş olması şartı koşulmuştur. Davacı sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için aranan ikinci şart, sigortalının zarar veren üçüncü kişiden tazminat isteme hakkının bulunuyor olmasıdır.

“Mahkemece, davanın rücuya ilişkin olması nedeniyle faizin ödeme tarihinden itibarenuygulanması gerektiği, evvelce davadan haberdar olan davalının temerrüdü için de ayrıca bir ihtara lüzum bulunmadığı ... davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı ----- kabul edilmiştir.------Somut olayda, işyerinin güvenliğinin sağlanması bakımından davalının davacıya karşı sorumlu olduğu,

bu durumda davacının, sigortalısına ödediği tazminatı tahsil etmek bakımından müteselsil borçlulardan birine veya hepsine karşı dava ve takip hakkına sahip olduğu gibi alacağı tamamen ifa edilinceye kadar bu hakkını dilediği şekilde kullanabileceği anlaşılmakla ----- tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda eksper raporunda belirtilen tazminat tutarının kadri marufunda olduğu bildirilen ---- zarar bedelinin ödeme tarihinden itibaren davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.