Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1107 K.2020/568

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalı firmanın imal edeceği makina aksamı ve yedek parça üretimi için davalı firmaya 400.000 TL peşinat verildiğini ancak davalının makina ve yedek parça aksamını üretip teslim etmediği halde müvekkili aleyhine Bursa 4.İcra Müd. ... esas sayılı dosyasında icra takibine başlanıldığını, müvekkilinin takip konusu alacak nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Açılan davayı kabul etmediğini, davacının talep ettiği makinaların imal edilerek davacıya teslim edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

Tanık beyanları, Bilirkişi raporu,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davalı tarafından davacı aleyhine Bursa 4.İcra Müd. ... esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md)

Taraflarca tarafından gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, davacı ve davalı şirketlerinin BA-BS formları ilgili kurumdan istenilmiş, icra dosyası getirtilerek incelenmiştir.

Bursa 4.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde,08/05/2018 tarih ve 590.000,00TL bedelli, 11/05/2018 tarih ve 542.800,00 TL bedelli, 16/05/2018 tarih ve 110.920,00 TL bedelli faturalardan dolayı toplam 1.072.935,98 TL alacak ve 29.707,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.102.935,98-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Saruhanlı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/432 esas-2020/99 karar sayılı dosyasında, dosyamız davacısı tarafından davalı aleyhine,davalıdan alınacak mallara karşılık 400.000 TL havale gönderildiğini, ayrıca davalıya 9.288,92 TL tutarında üç ayrı fatura ile mal sattığını, davalının taahhüt ettiği malı göndermediğini ancak 231.000-TL tutarlı çek gönderdiğini belirterek bakiye 178.288,92 TL alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verildiği ve kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Saruhan Nöb. Asl. Tic. Mahkemesine talimat yazılarak davalı şirket ticari defterler üzerinde bir SMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor aldırılması sağlanmıştır.

Saruhan Asl.Huk.Mah.... Tal. Sayılı dosyasında aldırılan 20/11/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda; davalı ... firması her ne kadarda fatura kesmiş olsada tek başına fatura kesilmesi ile bir mal veya hizmetin teslim edilmiş sayılması içirı yeterli değildir.

Söz konusu fatura rakamlarının büyüklüğü değerlendirildiğinde, dava konusu malların ne zaman nasil teslim edildiği, hangi araçla kimin tarafından kime teslimat yapıldığı, vergi usul kanunu gereği düzenlenmesi zorunlu olan taşıma ve sevk irsaliyesi ile belgelenmesi gerektiği, söz konusu dava dosyasında davalının kestiği faturalar dışında başka belgeye rastlanılmadığı, davaya ilişkin davalı tarafın ibraz edeceği başkaca bilgi ve belge eğer yok ise, davacı şirket ...

Metal Ltd.Şti. defterleri ve cari hesap defter ve belgeleri ilişkisi üzerinden yapılacak inceleme sonucuna göre karar verilmesi gerekeceği kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda incelenerek taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan ticari evrakların incelenmesi için Saruhan Asl.Huk.Mah. 2020/27 Tal. Sayılı dosyasında ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

26/03/2020 tarihli ek raporda; faturanın kesilmesi tek başına malın teslim edilmiş sayılması için yeterli olmadığı, söz konunu fatura rakamlarının büyüklüğü değerlendirildiğinde, dava konusu malların ne zaman nasıl teslim edildiği, hangi araçla kimin tarafından kime teslimat yapıldığı, vergi usul kanunu gereği düzenlenmesi zorunlu olan taşıma ve sevk irsaliyesi ile belgelenmesi gerektiği, bu durumda malların teslim edilip edilmediği hususu ile ilgili belge ve bilgilere ihtiyaç olduğundan, bunların ibrazı önem arz ettiği, davaya ilişkin hukuki değerlendirmenin sayın mahkemenize ait olmakla beraber Sayın Mahkemenizce Davacı şirket ...

Metal Ltd. Şti'ne söz konusu Makine ve parçalarının teslim edilmediği kanaatine varılması durumunda 178.289,92 TL alacaklı olacağı, davalı ... Ltd.Şti tarafından davacıya söz konusu Makine ve yedek parçadan oluşan malların teslimatının gerçekleştiği kanaatine varılması durumunda davalı ... Ltd.Şti 'nin , davacı ... Ltd.Şti'inden 1.065.430,08 TL alacaklı olacağı kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Davacıya ait ticari defterlerin incelenmesi sonucu konusunda uzman SMM bilirkişiden alınan 08/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait 2018 yılı ticari defterlerine göre; taraflar aralarında ticari bir ilişkinin olduğu, davaya konu alacağı oluşturan faturaların (3 adet ve kdv dahil 1.243.720,00- TL - 08/05/2018 A-434753, 11/05/2018 A-434754, 16/05/2018 A-434755 nolu faturalar) içeriğine bakıldığında; bedeli ödenmemiş açık faturalar olduğu, teslim eden ve teslim alan kısımlarının imzasız olduğu, bu faturalara ilişkin kayıtların davacı tarafın ticari defterlerinde kaydının mevcut olmadığı,

davalı firmaya gönderilen 400.000,00 TL peşinat bedelinin ve 231.000,00 TL çek girişinin kayıtlı olduğu davacı tarafın resmi defterlerine kanuni süresi içerisinde işlendiği, dava dosyası ekleri arasındaki 28.06.2018 tarihli Mayıs BA formu mutabakatında tarafların mutabık olduklarını karşılıklı kaşe ve imza ile onayladıkları, ancak 30.06.2018 tarihindeki hesap bakiyesi mutabakatında, ...

Mak.lnş.Ltd.Şti,'nin mutabık değiliz şeklinde yazarak mutabık olmadıklarını bildirdiği, davacı tarafın, davaya konu alacağı oluşturan faturalara ilişkin olan Mayıs/2018 dönemi BA bildirim formunun 13.08.2018 tarihinde yasal süresinden sonra düzeltilerek yenisinin onaylandığı, düzeltme nedeninin; "... Makine Ltd.Sti. 6490628148 Vergi numaralı firmadan gelen 08/05/2018 A-434753, 11/05/2018 A-434754.

16/05/2018 A-434755 nolu faturaların mal teslimi gerçekleşmemesinden dolayı iptal edilmesi" şeklinde olduğu ve defter kayıtlarında çıkarıldığının tespit edildiği, davacı tarafın 5 000,00-TL(KDV Hariç)/ aşan Mal ve Hizmet satışlarına ilişkin Haziran/2018 dönemi BS formunun yasal süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına bildirildiği davacının cari hesap ve yevmiye defter kayıtları incelendiğinde, 2018 yılında davacı tarafından davalıya 3 adet ve toplamda 9.289.92 TL bedelli satış faturasının düzenlendiği, 231.000,00-TL bedelli çek girişinin olduğu davalı firmaya dekont ile gönderilen 400.000,00 TL peşinat bedelinin mevcut olduğu,

tüm bu kayıtların davacının ticari defterlerinde kayıtla olduğu, TTK' nın 21.maddesi hükümlerine göre davaya konu faturalar ile ilgili herhangi bir iade-iptal ve kabul kabul edilmediğine dair kayıtlara rastlanmadığı, makine ve yedek parça tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği hususundaki hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olacağı, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan 178.289,92 - TL carî hesap karşılığı alacaklı olduğu,

davacıya ait ticari defterlerindeki muhasebe kayıtlarından görüldüğü. davacı tarafa davalı tarafından Makine ve yedek parça tesliminin gerçekleştiği kanaatine varıldığı taktirde davalının davacıdan 1.065.430.08 TL alacaklı olacağı, davacı tarafın 2018 yılına ait tutmuş olduğu Ticari Defterlerin TTK'ntn 64.cü maddesine göre yasal süresi içerisinde noter açılış onaylarının ve yine yasal süresi içinde yevmiye defterlerinin noter kapanış onayının yapıldığı usulüne uygun olarak tutulduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı 3 adet fatura için icra takibi başlatmıştır.

Aldırılan bilirkişi raporlarına göre taraf ticari defterleri arasındaki fark dava konusu bu üç faturadan kaynaklanmaktadır.Halli gereken mesele bu üç fatura içeriğinin davacıya teslim edilip edilmediği ve ispat yükünün kimde olduğu hususundadır.

Dava konusu faturalar davalı defterlerinde kayıtlıdır.

Davacı ise bu faturaları 2018 yılı Mayıs ayında defterlerine kaydetmiş, Mayıs 2018 dönemine ait BA formu düzenleyerek vergi dairesine bildirmiş, Temmuz ayında icra takibi başlatıldıktan sonra Ağustos ayında süresi geçirildikten sonra defterlerinde düzeltme yapmış ve bu düzeltmeyi vergi dairesine bildirmiştir. Ve yine taraflar arasında imzalanan 28/06/2018 tarihli mutabakatta da taraflar borç miktarı konusunda mutabık kalmışlardır.

Tüm bu kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu fatura içeriğindeki malların teslim edilmediğini ispat yükü davacıdadır.Ancak davacı bu yönde yazılı bir delil sunamamıştır.

Bu nedenlerle icra takibine konu fatura içeriğindeki malların teslim alındığı ve bedelinin ödenmediği kabul edilmiş,ancak davacı icra takibinden önce temerrüde düşürülmediği için icra dosyasındaki işlemiş faizden sorumlu tutulamayacağı kanaatine varılarak dava kısmen kabul edilmiştir.

Dava konusu icra takibi durdurulmadığı için davalının kötü niyet tazminatı talebinin,kabul kısım yönünden ise davalının takibinde kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Saruhanlı Asliye Hukuk Mahkemesindeki davanın konusu farklı olduğundan bu davanın sonucunun beklenilmesine gerek görülmemiştir.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.