Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1753 K.2021/212

2-... - ... .... 3- ... - .......

VEKİLİ

Av. ... - [16687-86748-29286] UETS

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/12/2018

KARAR TARİHİ : 10/03/2021

YAZIM TARİHİ : 28/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalılarında arasında bulunduğu 11 aile şirketi arasında 09.08.2017 tarihli Bursa Soğuksu ve Nevşehir Avanos GES Projesi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu Nevşehir İli, Avanos İlçesi, Sarılar Köyünde 7 adet GES projesi ile, Nevşehir İli, Avanos İlçesi, Akpınar Köyünde 6 adet GES projesinin kurulumu ile Bursa İli, Kestel İlçesi, Soğuksu Köyündeki 6 adet GES projesinin kurulumu olmak üzere 12.130,00 Kw.

GES yüklenici olarak kurulumu ve geçici kabul işlemlerinin yapılacağını, davacıların üzerine düşen edimini yerine getirdiğini fakat davalının sözleşme kapsamında yükümlerini yerine getirmediği gibi eksik ödeme yaptığını belirterek davalıların sözleşmeden doğan alacağının davalılardan tahsili amacıyla davalılar hakkında Bursa 17.İcra Müd.2018/13315 ve 13319 esas sayılı dosyalarında icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, davalıların itirazlarının iptali ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının yapmış olduğu işlerin eksik ve ayıplı olması nedeniyle sözleşme bedelinin tamamına hak kazanmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, bilirkişi raporları,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; taraflar arasında yapılan GES projesi kapsamındaki sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili tarafından davalılardan Tandır Enerji Üretim A.Ş. aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2018/13315 esas sayılı dosyasında, 44.302,71 USD fatura bedeli, 1.213,89 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.516.60 USD alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Davacı vekili tarafından davalılardan ... A.Ş aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2018/13319 esas sayılı dosyasında, 31.413,98 USD fatura bedeli, 889.02 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.303,00 USD alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Davacı vekili tarafından davalılardan ... Mek.Enerji Üretim A.Ş. aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında, 31.413,98 USD fatura bedeli, 889.02 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.303,00 USD alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Taraflarca gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, icra takip dosyası getirtilerek incelenmiştir.

Taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak konusunda uzman SMMM bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 25/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2017, 2018 yılı defterlerinin açılış tasdikinin T.T.K'nun 64.maddesi ile 213 sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin de birbirlerini doğruladığı, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi 22.11.2018 itibariyle, davacının davalı ...

MEK şirketinden USD 25.050,68 (TL, 82.364,13) alacaklı göründüğü, davacının ticari defterlerine göre, takip tarihi 22.11.2018 itibariyle, davacının davalı ... şirketinden USD 44.302,70 (TL 190.600,34) alacaklı göründüğü, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi 22.11.2018 itibariyle, davacının davalı DESÎBEL şirketinden USD 31.444,70 (TL 328.989.30) alacaklı göründüğü, davalının 2017, 2018 yılı defterlerinin açılış tasdikinin T.T.K'nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.'nun 220. ve 222.iııci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu,

ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin de birbirlerini doğruladığı, davalının elektronik defter mükellefi olduğu ve Gelirler İdaresi Başkanlığı onaylı beratların görüldüğü, tutulması zorunlu diğer defterlerin de birbirlerini doğruladığı, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (22.11.2018) itibariyle davalı ...

MEK A.Ş.'nin, davacıya 23.520,87 USD (TL 123.740,94) borçlu göründüğü, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (22.11.2018) itibariyle davalı ...Ş.'nin, davacıya 31.265,36 USD (164.483,93 Tl.) borçlu göründüğü, davalının ticari defterlerine göre takip tarihi (22.11.2018) itibariyle davalı ...Ş.'nin, davacıya 44.302,70 USD (190.600,34 TL) borçlu göründüğü,

tarafların 22.11.2018 takip tarihine kadar hizmet faturalarının ve ödeme/tahsilat kayıtlarının örtüştüğü ancak, TL hesap mutabakatsızlığının, sözleşmenin USD üzerinden yapılmasına karşılık ödeme/tahsilatların bir kısmının Euro ve TL üzerinden olması ve hesap kayıtlarında farklı döviz kurlarını kullanmalarından kaynaklandığı, ayrıca, davalının, vekili aracılığıyla 26.02.2019 tarihinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde belittiği hususlardaki itirazları ile ilgili dosyada bir evraka rastlanmadığı,

Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2018/13315, 2018/13319,2018/... sayılı icra dosyaları incelendiğinde davacı tarafından takip tarihine kadar temerrüt faizi talep edilmemiş olması nedeniyle tarafımdan faiz hesaplaması yapılmadığı, sözleşmeye göre faiz taleplerinin olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahallinde keşif yapılarak 09.08.2017 tarihli sözleşme uyarınca Kestel Soğuksu köyünde davalı tarafça yapılan güneş enerji santrallerinin sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, yapılan işin ayıplı ve eksik olup olmadığı, ayıbın açık ve gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın sözleşmeye göre bedeli ve davalının cevap dilekçesi ve delillerinde bildirdiği ayıpların başka şirketlere yaptırılıp yaptırılmadığı, davalının 3. Kişilere yaptırdığını iddia ettiği işlerin faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda konusunda uzman Elektrik Mühendisi, İnşaat Müh.,Makine Mühendisi, SMMM Bağımsız Denetçilerden oluşan bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 09/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın iddia ettiği, davacının eksik bıraktığı işleri üçüncü firmalara yaptırdıklarını ifade etmiş bunlardan bazılarına firma ve tutar olarak örnekler vermiş, birçok işin de adını ve tutarını bildirmiş ancak kime yaptırıldığını belirtmemiş bu işlere ilişkin faturaların ibraz edileceğini bildirildiği halde dosyaya ibraz edilen bir fatura bulunmadığı, defter incelemesi sırasında şirket mali müşaviri incelenmek üzere rapor ekinde görülen faturaları ödeme makbuzlarını ve ba formlarını ibraz edildiği, bu faturaların bir kısmı davalı şirketlerden ...

Mek Enerji Üretim A.Ş., bir kısmı da gurup şirketi olduğu ifade edilen ancak davalılar arasında görülmeyen Akdere Enerji üretim A.Ş.'ye ait faturalar olduğu, fatura içeriklerinden bu faturaların eksik işlerle alakalı olup olmadıklarını tespit etmem mümkün olmadığını,isim ve tutar olarak bildirilen faturalar dışındaki faturalar listelendiği ancak bu faturaların eksik işlerle ilgili olup olmadığını tespit etme durumunun söz konusu olmadığı, Alfa bilgisayardan 21.03.2018 tarihli fatura ile 7.650.00-TL bilgisayar alındığı, 29.03.2018 tarihinde Halkbank tan ödemesi yapılmış hem fatura hem de ödemenin defterlerde kayıt altına alındığı,

faturanın davalı ...

A.Ş. adına kesildiği, Best Otomasyon Dağıtım'dan çeşitli tarihlerde kesilen 11,943,00-TL tutarlı 1 fatura ile malzeme alındığı ve Halkbank'tan havale yapılarak ödendiği , faturalar ve ödemeler defterlere işlenmiş olup BA formuyla maliyeye beyan edildiği, faturaların Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, Nova Group'tan çeşitli tarihlerde kesilen toplam 23.246,94-TL tutarlı 4 fatura ile malzeme alınarak Halkbank' tan havale yapılarak ödendiği, faturalar ve ödemeler defterlere işlenmiş olup BA formuyla maliyeye beyan edildiği, faturalar Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, ABB Elektrik Sanayi Tic.

A.Ş.'den çeşitli tarihlerde kesilen toplam 17,730-EURO tutarlı 6 fatura ile malzeme alınarak Halkbank' tan havale yapılarak ödendiği, faturalar ve ödemeler defterlere işlenmiş olup BA formuyla maliyeye beyan edildiği, faturaların Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, Adelsis Elektrik Ltd.

Şti'nden çeşitli tarihlerde kesilen toplam 17,904,00-TL tutarlı 2 fatura ile malzeme alınmış ve Halkbank tan havale yapılarak ödendiği faturalar ve ödemeler defterlere işlenmiş olup BA formuyla maliyeye beyan edildiği, faturaların Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, Günsür Elektrik'ten 23,05,2018 tarihinde kesilen 8,000,00- TL tutarlı fatura ile alınan malzeme bedeli Halkbank 'tan ödendiği, fatura ve ödeme defterlerde işlenmiş olup BA formuyla da maliyeye beyan edildiği, fatura Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, MNG Group' tan 26,12,2018 tarihli fatura ile 27,022,00-TL tutarında alınan malzeme bedeli Halk bankasından ödendiği,

fatura ba formu ile maliyeye bildirildiği, faturanın Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, Lider Bakır Ltd.Şti tarafından 2018 yılında kesilen 2 adet fatura ile 33,119,00-TL tutarında çeşitli malzeme alındığı, ödemesi çek ile yapıldığı, fatura BA formu ile maliyeye bildirilerek, faturanın Akdere Enerji Üretim A.Ş. adına kesildiği, faturalardaki alımlar malzeme alımları olup, bu malzemelerin nerede hangi eksik iş için kullanıldığının ispatlanması gerektiği, ayrıca ibraz edilen faturalarda hizmet alımı bulunmadığı,

ibraz edilen faturalardaki malzeme alımlarının toplam tutarı 130,884.00-TL ve 17.730- EURO olup, ibraz edilen tüm faturalar ve ödemeleri defterlere işlenmiş BA formları ile maliyeye beyan edildiği, dava dosyasında yer alan sözleşme ve şartnameler kapsamında, saha içi veri aktarımı için kablolu sistemin tesis edilmemesi, panellerin invertör bağlantısını sağlayan kabloların etiketlenmemesi, panel kaidelerine yakalama ucu monte edilmemesi,

hususları anahtar teslim şartlarının sağlanmadığını ortaya koyduğu bu eksikler dışında, yapılan diğer işlerde doğrudan yüklenici kaynaklı herhangi bir kusur bulunmadığı görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itiraz edilmesi, itirazların açıklığa kavuşturulması yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmıştır.

Alınan 17/12/2020 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda; davalı vekili dilekçesinde kesilen faturalar karşılığında alınan malzemelerin hangi işlerde kullanıldığını gösteren açıklamalı listeyi dilekçesinde belirttiği,

bu listenin ve yapılan işlerinde kullanılan malzemelerin doğruluğu değerlendirilebilecek bir durum olmayıp kök rapordaki kanaatler dışında ekleyecek herhangi bir tespitin bulunmadığı,yapılan işlerde kusur bulunmadığı ancak sözleşmede bazı işlerin eksik olduğunu,davalının aydınlatmanın yetersiz olduğu iddiasının sözleşme ve şartnamede bu hususta açık bir proje olmadığından denetlenemediğini,topraklama tesisatının uygun şekilde yapılmadığı iddiasının tesisatın projeye göre yapılıp yeraltına gömüldüğü ve daha sonra üzerinde uygulama yapıldığı için uygulamanın doğruluğunun denetlenmesinin mümkün olmadığını,veri aktarımının sözleşmeye aykırı

olarak fiber optik kabloyla yapılmadığını,sahada iki adet paratoner olmasına ilişkin anlaşmadaki sahanın ne anlama geldiğinin tesbit edilemediğini,Bursa da iki adet paratoner olduğuunu ama diğer sahalarda olmadığını,topraklama sisteminin usulune uygun olduğunu,otomatik kompanazyon sisteminin davalının tercihine göre değiştirildiğini,proje değişikliğinden kaynaklanan azalan kablo bedelinin fiyata yansıtılmasının söz konusu olamayacağını, yollarla ilgili pursantaj bulunmadığından değerlendirme yapılamayacağı bildirilmiştir.

Konusunda uzman 1 Makine Mühendisi, 1 İnşaat Müh. 1 SMM bilirkişi talimat mahkemesince resen seçilerek; 09/08/2017 tarihli sözleşme uyarınca Avanos ilçesi Sarular Köyü ve Altınpınar Köyünde davalı tarafça yapılan güneş enerjisi santrallerinin sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, yapılan işin ayıplı ve eksik olup olmadığı, ayıbın açık ve gizli ayıp olup olmadığı, ayıbın sözleşmeye göre bedeli ve davalının cevap dilekçesi ve delillerinde bildirdiği ayıpların başka şirketlere yaptırılıp yaptırılmadığı, davalının 3. kişilere yaptırdığını iddia ettiği işlerin faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle rapor aldırılması yönünden Avanos Nöb.Asl.Huk.Mah.talimat yazılmıştır.

Avanos Asliye Hukuk Mah. 202/68 tal. Sayılı dosyasında mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak konusunda uzman Makine Müh. İnşaat Müh.ve SMMM 'den oluşan 3 kişilik bilirkişi kurulundan aldırılan 23/11/2020 tarihli bilirkişi kurulu raporunda. Nevşehir İli, Avanos İlçesi, Sarılar Köyü sınırları içerisinde, davalı ... Mek Enerji Üretim A.Ş. ve davalı ...Ş. tarafından davacı ...Ş.'ye yaptırılan; ... Mek Enerji-1 Güneş Enerji Santrali, ...

Mek Enerji-2 Güneş Enerji Santrali, ...

Mek Enerji-3 Güneş Enerji Santrali, Tandır Enerji-1 Güneş Enerji Santrali, Tandır Enerji-2 Güneş Enerji Santrali ve Tandır Enerji-3 Güneş Enerji Santrali keşif yerinde incelenmiş, tesislerin TEDAŞ kabullerinin yapılmış olduğu ve santrallerin çalışır halde ve enerji ürettiği tespit edildiği, dava konusu GES santrallerinde elektrik imalatlarında; ayıplı veya gizli ayıplı herhangi bir imalat olmadığı; ancak eksik imalatların ve mutabakata varılmadığından, işlevini yerine getiren imalat değişikliklerinin olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Taraflar arasında, Nevşehir İli, Avanos İlçesi, Sarılar Köyünde 7 adet GES projesi ile, Nevşehir İli, Avanos İlçesi, Akpınar Köyünde 6 adet GES projesinin kurulumu ile Bursa ili, Kestel İlçesi, Soğuksu Köyündeki 6 adet GES projesinin kurulumu olmak üzere 12.130,00 Kw. GES yüklenici olarak kurulumu ve geçici kabul işlemlerinin yapılması hususunda 09.08.2017 tarihli Bursa Soğuksu ve Nevşehir Avanos GES Projesi sözleşmesi imzalanmıştır.

Gerek mahkememizce yapılan keşif gerekse talimat yoluyla yaptırılan keşif sonucu aldırılan bilirkişi rapor ve ek raporlarından davacının yaptığı işlerde ayıplı veya gizli ayıplı imalatlar olmadığı ancak eksik imalatların ve mutabakata varılmamış işlevini yerine getiren imalat değişikliklerinin olduğu tesbit edilmiştir.

Yapılan santrallerin tümünde TEDAŞ tarafından kabullerin yapıldığı ve santrallerin çalışır halde enerji ürettiği tesbit edilmiştir.

Talimat yoluyla aldırılan bilirkişi raporuna itiraz edilmemiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir.Ancak bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere davalının aydınlatmanın yetersiz olduğu iddiasının sözleşme ve şartnamede bu hususta açık bir proje olmadığından denetlenemediği, topraklama tesisatının uygun şekilde yapılmadığı iddiasının tesisatın projeye göre yapılıp yeraltına gömüldüğü ve daha sonra üzerinde uygulama yapıldığı için uygulamanın doğruluğunun denetlenmesinin mümkün olmadığı,

sahada iki adet paratoner olmasına ilişkin anlaşmadaki sahanın ne anlama geldiğinin tesbit edilemediğini,Bursa da iki adet paratoner olduğunu ama diğer sahalarda olmadığı,topraklama sisteminin usulune uygun olduğu,otomatik kompanazyon sisteminin davalının tercihine göre değiştirildiği,proje değişikliğinden kaynaklanan azalan kablo bedelinin fiyata yansıtılmasının sözleşmenin götürü bedelle yapılmış olması nedeniyle söz konusu olamayacağı, yollarla ilgili pursantaj bulunmadığından değerlendirme yapılamayacağı bildirildiğinden bu hususlarda davacının edimini ayıpsız ve eksiksiz olarak yerine getirdiği kabul edilmiş,

veri aktarımının sözleşmeye aykırı olarak fiber optik kabloyla yapılmadığı tesbit edilmiş ise de işin yapımı sırasında işin yapımını kontrolle görevli teknik personel tarafından itiraz edilmemesi nedeniyle davacının, yapılan işe davalının davalının itiraz etmediğini bilgisi ve rızası dahilinde yapıldığı beyanına itibar edilmiş dolayısıyla yapılan işlerde ayıp veya gizli ayıp olmadığı kanaatine varılmıştır.

Kaldı ki davalı, davacı tarafça düzenlenen faturaları kabul ederek kendi defterlerine aynen kayıt etmiştir. Davalının ticari defterlerindeki kayıtlarda sahibi aleyhine delil olma vasfındadır. Defter kayıtlarına göre de davanın kabulu gerekmiştir.

Davacı takip tarihinden önce davalıları temerrüde düşürdüğüne dair tebliğ şerhli ihtarname sunmadığından icra takiplerindeki işlemiş faize ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Takip tarihi itibariyle alacak likit olup (davalı defterlerinde aynen kayıtlı olduğu için likit olarak kabul edilmiştir), davalıların sorumlu oldukları miktarlar nazara alınarak davalılar lehine ayrı ayrı icra inkar tazminatına hükmolunmalıdır.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.