Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/847 K.2021/282

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Türk Milleti Adına " Karar"

ESAS NO : 2018/847

KARAR NO : 2021/282

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI

... İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR

1- ... SANAYİ DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... 2- ... SANAYİ VE DIŞ TİC.LTD.ŞTİ. - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR

3-.... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... :4- ... İNŞAAT PAZ.SAN.VE TİC.A.Ş. - ... : 5- ... ANONİM ŞİRKETİ - ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/06/2018

KARAR TARİHİ : 06/04/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Genel Müdürlük tarafından yapılan ihaleler neticesinde davalı firmalalarla birbirini takip eden yıllarda hizmet alım işine ait sözleşmeler imzalandığını, son olarak 2014/31323 sayılı ihale kayıt numarasıyla, davalı ... Tem. Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. Ve Hiz. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti/... Turz. Taş. Oto. Gıda Ürün. Tem. Hiz. İlt. San. Ve Dış. Tic. Ltd.

Şti Ortak Girişimi ile müvekkil idare arasında, içme suyu abonelerinin su sayaçlarının endeks okuma, ihbarname bırakma, kapama-açma, bilgi işlem hizmetleri alımı iş ve işlemlerinin yapılmazı hizmeti alımına işine ait sözleşme 21/11/2014 tarihide imzalandığını, davalıların belirli dönemlerde ihale ve sözleşme kapsamında çalıştırdığı personellerden olan dava dışı ... ...'ın Bursa 8. İş Mahkemesinin 2015/...

E. Sayılı dosyası ile müvekkil idare aleyhine tazminat davası açtığını ve bu davanın 2015/834 K. Sayılı kararı ile sonuçlandığını, kararın kesinleştiğini, 13/05/2015 tarihinde kıdem tazminat alacağının 47.941,35 TL ödeme yapmak zorunda kalındığını, genel müdürlük aleyhine aleyhine yukarıda bertmiş olduğu esas ve karar numaralı davaya istinaden Bursa 13 İcra Müdürlüğünün 2016/...

E. Sayılı dosyası ile icar takibi başlatıldığını, dava dışı ... ... adına açılan Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2016/...

E. Sayılı dosyasına istinaden 23/02/2016 tarihinde Vekalet ücreti ve yargılama gideri olarak 2.503,50 TL ödeme yapıldığını, müvekkil idarenin 47.941,35 TL kıdem tazminatı ve 2.503,50 TL vekalet ücreti ve yargılama gideri olmak üzere 50.444,85 TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı yüklenici firma ile yapılan sözleşme kapsamında sorumluluk yüklenici firmalara ait olup, sözleşme maddeleri gereğince müvekkil idarenin zararının karşılanması gerektiğini, sözleşme sorumluluğuna ilişkin yargı kararlarının mevcut olduğunu, yargıtay uygulamalarına göre son alt işveren olan davalı ...

Turizm taş. Oto. Gıda Ürün Temiz. Ltd.

Şti işyerinin devri kuralları gereği tüm dönemden sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla Genel Müdürlükçe ödenen 50.444,85 TL'nin davalılar yönünden ayrı ayrı sorumluluklarının belirlenmesi ve dava tarihi itibariyle bilinmeyen ve tespiti mümkün olmayan sözleşmeden kaynaklanan alacak miktarlarının tespit edilerek, her bir alacağın ödeme tarihleri itibariyle yasal faizi ile davalılardan rücuat tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacı taraf, dava dışı işçinin işvereni olmadığından işçi alacaklarından sorumluluğu bulunmadığını beyan ettiğini, ancak dava dışı işçinin uzun yıllardan beri kesintisiz olarak,

çeşitli işverenlere bağlı olarak BUSKİ'de çalıştığı sabit olduğunu, dolayısı ile esasında dava dışı işçi başından beri davacı kurumun çalışanı olduğunu, dava dışı işçinin, davacı kurum ile imzalanan ihale sözleşmesine istinaden yine davacıya bağlı BUSKİ tarafından, müvekkil şirkete işe alınacak personel listesi verilmek sureti ile ve belirli süreli hizmet sözleşmesiyle müvekkil şirketlerde işe başladığını, İhale süresi sona erdiğinde de dava dışı işçinin müvekkil şirketten çıkışı yapıldığını,

dolayısı ile dava dışı işçi başından beri davacı BUSKİ'nin işçisi olmasına rağmen bu şekilde çeşitli işverenlere bağlı gözükerek uzun yıllar çalıştığını, başından beri davacının işçisi olan dava dışı ... ... müvekkil ...'da 22.01.2013-21.07.2014 tarihleri arasında, ... temizlikte 22.07.2014-21.11.2014 tarihleri arasında çalışmış, müvekkil şirketin ihale dönemi bittiğinde ihaleyi alan diğer davalı firmalarda, davacı BUSKİ binasında ve davacı bakanlığı bağlı BUSKİ yetkilileri ve amirlerinin emir ve talimatları doğrultusunda işine devam ettiğini, dolayısı ile dava dışı işçinin işçilik alacaklarından da,

başından beri işçinin esas işvereni olan davacı BUSKİ sorumlu bulunmadığını, bu nedenle de başından beri asıl ve gerçek işveren olan davacının işçi alacaklarına ilişkin gerek müvekkil şirkete, gerekse diğer davalılara rücu hakkı bulunmadığını, gerek müvekkil şirket ile gerekse diğer davalılarla imzalanan ihale sözleşmeleri incelendiğinde aslında ihale konusunun iş değil işçi olduğu açıkça görülmektedir. sözleşmede yaptırılacak ihale ile üstlenilen belirli bir iş bulunmayıp sözleşme esasen buski'ye işçi teminine yönelik olduğunu,

bu nedenledir ki gerçekte davacı ile müvekkil şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinden dahi söz edilemeyeceğini, işçi işe başladığı günden beri aslında davacının işçisidir, dolayısıyla müvekkil şirket ile davacı arasında yapılmış olan sözleşmenin muvazaalı olduğunun kabulünün gerektiğini, bu nedenlerle davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı tarafından haksız ödendiği iddia edilen işçilik tazminatının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce yargılama yapılarak tahkikat aşamasına geçilmiş, Bursa 8. İş mahkemesinin 2018/... E. Sayılı dosyası, Bursa 13. İcra Daire'sinin 2016/... sayılı takip dosyası, Sgk İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak hizmet döküm cetvelleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dosyamız temin edilen evraklar ile birlikte iş hukuku konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir.

10/03/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;Dava dışı işçinin ... Bilgi Toplama ve Dağ. Hiz.Bilg. Yaz. ve Müteahhitlik Paz. San. Tic. A.Ş.'den bildirilen sigortalılığı bulunmadığından ve davalı ... Bilgi Toplama ve Dağ, Hiz.Bilg. Yaz. ve Müteahhitlik Paz. San. Tic, A.Ş, ile davacı arasındaki sözleşme de bulunmadığından davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumlu olabileceği miktar tespit edilemediği, davalı ... Bil. Sis. Yaz. Don. İşi. San. Tic.

A.Ş.'nin, kıdem tazminatı 3.673,88-TL.(brüt) sorumlu olduğu, Davalı ... Bilişim Tek. San. ve Tic. A.Ş.'nin, kıdem tazminatı 10.310,15-TL. (brüt) sorumlu olduğu, Davalı ... Turizm Taş. Oto Gıda Ürün Tem. Ltd. Şti.'nin, kıdem tazminatı3.472,02-TL. (brüt) sorumlu olduğu, Davalı ... Temizlik Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. ve Hizm. Taah. San Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin kıdem tazminatı 795,05-TL. (brüt) sorumlu olduğu, dava dışı işçinin 22.11.2014-02.02.2015 tarihleri arasında 1258749 sicil numaralı ... Temizilik-... Ortak Girişimi'nden sigortalılığının bildirildiği ve davacı tarafından ilgili ortak girişime husumet yöneltilmediği, Bursa 8. İş Mahkemesi'nin 2015/...

E.- 2015/834 K. Sayılı Dosyası davalılara ihbar edilmediğinden ihbar edildiğinden bu davalıların sorumlu oldukları miktar hesap edilirken yargılama giderleri ile icra giderlerine ilişkin olarak davalıların sorumluluğunun bulunmadığını bildirmiştir.

03/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dava dışı işçinin ... Bilgi Toplama ve Dağ. Hiz.Bilg. Yaz. ve Müteahhitlik Paz. San. Tic. A.Ş.'den bildirilen sigortalılığı bulunmadığından ve davalı ... Bilgi Toplama ve Dağ. Hiz.Bilg. Yaz. ve Müteahhitlik Paz. San. Tic. A.Ş. ile davacı arasındaki sözleşme de bulunmadığından davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından sorumlu olabileceği miktar tespit edilemediği,davalı ... Bil. Sis. Yaz. Don. İşi. San. Tic.

A.Ş.'nin, kıdem tazminatı 1.836,94-TL.(brüt)sorumlu olduğu, Davalı ... Bilişim Tek. San. ve Tic. A.Ş.'nin, kıdem tazminatı 5.155,07-TL. (brüt) sorumlu olduğu,Davalı ... Turizm Taş. Oto Gıda Ürün Tem. Ltd. Şti.'nin, kıdem tazminatı 1.736,01-TL. (brüt) sorumlu olduğu, Davalı ... Temizlik Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. ve Hizm. Taah. San Dış Tic. Ltd.

Şti.'nin kıdem tazminatı 397,52-TL. (brüt) sorumlu olduğu, Dava dışı işçinin 22.11.2014-02.02.2015 tarihleri arasında 1258749 sicil numaralı ... Temizilik-... Ortak Girişimi'nden sigortalılığının bildirildiği, ... Temizlik Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. ve Hizm. Taah. San Dış Tic. Ltd. Şti./ ... Tur. Taş. Oto. Gıda Ür. Tem. Ltd.

Şti. ortak girişiminin sözleşme tarihi 21.11.2014 olup, kanun maddesinde belirtilen 11.09.2014 tarihinden sonra olduğu , yasal düzenleme çerçevesinde asıl işveren davacının dava dışı işçinin ... Temizlik Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. ve Hizm. Taah. San Dış Tic. Ltd. Şti./ ... Tur. Taş. Oto. Gıda Ür. Tem. Ltd. Şti. ortak girişimi işçisi olarak çalıştığı döneme ilişkin ödenen kıdem tazminatını rücu hakkı bulunmadığı , Bursa 8. İş Mahkemesi'nin 2015/...

E.- 2015/834 K. Sayılı Dosyası davalılara ihbar edilmediğinden bu davalıların sorumlu oldukları miktar hesap edilirken yargılama giderleri ile icra giderlerine ilişkin olarak davalıların sorumluluğunun bulunmadığını bildirmiştir.

01/12/2020 tarihli ek raporda özetle;Dava dşı işçinin ..... Dağ. HIz.Bilg. Yaz. bildirilen sigortalılığı bulunmadığından ve davalı .....e San. Tîc. A.ş. ile davda arasındaki sözleşme de bulunmadığından kıdem tazminatından sorumlu olabileceği miktar tespit edilemediği, Dava dışı işçinin alt işvereni Erdal Dağlar'ın kıdem tazmina, dava dışı işçinin alt İşvereni Nardane Kuf'un kıdem tazminatı, Dava dışı işçinin alt işvereni ..... Girişim TL. sorumlu olduğu, Davalı ... BİL Sis.

Yaz, Don. İşi. San. Tic. A.Ş TL.{brilt) sorumlu olduğu, davalı ... Bilişim Tak. San* ve Tic. A.Ş.'nin, kKk sorumlu olduğu, Davalı ... Turizm Taş. Oto Gıda ürün Tem. Ltd. Şt (brüt) sorumlu olduğu, Davalı ... Temizlik Tur, Taş. İnş. Pet Üriin. ve Hlııfı kıdem tazminatı 795,05-TL (brüt) sorumlu olduğu, dava dışı işçinin alt işvereni ... Temizilık-... Ortak Girişin-sorumlu olduğu, Bursa S. İş Mahkemesi nin 2015/...

E.- 2015/834 edilmediğinden bu davalıların sorumlu olduktan miktar hesap edilirken yargılama giderleri ile icra giderlerine ilişkin olarak davalıların sorumluluğunun bulunmadığını, bildirmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir.Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

Hizmet alım tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ve sosyal haklara yönelik tazminatlardan da son işveren sorumludur.

4857 Sayılı İş Yasasının 2.mad 6. Fıkrasına göre davacı idare asıl işveren , davalı yükleniciler ise alt işverendir.İşçinin yasal hak ve tazminatlarından işverenler müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk işçi haklarından dolayı sadece işçiye karşıdır. Davalı idarenin sorumluluğu yasadan doğmaktadır. Davacı iş sahibi ile yükleniciler arasındaki ilişki iş mevzuatından doğmamakta olup ihale sözleşmesinden doğmaktadır. Borçlar Kanunu kapsamında değerlendirme yapılması gerekmektedir. Tarafların sorumluluğu ihale sözleşmelerinde belirlenmiştir.

Dava dışı işçiye idarenin yapmış olduğu ödemeden alt işveren olan davalılar sorumludur. Sorumluluk miktarının ne oranda olacağı konusu davamızın çözümlenecek olan sorunlarından birisidir.Davacı ile davalılar arasındaki sözleşmelerde davalıların sorumluluğunun çalıştırmış olduğu işçinin çalışma süresi ile sınırlı olduğunun kabulü gerekir. Davalı şirketlerin kendi nezdinde işçiye çalıştırmadığı dönemler için sorumluluğunun kabul edilmesi hakkaniyete uygun düşmeyecektir.

Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporlarından 10/03/2019 tarihli kök rapor ve 04/12/2020 tarihli ikinci ek raporlarda davaya konu edilen hususlar gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklanmış, işbu raporların mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılarak dava dışı işçinin davalı alt işverenlerde çalıştığı süre kadar kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğu, ihbar tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre ve sosyal haklara yönelik tazminatlardan son alt işverenin sorumlu olduğu, davanın davalı ...

Bilgi Toplama Dağıtım Hizm. Yazılım Donanım Müteahhitlik İnş. Paz. San. Tic. A.Ş. Yönünden ispatlanamaması nedeniyle reddine, 3.673,88 TL rücuen tazminat alacağının 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Bilgisayar Sistemleri Yazılı Donanım İşletim Sistemleri Tic. A.Ş.’den alınarak davacıya verilmesine,10.310,15 TL rücuen tazminat alacağının 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Bilişim Tek. San.

Ve Tic. A.Ş.’den alınarak davacıya verilmesine, 3.472,02 TL rücuen tazminat alacağının 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Tur. Taş. Oto. Gıda Ür. Tem. Ltd. Şti.’den alınarak davacıya verilmesine, 795,05 TL rücuen tazminat alacağının 13/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Temizlik Tur. Taş. İnş. Pet. Ürün. Ve Hizmet Taah. San. Dış Tic. Ltd.

Şti.’den alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Yargılama Gideri: · 500 TL bilirkişi ücreti · 305 TL posta ve tebligat gideri · 861,48 TL peşin harç · 35,90 TL başvurma harcı · 5,20 TL vekalet harcı · Kısmen kabul miktarına göre 1.193,83 TL