Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/999 K.2021/935

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında zemin etüdü yapılması hususunda sözleşme yapıldığını, zemin etüdünden sonra Turanköy Trafo Merkezinin tesis edildiğini, ancak zeminde çökmeler olduğunu, bunun tespiti için davalı şirketten ikinci zemin etüdü raporu alındığını, ayrıca başka firmadan üçüncü raporun alındığını ancak raporlar arasında farklılıklar olduğunu, meydana gelen zararın davalının hazırladığı zemin etüt raporunun hatalı olmasından kaynaklandığını belirterek, 1.312.404,76 TL'nin avans faizi ile birlikte tahsiline ve ayrıca dava değeri kadar teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, kendilerinin yaptıkları zemin etüdünün usule uygun olduğunu ancak trafo merkezi inşaatının zemin etüd raporunda tavsiye edilen şekilde yapılmaması nedeniyle çökmeler meydana geldiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

Bilirkişi raporları,

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davacı kurum ile davalı şirket arasında; Bursa İli, Kestel İlçesi, Dudaklı Köyü, H21c02d pafta ve E:404 Y:1122 parselde yapılan 154 kV Turanköy Trafo Merkezi için zemin ve temel etüd raporu hazırlanması yönünden imzalanan sözleşme gereği yapılan trafo merkezinde oluşan zararın davalıdan tahsiline ilişkindir. Taraflarca gösterilen kanıtlar toplanmış, tarafların iddia ve savunmalarının açıklığa kavuşturulması için mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış, taraflarca gösterilen tanıklar dinlenmiştir, konusunda uzman Jeoloji Mühendisi, İnşaat Mühendisi ve hukukçu hesap bilirkişi mahkememizce resen seçilerek bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; "... Benim kendime ait sondaj firmam bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme hakkında bir bilgim yoktur. ... jeoloji mühendisi olduğu için tanırım. Bana telefon açıp gösterdiğim yerde ...'ın sondaj işlerinin olduğunu söyledi. Taşeron firma olarak bu şirketin sondaj işini ben yaptım. İş görüşmesini davalı şirket ile yaptım. Keşfe konu yerde 6 tane sondaj işlemi yaptım.

Yan binanın bulunduğu yerde bina yüksekliğinin yarısı kadar hafriyat malzemesi vardı. Her 1,5 metrede bir standart olan SPT uygulama testini yaptım. Bir tane kuyuda kireç taşına girdim. Sert bir malzeme olduğu için tarot örneği aldım. Araziye girdiğim zaman zemin oldukça düşüktü şuan ki zemin ile bağdaşmıyor fazlasıyla yükseltilmiştir. Hemen hemen yola yakın bir yüksekliği vardı. Ben çalışma yaptığım sırada herhangi bir su kuyusu yoktu. 2011 yılı diye hatırlıyorum.

Toplamda 3 gün çalıştım. Şuan ise su kuyusu açılmıştır ama ne zaman açılmıştır bilmiyorum..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; "...Ben daha önce davalı şirkette SONDÖR yardımcısı olarak çalışıyotdum. 2011 ve 2012 yıllarında bu yerde çalıştım. Ben taraflar arasındaki sözleşmeden haberim yoktur. 2011 yılında gösterdiğim yere gelip baktık. Sondaj işlemi yapılacaktı. Zemin dümdüzdü dolgu yoktu. Hemen aşağısında bulunan yol ile mesafesi aynıydı. Neden sondaj işlemi yapılmadığını bilmiyorum. Sonradan ise sondaj yapılmış. Ayrıca ben 2011 yılında geldiğimde doğu tarafında hafriyat malzemeleri de bulunmaktaydı.." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen davalı tanığı ... beyanında; "...Ben operetör olarak çalışmaktayım. Taraflarla bir çalışmam olmadı. ... ile bir çalışmam olmadı. 2011 yılında ... beni aradı ve gösterdiğim bölgede etüt çalışması olacağını söyledi. Ben de sondaj makinesi ile gösterdiğim yere geldim. Her 1.5 metrede bir SPT testi yaparak sondaj işlemlerini gerçekleştirdik. Çalışma sırasında herhangi bir aksaklık yaşanmadı. Labaratuvar sonuçlarından bilgim yoktur.

O zamanki zeminle şimdiki zemin birbirine uymuyor. Bir kısım yerde dolgular yapılmış. Ayrıca yoldan bu kadar yükseklikte değildi. Hemen hemen yol ile aynı mesafedeydi. Çalıştığım dönemde su kuyusu olup olmadığını bilmiyorum. Bİz tankerle getirdiğimiz suyu kullandık. Ben çalışmalarım esnasında kireç taşına rastlamadım. Genelde 15 metreden sonra kireç taşı çıkar. Ben yaklaşık 15 metre kadar çalışma yaptım.

Bana mühendislik şirketi ne kadar mesafe sondaj işlemi gerçekleştireceğimi söyler bende ona göre çalışma yaparım..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

İnşaat Mühendisi ..., Jeooloji Mühendisi ..., Hesap uzmanı hukukçu ... tarafından düzenlenen 08/08/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; taraflar arasında eser sözleşmesi niteliğinde bir ilişki bulunduğu, davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciye zemin ve temel etüt raporu hazırlatıldığı, mahallinde yapılan sondajlara göre alanda değişen,artan bir dolgunun mevcut olduğu, altındaki alüvyon zemin üzerine dışarıdan sonradan döküldüğü varsayılan dolgu malzemesi kalınlığının farklı olmasının doğal zeminin topoğrafik yapısından kaynaklandığı,

davalı tarafından hazırlanan ve davaya dayanak yapılan zemin raporunda temeldeki dolgunun kaldırılarak altına oturtulması önerilmesine rağmen, davacı ve/veya davacı tarafından görevlendirilen 3.kişi tarafından yapılan temellerin dolguda kaldığı, hafriyat aşamasında rastlanılan uyumsuzlukların davacı veya uygulayıcı tarafından o aşamada ilgili zemin etüdünü hazırlayan kişiye iletilmesi ve teknik olarak o aşamada destek alınması gerektiği, sağlıklı bir temel altı oluşturmanın uygulamacıya yani davacıya ait olduğu,

alan çevresindeki kotlar dikkate alındığında ortalama 3,60 m. yükseldiği ve temel altına yapılan 0,30 m, dolgu dışında kontrolsüz dolgunun o1duğu< oturmanın nedenininde bu kontrolsüz dolguların olduğu, alüvyon zeminlerde su kuyularından aşırı su çekilmesinin de uzun sürede yüzeysel çökmelere sebep olduğu, trafo merkezindeki oturmaların hazırlanan zemin etüt raporlarından değil, imalat hatalarından kaynaklandığı, yüklenici davalının TBK Mad.

471'de ifade edilen sadakat ve özen yükümlülüklerini eksiksiz olarak ifa ederek basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davrandığı, meydana geldiği iddia edilen zarar ile ilgili olarak davalı yükleniciye atfı kabil bir kusurun bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Uludağ Ün.İnş.Mühendisliği Bölümü Ana Bilim Dalı Başkanlığına yazı yazılarak, Geoteknik ve Yapı Ana Bilim Dalında uzman 3 kişilik öğretim görevlisinin isminin bildirilmesi istenilmiş, bildirilen listeden bilirkişi mahkememizce seçilen bir bilirkişi ile bir inşaat bir jeoloji ve nitelikli hesap uzmanı hukukçudan oluşturulacak bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, tarafların iddia ve savunmaları ile 1.rapora itirazlar değerlendirilmek suretiyle rapor aldırılmıştır.

Hukukçu ..., İnşaat Yüksek Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Yüksek Jeoloji Mühendisi ... tarafından düzenlenen 25/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu.

154 kv Turanköy Trafo Merkezi keşif günü gözlemsel inceleme ve dosya içeriğindeki bilgi/belgeler dikkate alındığında, davacı Kurum ile davalı firmamn 154 kv Turanköy Trafo Merkezine ait Zemin ve Temel Etüt raporu hazırlanmasına ilişkin Eser Sözleşme niteliğinde hizmet alımı olduğu, trafo merkezinin donanımlarına ait kısımda zeminde çökmeler meydana geldiği, oturmalardan kaynaklığı hasarlar oluştuğu, trafo merkezine ait çok hafif yüklü donanımların bulunduğu sahanın, arazinin topografyasından dolayı, kontrolsüz dolgu yapıldığı, keşif sırasında da görüldüğü üzere de, trafo merkezine ait hafif yüklü donanımların temellerinin yüzeyde olduğu,

Yeras firmasının hazırladığı ilk zemin etüt raporunda önerilen kazının yapılmadığı, temellerin, dolgunun altında kalacak şekilde, -2.0 m den sonraki derinliklerde olması gerektiği uyarısının dikkate alınmadığı, davalı firmanın raporunda belirtilen yüzey ve yeraltı sularına karşı drenaj sisteminin yapılmadığı, parselde kontrolsüz dolguların olduğu alanda yeraltı ve yüzey sularının çökmeleri hızlandırdığı, davalı firma tarafından hazırlanan Zemin ve Temel Etüt Raporunun Bakanlığın yönetmelik ve şartnamelerine uygun olduğu, davacı kurum tarafından Zemin ve Temel Etüt Raporunu kabul ederek onayladığı,

Trafo Merkezi inşaatındaki imalatlardan kurumun ve yapı denetimin sorumluluğunda olacağı, yapılan tesiste çökmelerden kaynaklı zarar/ziyandan davalı şirketin kusuru olmadığı kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi kurulu raporuna davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmıştır.

Hukukçu ..., İnşaat Yüksek Mühendisi ... , İnşaat Mühendisi ..., Yüksek Jeoloji Mühendisi ... tarafından düzenlenen 31/08/2021 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda; dava konusu; 154 kV Turanköy Trafo Merkezi keşif günü gözlemsel inceleme ve dosya

içeriğindeki bilgi/belgeler/raporlar dikkate alındığında,

davacı kurum ile davalı firmanın 154 KV Turanköy Trafo Merkezine ait Zemin ve Temel

Etüt Raporu hazırlanmasına ilişkin Eser Sözleşme niteliğinde hizmet alımı olduğu,

Trafo Merkezinin donanımlarına ait kısımda zeminde çökmeler meydana geldiği,

oturmalardan kaynaklığı hasarlar oluştuğu,

Trafo Merkezine ait şaft sahasında çok hafif yüklü donanımların bulunduğu kısmın, arazinin

topoğrafyasından dolayı, kontrolsüz dolgu yapıldığı,

keşif sırasında da görüldüğü üzere de, Trafo Merkezine ait hafif yüklü donanımların

temellerinin yüzeyde olduğu, Yeras firmasının hazırladığı ilk zemin etüt raporunda önerilen

kazının yapılmadığı, temellerin, dolgunun altında kalacak şekilde, -2.0 m den sonraki

derinliklerde olması gerektiği uyarısının dikkate alınmadığı,

parselde kontrolsüz dolguların olduğu alanda yeraltı ve yüzey sularının çökmeleri

hızlandırdığı,

davalı firma tarafından hazırlanan Zemin ve Temel Etüt Raporunun Bakanlığın yönetmelik

ve şartnamelerine uygun olduğu,

davacı Kurum tarafından Zemin ve Temel Etüt Raporunu kabul ederek onayladığı,

davalı firmanın eser sözleşme gereği edinimlerini yerine getirdiği,

trafo Merkezi inşaatındaki imalatlardan Kurumun ve yapı denetimin sorumluluğunda

olacağı,

yapılan tesiste çökmelerden kaynaklı zarar/ziyandan davalı şirketinin kusurunun olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Dosyadaki kanıt ve belgelere, alınan tüm bilirkişi raporları ile dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında, Bursa İli,

Kestel İlçesi, Dudaklı Köyü, H21c02d pafta ve E:404 Y:1122 parselde yapılan 154 kV Turanköy

Trafo Merkezi için zemin ve temel etüd raporu hazırlanması yönünden sözleşme yapıldığı,trafo merkezinin donanımlarına ait kısımda zeminde çökmeler meydana geldiği,

oturmalardan kaynaklı hasarlar oluştuğu,trafo merkezine ait şaft sahasında çok hafif yüklü donanımların bulunduğu kısmın, arazinin

topoğrafyasından dolayı, kontrolsüz dolgu yapıldığı,trafo merkezine ait hafif yüklü donanımların

temellerinin yüzeyde olduğu, davalı firma tarafından hazırlanan ilk zemin etüt raporunda önerilen

kazının yapılmadığı, temellerin, dolgunun altında kalacak şekilde, -2.0 m den sonraki

derinliklerde olması gerektiği uyarısının dikkate alınmadığı,

parselde kontrolsüz dolguların olduğu alanda yeraltı ve yüzey sularının çökmeleri hızlandırdığı anlaşılmış olup

davalı şirketin hazırladığı zemin etüt projesinden kaynaklanmadığından davanın reddine karar verilmiştir.