Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/496 K.2021/697

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasında imzalanan 21/07/2017 tarihli sözleşme uyarınca müvekkili tarafından davalıya sebze meyve işleme makinaları imal edilerek teslim edildiğini, sözleşmede teslimatın ve sevkiyatın ödemeler yapıldıkça kademe kademe yapılacağının anlaşıldığını, daha sonra taraflar arasında 14/11/2018 tarihli Anlaşma No 1 başlıklı ek sözleşme imzalandığını, müvekkilinin bu sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini, ancak davalının 186.849,00-USD ödemeyi kabul ettiği halde ödemediğini belirterek davalının Bursa 14. İcra Müd.nün 2019/... esas sayılı dosyasında icra takibine yaptığı itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı adına usülüne uygun dava dilekçesinin tebliğine rağmen davaya yazılı cevap verilmemiştir.

KANITLAR

Bursa 14. İcra Müd.nün 2019/... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, tanık beyanı,

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava ; eser sözleşmesinden kaynaklanan eser bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 14. İcra Müd.nün 2019/... esas sayılı dosyasında; 186.849,00 USD alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Davacı tarafından sunulan tüm deliller toplanmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, gösterilen tanıklar dinlenmiştir.

Dinlenen Tansu Polat beyanında; ".. ben davacı şirkette makine mühendisi olarak çalışmaktayım, davalı tarafın talebi üzerine dava konusu makineyi imal edip davalı şirkette teslim ettik, davalı şirketin talebi üzerine bu makineyi Özbekistan'da kurup çalışır bir vaziyette teslim ederek Özbekistan'dan ayrıldık, daha sonra uzun bir müddet davalının parayı vermesini bekledik, parayı ödemeyince şirket yetkilileri avukata müracaat etme kararı aldılar, ben makinanın kurulumunu yaptığımda makina çalışır vaziyette idi, herhangi bir eksiklik veya kusur bildiriminde bulunulmadı, hatta bana teşekkür ettiler..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dinlenen tanık Yüksel Binici beyanında; "...ben davacı şirkette mali müşavir olarak çalışmaktayım, 2017-2018 yılları arasında dava konusu makineyi sattı, davalı taraf ödeme yapmadı, benim bilgim bundan ibarettir, dava konusu makinenin kusurlu/ayıplı olup olmadığı hakkında bize gelen bir bilgi olmadı.. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan, davacı yana ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonunda, konusunda uzman SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 25/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirkete ait 2017 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürelerinde

yaptırıldığı, davacı firmanın 2018 -2019 ve 2020 yıllarında E – Defter mükellefi olduğu ve defter beratlarının yasal

sürelerinde yaptırıldığı, ticari defterlere göre; 01.08.2019 icra takip tarihi

itibari ile alacak bakiyesinin 982.994,27 TL olduğu, davacı davalı taraflara ait cari ilişkin USD üzerinden hesaplaması sonucunda ise icra

takip tarihi itibari ile 187.030,38 USD alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile bilirkişiden taraflar arasındaki Sözleşme ve Anlaşma No.1 başlıklı belgeler ve özellikle Anlaşma No.1 başlıklı belgenin 5. Maddesini de değerlendirmek suretiyle davacının bu sözleşmede kararlaştırılan 186.849,00-USD'yi talep hakkı olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 20/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dosya içeriği, Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı

dosyası, 21.07.2017 tarihli sözleşme ve eki teklif formu, 14.11.2018 tarihinde düzenlenen

Anlaşma No.1 başlıklı ek sözleşme, alacağa konu faturalar ile keşide edilen ihtarnamelerin

incelenmesi sonucu;

davacı ... Makine ile davalı ... Tarım arasında 21.07.2017 tarihinde sebze-meyve işleme makinalarının alım satımı konusunda sözleşme imzalandığı,

14.11.2018 tarihinde davacı ... Tarım Yetkilisi, ... Makine

Yetkilisi ve alıcı ’’Nasaf Trade İnvest ‘’ yetkilisi ile ... Makinanın

Özbekistan yetkilisi arasında Taşkent’te Anlaşma No.1 başlığı taşıyan ek

sözleşmenin imzalandığı,

taraflar arasında imzalanan 21.07.2017 tarihli sözleşme kapsamında davacı

tarafça üretilen makine ve teçhizatların test ve devreye alma çalışmalarının Taşkent

Teknoloji Enstitüsü Uzmanlarının nezaretinde yapılacağı ve uzmanların kabul onayı

şeklinde bir sözleşme maddesinin bulunmadığı,

dava dosyasına sunulan fatura ve ödeme belgelerine göre davacı tarafın, toplam

958.240,00 USD fatura düzenlediği, davalı tarafça toplam 771.392,93 USD ödeme

yaptığı ve davacının 186.849,00 USD alacaklı olduğunun belirlendiği,

14.11.2018 ek sözleşme ile davacı tarafın 186.849,00 USD alacaklı olduğunun

tespit edildiği, 186.849,00 USD alacağın Sorter Ekipman teslimine bağlandığı, dava

dosyası içeriğindeki fatura ve sevk irsaliyelerine göre Sorter Ekipmanlarının

04.01.2018 tarihinde davalı tarafa sevk edildiğinin belirlendiği, bu durumda Sorter

ekipmanları ilgili davacı tarafın sözleşme yükümlülüğünü yerine getirdiği, makine

sevkiyatının Özbekistan’a sevki ile ilgili yükümlülüğün davalı taraf uhdesinde

olduğu,

davalı tarafça 14.11.2018 tarihli ek sözleşme öncesi icra takibine konu alacakla

ilgili yükümlülüklerin yerine getirildiği, üretimi yapılan makine ve ekipmanların

davalı firmaya teslim edildiği, makinaların Özbekistan’a sevki ile ilgili davacı tarafın

sözleşmesel bir yükümlülüğünün bulunmadığı,

davalı ... Tarım tarafından keşide edilen Antalya 22. Noterliği 06.03.2019

tarihli ve 027714 yevmiye numaralı ihtarname ile Özbekistan’a sevk edilen makine

ve aksamlarında eksiklikler ile bazı makinaların ayıplı olduğu iddialarının değerlendirilmesi sonucu ihtarnamede belirtilen eksikliklerin opsiyonel veya taraflar

arasında imzalanan sözleşme kapsamında bulunmadığının tespit edildiği, tesis

kapasitesi ile ilgili hususun ise sözleşme kapsamındaki tüm makine ve ekipmanların

14.11.2018 tarihli ek sözleşmede imza tarihine kadar sevk edilerek henüz

kurulumunun yapılmaması nedeniyle bu aşamada tesis kapasitesinin ayıplı olduğu

hususunda bir değerlendirilme yapma imkanının bulunmadığı,

tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan davacı tarafın icra takibine konu 186.849,00

USD alacağa ilişkin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiği ve davalı taraftan

talep etme hakkının bulunduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Dosyadaki kanıt ve belgelere, alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arasında imzalanan 21/07/2017 tarihli sözleşme uyarınca davacı tarafından davalıya sebze meyve işleme makinaları imal edilerek davalıya satışı yapılan makine bedellerinin ödenmediği, sahibi lehine delil olma vasfında olan davacı defterlerine ve davalı şirket tarafından gönderilen ihtarname içeriğine göre davacının davalıdan 186.849,00 Euro alacaklı olduğu, davalının icra dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü ayıp iddiasını duruşmaya gelmemek ve delil bildirmemek suretiyle ispat edemediğinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Takip tarihi itibariyle alacak likit olduğundan, davalı lehine icra inkar tazminatına hükmolunmuştur.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Davacı gideri; · 62,60 TL ilk gider, · 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, · 136,00 TL tebligat ve posta gideri, · 1.798,60 TL toplam gider,