Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/727 K.2022/329

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında imzaalanan araç kiralama sözleşmesi uyarınca müvekkiline ait 8 adet otobüsün davalı tarafından kiralandığını, ancak davalının bu araçların işletmesinden kaynaklı yol geçiş ücreti, terminal giriş çıkış ücretleri gibi masrafları ödemediği gibi sözleşmeyi haksız olarak fesihetmesi nedeniyle sözleşmelerin 18.maddesi uyarınca cezai şart ödemek zorunda olduğunu belirterek ,438.245,52 TL alacak ile 16 KN ... ve 16 KN ... plakalı araçların sözleşmelerinin feshi nedeniyle iki araç için toplam 108.080,00 TL olmak üzere toplam 556.325.52 TL asıl alacak,

113,21 TL ihtar gideri ve 5.053,41 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 561.492,14 TL alacağın tahsili için, davalı hakkında Bursa 3.İcra Müd. 2018/14083 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını , davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacıya ait 10 VE 400 plakalı aracın sürücüsünün alkollü bir vaziyette trafik kazası yapması nedeniyle Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/54,

2012/5 ve 2019/2 esas sayılı dosyalarında ve ayrıca İzmir 7.İş Mahkemesinin 2018/108 esas sayılı dosyalarında tazminat davaları açıldığını,sözleşmenin 7/j maddesi uyarınca bu davalar sonuçlanana kadar davalının hesaplarına bloke koyabileceğinin kararlaştırıldığını belirterek bu madde uyarınca davacı alacağının ödenmemesinde müvekkilinin haklı olduğunu ayrıca iki araç yönünden sözleşmenin fesih edilmesi nedeniyle talep edilen ceza işartın ise sözleşmede cezai şart talep hakkının müvekkiline verildiğini,davacının cezai şart talep hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; otobüs kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağın ve sözleşmenin feshi nedeniyle kararlaştırılan cezai şartın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/14083 Esas sayılı dosyasında, 556.325,52- TL asıl alacak, 113,21 TL ihtar gideri, 5.053,41 TL işlemiş faiz olmak üzere 561.492,14- TL alacak talebi ile icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerine takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Mahkememizce Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bursa 6.Sulh Huk.Mahkemesinin 18/02/2020 tarih ve 2019/1676-2020/200 E/K sayılı kararı ile karşı görevsizlik verilmiş, Bursa BAM 4.HD'nin 30/10/2020 tarih 2020/722-2020/1124 E/K sayılı kararı ile mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiştir.

Mahkememizce dosya yeniden esasa kaydı yapılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden davacı ve davalı şirketlere ait ticari defter ve bağlı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dosya SMMM bilirkişiye tevdi ile, bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle davalı ticari defterlerini incelemek suretiyle tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor düzenlenmesinin istenilmiştir.

SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 18/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin 2018-2019 yılları ticari defterler,muavin dökümleri ve

dava dosyası ve ekindeki evraklar incelendiğinde;

davacı şirketin davalı şirketten 11/12/2018 itibarı ile cari hesaptan 362.751,72 TL alacaklı olacağı, davalı tarafa ait incelenmek üzere sunulan ticari defter,muavin döküm ve diğer resmi evrakları

sonucunda ortaya çıkan alacak tutarı kabül görüldüğünde 362.751,72 TL

asıl alacak, 6.052,00 TL işlemiş faizin icra tarihi itibarıyla; Bakanlar Kurulu, 19.12.2005 tarih 2005 / 9831 sayılı karar ile kanuni faiz oranını 01.01.2006 tarihinden geçerli

olmak üzere yıllık % 9 olarak belirlenen orana göre toplam 368.803,72 TL

olacağı, taraflar arasındaki sözleşmenin erken feshedilmesi nedeni ile 118.0080,00 TL cezai

şartın kabül görmesi halinde de hesaplamanın fatura asıl borç tutarı 362.751,72 TL , davacı taraf fesih tazminat hesabı 118.080,00 TL

olup, davalı tarafa ait incelenmek üzere sunulan ticari defter,muavin döküm ve diğer resmi evrakları

sonucunda ortaya çıkan alacak tutarı kabül görüldüğünde yapılan hesaplamanın 480.831,72 TL

fatura asıl borç tutarı, 6.052,00 TL takip tarih arası yasal faiz olup, Bakanlar Kurulu, 19.12.2005 tarih 2005 / 9831 sayılı karar ile kanuni faiz oranının % 9 olup, toplam tutarın 486.883,72-TL

olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Balıkesir Nöb.Asl.Tic.Mahkemesine talimat yazılarak davacının ticari defterleri üzerinde 1 SMMM ve 1 Nitelikli Hesaplama Uzmanı Hukukçu bilirkişi tarafından inceleme yaptırılarak tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor aldırılmıştr.

Balıkesir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/52 Tal.sayılı dosyasında düzenlenen 15/04/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin tasdik ettirilmesi zorunlu defterlerden olduğu, bilanço esasına göre tutulduğu, defterlerinin yıl başı açılış ve yıl sonu kapanış tasdiklerinin süresinde ve usulüne uygun şekilde yapıldığı 2018 yılı ticari defterlerinin, davaya konu edilen faturaların kaydı yönünden incelenmesi ile yasaya uygun tutulduğu tespit edildiği,

taraflar arasındaki sözleşmelerin erken feshedilmesi nedeniyle toplam 118.080 TL cezai şart ödenmesinin kabulü halinde 10/12/2018 icra takip tarihi itibarıyla; davacının davalıdan talep edebileceği alacağı: 556.325,52 TL asıl alacak 113,21 TL ihtar gideri, 4.821,49 TL işlemiş % 19,5 temerrüt faizi olmak üzere toplam 561.260,22 TL alacak hesaplandığı, taraflar arasındaki sözleşmelerin erken feshedilmesi nedeniyle toplam 118.080 TL cezai şart ödenmesinin kabul edilmemesi halinde 10/12/2018 icra takip tarihi itibarıyla;

davacının davalıdan talep edebileceği alacağı: 438.245,52 TL asıl alacak, 113,2111 ihtar gideri, 3.798,13 TL işlemiş % 19,5 temerrüt faizi olmak üzere toplam 442.156,86 TL olacağı bildirilmiştir.

Dosya, Balıkesir Nöb.Asl.Tic.Mah. gönderilerek önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek, bilirkişi heyetinden davacı ve davalı vekillerinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmıştır.

Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/103 Tal.sayılı dosyasında düzenlenen 09/08/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; yapılan tüm incelemeler ile; Mali Müşavirlik bilirkişi yönünden incelemeler yönünden sonuç Ç kısımlarında değiştirilecek, düzeltilecek bir husus bulunmadığı bildirilmiştir.

Davacının icra takibine konu ettiği iki kalem alacağı vardır. Bunlardan birincisi cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak, diğeri ise iki otobüsün sözleşmesinin feshinden kaynaklanan alacaktır.

İncelenen taraf defterlerinden davacının davalıdan 362.751,72 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Ancak dava tarihinde 10 VE ... plakalı araç şoförünün alkollü olarak kaza yapması nedeniyle Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/54, 2012/5 ve 2019/2 esas sayılı dosyalarında ve ayrıca İzmir 7.İş Mahkemesinin 2018/108 esas sayılı dosyalarda davalar açılmıştır. Hatta davacı tarafından ibraz edilen 11/10/2019, 14/11/2019, 11/10/2019, 21/10/2019 tarihli ibraname ve makbuzlardan dava tarihi itibarıyla davalının, davacının alacağından çok daha fazla miktarda tazminat ödeme tehdidi altında olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki 10 VE ... plakalı araca ilişkin Taşıt Sözleşmesinin 7/j maddesinde, aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan davacı şirketin sorumlu olacağı ve davalı şirketin bu zararlara karşılık teminat isteyebileceği, davalının açılacak davalarda talep edilen miktar kadar alacağını uhdesinde tutabileceği kararlaştırıldığından davalının dava tarihi itibariyla karşılaşabileceği tazminat miktarı belli olmadığından ve dava tarihinde davalının yukarıda açıklanan tazminatları henüz ödememiş olması nedeniyle dava tarihi itibarıyla davalının davacının alacağını bloke etmesi sözleşmeye uygun olduğundan bu konudaki talebin reddine karar verilmiştir.

Davacının ceza işart talebi yönünden ise,taraflar arasındaki sözleşmeleri davacı şirket kiralayan,davalı şirket ise kiracı olarak imzalamışlardır.Sözleşmelerin 18.maddesinde kiralayanın cezai şart ödeyeceği haller düzenlenmiş olup,bu madde de veya sözleşmenin diğer maddelerinde kiracının cezai şart ödeyeceğine dair düzenleme olmadığından davacının cezai şarta ilişkin talebinin de reddine karar verilmiştir.

Davalı taraf her ne kadar davacının icra takibinde kötü olduğundan haksız takip tazminatı talep edilmiş de; davacının icra takibinde kötü niyetli olduğu ispatlanamadığı, yasal koşulları oluşmadığından davalının haksız takip tazminatı istemi yerinde görülmemiştir.

Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.