Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1295 K.2025/905

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'nin, ... sicil numarası ile müvekkili kurum ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı olarak ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, 29.09.2023 tarihinde ...

Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından müvekkili kuruma, davalı şirketin 06.09.2023 tarihinde .../... adresinde şube açılış bildiriminde bulunduğu ancak Ticaret Sicili Gazetesinde şube açılış tescilinin olmadığının tespit edildiğinin bildirilmesi üzerine Müvekkili kurumun 02.10.2023 tarihinde, ayrı ayrı olarak ...'ne ve şirketi temsile yetkili müdür ...'a Türk Ticaret Kanunu 33. maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliği 36.maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde ... adresli web sayfasında yer alan belgelerle birlikte şube tescilinin yaptırılmasını,

yaptırılamıyorsa yaptırılmama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunmasına rağmen davalı şirket ya da müdür ... tarafından herhangi bir bildirim veya tescil işlemi yapılmadığını, bunun üzerine müvekkil Kurumun, ...

Valiliği'ne konu hakkında bildirimde bulunarak davalı şirket aleyhinde idari para cezası işlemi uygulanması bildiriminde bulunduğundan bahisle davanın kabulü ile, mahkemenin tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varması halinde bunun tescilinin ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne emredilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

KANITLAR

...'nin sicil dosyası, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, davalı şirketin açmış olduğu şube adresinin sicile tescilinin gerekip gerekmediği hususuna ilişkindir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü yazısıyla, ... adresinde yapılan yoklamada 06/09/2023 tarihinde şube işyeri niteliğiyle faaliyette bulunduğunun tespit edildiği bildirilmiştir. ... tarafından gönderilen müzekkere cevabından incelemeye konu işyerinde davalı şirket adına abonelik bulunmadığı anlaşılmıştır. ...'dan davalı şirkete ait çalışan listesi gönderilmiştir.

Mahkememizce ...

İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı şirketin şube açılış bildiriminde bulunduğu adresi olan ... adresinde hangi şirketin faaliyet gösterdiğinin ve buranın ne amaçla kullanıldığının tespiti ile ve varsa şirketin vergi levhası ile ilgili belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, gelen yazı cevabında bahse konu adres ve çevresinde yapılan araştırmalar sonucunda belirtilen adresin boş olduğu, herhangi bir şirketin faaliyet göstermediğinin anlaşıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce dava konusu şubenin bulunduğu adreste SMMM bilirkişi marifetiyle keşif yapılarak bahse konu iş yerinin davalı şirketin şubesi olup olmadığı hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş, aldırılan 11/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda. İncelemeye konu işyerinin, ... Gıda Tic. ve San. Ltd.

Şti.’nin şubesi olduğuna dair herhangi bir faaliyet izi, personel bağlantısı veya organizasyonel yapı gözlenememesi, ayrıca ayrı bir sermayesinin ve muhasebesinin bulunduğuna dair bir bilgi edinilemediği, iç işleyiş bakımından bağımsızlık ve merkezle bağlantıya dair bilgi-belgeye ulaşılamaması, Vergi Dairesine bildirilen iştigal konusunda faaliyet yürütüldüğüne dair emare bulunmaması nedenleriyle, söz konusu işyerinin şube niteliği taşımadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.TTK’nın 32 ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34.maddesine göre, sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür.

Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.

TTK’nın 33. maddesine göre, tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.(2) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi,

sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.(3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder.

Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz.

Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre, tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.

Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.

Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33. üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.

(4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.Türk Ticaret Kanunu şube tanımına yer vermemiş olmakla birlikte, 5174 sayılı ... ile ...

Kanunu'nun 9. maddesinin ikinci fıkrasında uyarınca "bir merkeze bağlı olduğu halde, ister merkezin bulunduğu odanın, ister başka odanın çalışma alanı içinde olan müstakil sermayesi ve müstakil muhasebesi bulunan veya muhasebesi merkezde tutulduğu ve müstakil sermayesi bulunmadığı halde kendi başına sınai faaliyet ve ticari muamele yapan yerler ve satış mağazaları bu Kanun'un uygulanması bakımından şube sayılır" hükmüne yer verilmiştir.Şubenin varlığından söz edilebilmesi için merkeze bağımlı olma, dış ilişkilerde bağımsızlık, yer ve yönetim ayrılığı şartlarının bulunması gerekmektedir.

Şube için ayrı muhasebe bulunmalıdır ancak, ayrı olmak şartıyla hesaplar merkezde de tutulabilir. Hacim önemli değildir, şube merkezden daha geniş hacimde olabilir. Tamir atolyesi, satış mağazası ve diğer bağımsız olarak müşteri ile temas etmeyen yerler şube sayılmaz. Şubenin yapacağı işlemin merkezin yaptıkları ile aynı olması ya da en azından onlara benzemesi ve şubeden bahsedebilmek için kendi başına ticari işlem yapması gerekmektedir.

Davalı şirket ile incelemeye konu işyeri arasında personel bağlantısı veya organizasyonel yapı olduğu tespit edilemediği, ayrıca ayrı bir sermayesinin ve muhasebesinin bulunduğuna dair bilgi edinilemediği, içişleyiş bakımından bağımsızlık ve merkezle bağlantıya dair bir bilgi belgeye ulaşılamadığı, davalı şirketin iştigal konusuyla incelemeye konu işyeri kapalı olduğu için bir tespit yapılamadığından incelemeye konu işyerinin davalı şirketin şubesi olarak faaliyet gösterdiği hususunda yeterli delil olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Katip ... · ¸e-imzalıdır.