Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/908 K.2025/333

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle: davacı şirketin genel temizlik ve onarımının yapıldığı esnada bir kısım ticari belgelerinin ve karar defterinin zayi olmuş olduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen karar defterinin bulunamadığını, bu nedenlerle zayi olmuş olan karar defterinin zayi olduğunu ilişkin davanın kabulüne karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... ... İl Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava; davacı şirkete ait karar defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir.Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davacı tarafça, davacı şirkete ait Karar defterinin irade dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.Öte yandan davacı taraf tacir sayıldığından basiretli şekilde davranmak zorundadır. ...

Hukuk Genel Kurulunun 05/10/1984 tarih 1982/- Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar".

Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir.Dolayısıyla somut olayda,

her ne kadar davacı tarafça, davacı şirketin Karar defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili ... kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defteri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır. Hakim ... · ¸E-imzalıdır.