Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/457 K.2025/1057

Av.

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/04/2025

KARAR TARİHİ : 13/10/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili, ... İş Makinaları Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ'inden 11.01.2023 tarihinde ... model iş makinasını ...

Satış Sözleşmesi ile satın aldığını, aracı aldıktan kısa süre sonra aracın kaynak yerlerinden ayrılma olduğu taraflarınca gözlemlendiği, aracın söz konusu gizli ayıbına ilişkin fotoğraflar ve video görüntülerini dosyaya ibraz ettiklerini, ortaya çıkan ayıplar gizli ayıp niteliğinde olup satım anında tespit edilemeyen bu hususlara dair davalı satıcı ...

İş Makinaları Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ , müvekkiline herhangi bir bilgilendirme yapmamış olup "bilgilendirme yükümlülüğü" nü yerine getirmediği, davalı ...

İş Makinaları Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ'nin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı müvekkili büyük maddi kayba uğradığını, satıcının alıcıya karşı satılanda bildirdiği nitelikler ile satılanın kullanım amacı bakımından değerini veya ondan beklenen faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan niteliklerin bulunmasından doğan sorumluluğa " ayıptan doğan sorumluluk" denildiğini, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/... D.

İş dosyası kapsamında tarafımızca talep edilen delil tespiti kapsamında yapılan keşif sonucu 11/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda müvekkile ait iş makinesinde var olan ayıpların özellikleri ve davalı tarafın sorumluluğu ve tamir giderleri hususunda ;tespit konusu ürünün tescil belgesinde tanımlı ürün olduğu belirlenmiş olup ürün üzerinde yapılan ... inceleme ve değerlendirmeler ile ürün bom kısmının kova tutucu bölümlerinde yer alan kaynak dikişlerinde kırılmalar meydana geldiği belirlendiği,

kırıldığı belirlenen kaynak noktalarının yeniden kaynak edilerek tamir edilmesinin aynı parçalar üzerinde kaynak nedeniyle yoğun ısı oluşturacağı ve oluşacak yoğun ısı nedeniyle ürün ekonomik ömrünü önemli düzeyde eksilteceği ve güvenlik açığı oluşturacağı, bu durumun tüketicin üründen beklediği faydayı tamamıyla ortadan kaldırdığı gözetildiğinde kaynak bölgelerinde meydana gelen kırılmaların tamir edilmeyerek servis marifetiyle bomun yenisi ile değiştirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı,

tespit konusu ürünün bom kısmının kova tutucu bölümlerinde meydana gelen kaynak kırılmaları nedeniyle bom değişim maliyetinin 450.000,00 tl olacağı, onarım sırasında bağlantı noktalarındaki aşınmalara paralel olarak bu masrafın artabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, .../... adresinde bulunan ... model iş makinası üzerinde yapılacak inceleme ve değerlendirmeler ile aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın neden kaynaklandığı, tamirat masraflarının ne kadar olacağı yönünde yapılan ... inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; tespit konusu ürünün tescil belgesinde tanımlı ürün olduğu,

ürünün bom kısmının kova tutucu bölümlerinde yer alan kaynak dikişlerinden kırıldığı belirlenmiş olup kırıldığı belirlenen kaynak noktalarının yeniden kaynak edilerek tamir edilmesinin aynı parçalar üzerinde kaynak nedeniyle yoğun ısı oluşturacağı ve oluşacak yoğun ısı nedeniyle ürün ekonomik ömrünü önemli düzeyde eksilteceği ve güvenlik açığı oluşturacağı, bu durumun tüketicin üründen beklediği faydayı tamamıyla ortadan kaldıracağı gözetildiğinde kaynak bölgelerinde meydana gelen kırılmaların tamir edilmeyerek servis marifetiyle bomun yenisi ile değiştirilmesi gerektiği,

tespit konusu ürünün bom kısmının kova tutucu bölümlerinde meydana gelen kaynak kırılmaları nedeniyle bom değişim maliyetinin 450.000,00 tl olacağı, onarım sırasında bağlantı noktalarındaki aşınmalara paralel olarak bu masrafın artabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, müvekkiine ait iş makinasında gizli ayıp olduğu ve bunun davalı tarafça taraflarına bildirmediği sabit olduğu, araç bu haliyle müvekkili tarafından mevcut durumu bilinseydi kesinlikle satın alınmayacağı, zira araç müvekkilinin işinde kullanılmak için alınmış olduğundan müvekkilinin tek amacı güvenli ve işini de uzun süre kullanabileceği bir araç satın aldığı,

ancak davalının satış sırasında gizlediği ayıplar sonucunda güvenli gösterilen ama aslında önemli ayıpları mevcut olan ilgili araç satın alındığı, ayrıca halen müvekkili davalı şirket tarafından söz konusu gizli ayıbın varlığı neticesinde dava konusu iş makinasını kullanamama ve gelir elde edemediğini, davalı şirket ile birçok kez sözlü olarak görüşülmüş zararın giderilmesini istenmişse de davalı şirket çözüm üretmedikleri gibi müvekkilinin yaşadığı mağduriyete sessiz kaldığı,

taralarınca önlem alınmasını istemişse de davalı şirket yaşanan olayda hiçbir tedbir ve önlem almamış iş makinasını kullanım için uygun hale getirmediğini, açıklanan ve mahkemece re'sen dikkate alınacak hususlarla; dava konusu iş makinasının kullanılamaması nedeniyle müvekkilinin uğramış olduğu zararların dava tarihi itibari ile tespitine, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik.

1.000,00-TL uğranılan mahrumiyet bedeli, 1.000,00-TL araç onarım ve parça bedeli, 1.000,00-TL Değer kaybı olmak üzere toplam 3.000,00-TL'nin 11.11.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı ... ile müvekkili şirket ... İş Makinaları Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 11.01.2023 tarihinde imzalanmış olan ... Satış Sözleşmesi uyarınca taraflar arasında doğacak uyuşmazlıklarda ... ...

Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacağı açıkça kararlaştırıldığı, taraflar, Türk Borçlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca tacir sıfatına sahip olup, HMK m.17 ve m.18 uyarınca aralarındaki yetki sözleşmesi geçerli olduğunu, davanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılması, açıkça sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin görevsizlik/yetkisizlik kararı vermesi ve dosyanın ... ...

Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, öncelikle yetki itirazının kabulüne karar verilmesini, aksi halde esasa ilişkin cevapların dikkate alınmasını talep ettiklerini, davacı taraf, 11.01.2023 tarihinde satın almış olduğu iş makinası ile ilgili olarak tek taraflı şekilde ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdığını, delil tespitine ilişkin olarak hem usul hem esas yönünden ciddi sakatlıklar mevcut olduğunu, delil tespiti talebi üzerine keşif yapılmadan önce müvekkili şirketine herhangi bir çağrı, bilgi veya davet yapılmamış, keşif işlemi ve bilirkişi incelemesi müvekkilinin yokluğunda gerçekleştirildiğini, bu durum, HMK m.402/3 hükmüne açıkça aykırı olduğunu, bu maddeye göre, delil tespitine karar verildiğinde karşı tarafa tebliğ edilmesi ve karşı tarafın keşif sırasında hazır bulunma hakkının sağlanması zorunlu olduğunu,

HMK m.403 gereğince ancak çok istisnai ve acil hallerde keşif karşı tarafın yokluğunda yapılabileceği, somut olayda böyle bir zorunluluk hali bulunmadığından, tek taraflı gerçekleştirilen delil tespiti, hukuka aykırı ve hukuki değer taşımadığını,ayıp iddiası, makinanın uzun süreli kullanımı (neredeyse 2 yıla yakın) sonrasında ortaya çıkmış olup, söz konusu kırıkların imalat kaynaklı gizli bir ayıp olduğu ispat edilmediği, bilirkişi raporu da ayıbın sebebini tam ve kesin olarak ortaya koymamış, sadece mevcut ... durumu tespit etmekle yetindiği,

taraflarından süresi içinde yapılan beyanlarda da açıklandığı üzere, hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı ve bu nedenle iş makinasının sözleşme anındaki ayıplı bir ürün olmadığı vurgulandığı, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunun, müvekkilinin yokluğunda yapılan keşfe dayanması ve ayıbın sebebi konusunda açıklık bulunmaması nedeniyle, delil değeri taşımadığı ve davada hükme esas alınamayacağı kanaatinde olduklarını,...

11. HD’nin yerleşik içtihatlarına göre de, taraf teşkiline riayet edilmeden yapılan tespitlerin ve bu doğrultudaki bilirkişi raporlarının delil niteliği bulunmadığını, söz konusu bilirkişi raporunun hükme esas alınmamasını,ayrıca yargılama aşamasında tarafların katılımıyla yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı taraf, satın aldığı iş makinasında meydana gelen kaynak dikişi kırıklarını imalattan kaynaklı gizli ayıp olarak nitelendirdiğini, bu iddia gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin yetkili mühendisleri tarafından yapılan ... incelemeye göre;

... model ve ... şase seri nolu makine müşterimize 15.03.2023 tarihinde, 1 yıl veya 3000 saat (hangisi önce dolarsa) üretici garantisi ile teslim edilmiştir. Arıza, 11.10.2024 tarihinde, yani standart garantisinin sona ermesinden 7 ay sonra servisimize raporlanmıştır. Kaynak dikişlerinin yırtılması ve sonrasında yırtılmanın metale sirayet etmesi, yükleyici kolunun kullanım kaynaklı aşırı zorlanmaya maruz kaldığını göstermektedir.

Eğer üretim kaynaklı bir sorun olsaydı, garanti süresi içinde ve çok daha erken çalışma saatlerinde kılcal çatlaklar şeklinde bir görüntü oluşması beklenirdi. Oysa somut olayda kaynak dikişlerinin ve malzemenin tamamen yırtılarak ağır hasarlandığı görülmektedir.

Bu haliyle, söz konusu durumun ... olarak gizli ayıp olarak değerlendirilmesi mümkün değildir." tespitinin yapıldığı, arıza, makinenin satışından yaklaşık 19 ay sonra, ve standart garanti süresi sona erdikten 7 ay sonra ortaya çıktığını, üretimsel bir gizli ayıpta, makine kullanıma alındıktan kısa süre içinde belirtiler gözlemlenmesi gerekeceğini, bu olayda ise, uzun süreli yoğun kullanımın ardından oluşan bir aşırı zorlanma hasarı söz konusu olduğunu, kaynak yırtılmaları ve metallere sirayet eden deformasyonlar, kullanıcı hatasına ve iş makinasının amaca uygun olmayan veya sınırları aşan şekilde kullanımına işaret ettiğini,

davacı tarafın gizli ayıp iddiası dayanaksız olup, söz konusu hasarın kullanıcı hatasından kaynaklandığı ve müvekkili şirketin bu durumdan sorumlu tutulamayacağı sabit olduğunu, ortada gizli ayıp değil, kullanımdan kaynaklı bir deformasyon söz konusu olduğunu, ayrıca, 11.01.2023 tarihinde teslim edilen iş makinasında oluşan arıza ancak 11.10.2024 tarihinde müvekkiline bildirildiği,

1 yıl yasal garanti süresinin sona ermesinden 7 ay sonra gerçekleştiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 18/3. maddesi uyarınca, tacir sıfatını haiz alıcı, teslimden sonra malı derhal gözden geçirmek ve ayıp varsa bunu en geç 8 gün içinde satıcıya bildirmekle yükümlü olduğunu, Yine TBK m.223 hükmü gereğince de, gizli ayıp fark edildiği anda derhal bildirilmesi gerektiğini, bu süreler açıkça aşıldığını, iş makinası davacıya düzenli olarak kullanmak üzere teslim edilmiş, garanti süresi boyunca da herhangi bir şikayet taraflarına iletilmediğini, bu durumda hem gizli ayıp hem de ihbar süresine ilişkin yasal yükümlülükler yerine getirilmediğini,

iş makinalarında ... değerlendirmelerin, mutlaka bu alanda uzmanlaşmış üniversitelerin makine mühendisliği fakülteleri tarafından yapılması gerektiğini, tazminat talebinin hukuki ve maddi şartları oluşmadığını, öncelikle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10. maddesi uyarınca ... ...

Mahkemeleri olduğu dikkate alınarak, HMK m.17-18 gereğince yetki itirazımızın kabulü ile dosyanın yetkisizlik kararı verilerek ilgili mahkemeye gönderilmesine, yetki itirazının reddi halinde, esasa ilişkin savunmalar doğrultusunda davanın tümden reddine, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesi 2024/... D.İş dosyasına sunulan tek taraflı delil tespit raporunun hükme esas alınmamasına, bilirkişi incelemesinin, başta ... ... Üniversitesi, ... Üniversitesi, ... ... Üniversitesi, ... ...

Üniversitesi ve ... ... Üniversitesi gibi üniversitelerin Makine Mühendisliği Fakülteleri olmak üzere, iş makinalarında uzman akademisyenlerden oluşturulacak bir heyet marifetiyle ve mahallinde keşif ile, gerekirse kesit alma yöntemiyle, taraflarınca karşılanacak tüm ulaşım ve masraf koşulları altında yeniden yapılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, delil tespiti dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava; davalı taraftan 11/01/2023 tarihli ... Sözleşmesi ile satın alınan iş makinasında üretimden kaynaklı ayıp olduğu iddiasına dayalı uğranılan mahrumiyet bedelinin, araç onarım-parça bedelinin, değer kaybı bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkindir.Bilindiği üzere tüm davalar için uygulanan yetki kuralı, genel yetki kuralı olup; buna göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir.

(6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.6/1; mülga 1086 sayılı HUMK m.9/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır. Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır.

6100 sayılı HMK'nun 10.maddesinde (mülga 1086 sayılı HUMK m.10) sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş olup; sözleşmeden maksat ise konusu malvarlığı hakkı olan Borçlar Hukuku'na ilişkin sözleşmelerdir. (... ...

23/10/2013 gün ve 2013/ E. 2013/ K.)Diğer yandan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise"(1)Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır"denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, yapılan yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi olacaktır.

Taraflar, yetkili kıldıkları mahkemenin ve icra dairelerinin yanında, kanunen yetkili kılınan genel veya özel yetkili mahkeme ve icra dairelerinin de yetkisinin devam etmesini istiyor ise, diğer bir anlatımla, münhasır olmayan yetki sözleşmesi yapmak istiyorlarsa, bu durumun yetki sözleşmesinde ayrıca belirtilmesi gerekir.Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde. "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir.

Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflarca akdedilen 11/01/2023 tarihli ...

Sözleşmesi ile davacı tarafça davalıdan satın alınan iş makinasında üretimden kaynaklı ayıp olduğu iddiasına dayalı uğranılan mahrumiyet bedelinin, araç onarım-parça bedelinin, değer kaybı bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Taraflarca akdedilen sözleşmenin 10. Maddesinde ''bu sözleşmenin yorumlanması, uygulanması konusunda ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çözümü ile sözleşmeden doğabilecek dava ve icra takiplerinde ... ...

Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili olacaktır'' hususunun kararlaştırıldığı, HMK'nın 17.maddesi "Tacirler veya kamu tüzel kişileri,aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."hükmü amir olup,taraflarca ... ...

Mahkemeleri yetkili kılınmış, aksinin kararlaştırılmadığı, davacının tacir olup olmadığı hususunda araştırmalar yapılıp, müzekkereler yazılmış, davacının esnaf olduğu tespit edilmiş ise de davacının bilanço usulüne göre defter tuttuğu ve tacir sayıldığı gözetilmiş, taraflarca akdedilen yetki sözleşmelerinin yasaya uygun olduğu,yetki sözleşmesinin aksinin davacı tarafça kanıtlanamadığı, davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu (dava dilekçesinin davalıya tebliğ tarihinin 23/04/2025 olduğu,

davalı tarafın cevap dilekçesinin ... sistemi üzerinden gönderilme tarihinin 06/05/2025 olduğu) tespit edilmekle, davalının yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine, ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili olduğuna dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır. Hakim · ¸E-imzalıdır.