Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/554 K.2020/602

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkil şirketin davalı şirkete talep üzerine istenilen tür ve miktarlarda gıda satışı yaptığını, söz konusu satışlar nedeniyle faturalar düzenlendiğini, düzenlenen fatura toplamın 158.000,13 TL olup 147.057,64 TL'lik kısmının davalı şirket tarafından ödendiğini, kalan 10.942,49 TL borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Mudanya İcra Dairesi'nin 2018/... sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını, başlatılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 1 yıllık sürede açılmadığından davanın reddi gerektiğini, davaya konu faturaların düzenlendiği tarihte müvekkil şirketin mevcut olmayıp, şirketin 2018 yılında kurulduğunu, müvekkil şirketin faturada ismi geçen Kalemi Restaurant ile bir ilgisinin olmadığını, müvekkil şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu olmaması sebebiyle haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi ile vekalet ücreti ve yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep emiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davası olup; yasal süresi içinde açılmıştır.

Mudanya İcra Müd. 2018/... Esas sayılı icra takip dosyasının celp ve incelenmesinde; davacı alacaklı vekili tarafından davalı borçlu aleyhine 28.12.2018 tarihinde, fatura alacağından kaynaklı, 10.942,49 TL alacak üzerinden takip yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Davalı borçlu tarafından her ne kadar davalı şirketin 2018 yılında kurulduğu, davaya konu faturaların 2018 yılı öncesine ait olduğu gerekçesi ile müvekkil şirketin faturadaki "Kalemi Cafe & Restaurant ... " isimli kişi ile ilgisinin bulunmadığını belirtmiş ise de BTSO dan alınan yazı cevabına göre davaya konu faturada yazılı adres ile davalı şirketin adresi ve davalı şirket kurucusu ... olduğu anlaşılmakla davalının itirazı yerinde görülmemiştir.

Takip konusu alacağın taraflar arasındaki satım sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağı olduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında yazılı bir satım sözleşmesi bulunmamaktadır. Faturaya konu malların davalıya teslim edildiğinde dair yazılı bir belge de yoktur. Kural olarak alacağın varlığı hususunda ispat yükü davacının üzerindedir.

Yazılı bir belge bulunmaması sebebiyle tarafların ticari defter ve belgeleri incelenmelidir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır. HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır.

Dava dosyası, ibraz edilen deliller ve tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı taraf, mahkememizce yazılan talimat gereği Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesi'ne defterlerini ibraz etmiştir.

06.02.2020 tarihli duruşmada davalı tarafın ticari defterlerinin 27.03.2020 günü incelenmesine karar verildiği, kararın davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak defter inceleme gününde covid-19 salgını nedeniyle inceleme gününün ertelenip mahkememizce buna ilişkin ara karar kurulup defter inceleme gününün 08.05.2020 gününe bırakıldığı, ara kararın davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği,ancak defter inceleme gününün covid-19 salgını nedeniyle tekrar ertelenip mahkememizce buna ilişkin ara karar kurulup defter inceleme gününün 03.07.2020 gününe bırakıldığı,

ara kararın davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğine rağmen belirlenen kesin süre içerisinde defterlerini mahkememizde hazır etmediği, ayrıca defter inceleme gününde, mazeret de bildirmediği, davalı tarafın verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibrazdan kaçındığı anlaşılmakla bu hususta davacı kayıtları dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

22/04/2020 Tarihli Bilirkişi Raporuna göre; davacı tarafın ticari defterlerinin sahibi lehline delil teşkil edebileceği ve davacının davalıdan ticari defter ve kayıtlarına göre 10.942,49-TL tutarında alacaklı olduğu anlaşılmakla, bu sebeple mahkememizce davanın kabulü ile davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, icra takibinin talepnamedeki miktar ve koşullar ile birlikte devamına, alacak likit olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına da hükmolunarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı