Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/351 K.2024/487

... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/

KARAR NO : 2024/

HAKİM

KATİP

DAVACILAR

Müteveffa ...Adına; 1-... 2-... VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVA

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

DAVA TARİHİ : 17/05/2021

KARAR TARİHİ : 26/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Destekten Yoksun Kalma Tazminatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:müteveffa ...'ün 31/08/2020 tarihinde geceleyin saat:00:30 sıralarında kullanımındaki, ... plakalı motosiklet ile ... istikametinden gelip ... istikametine doğru sağ şeritten giderken, otoyol ... köprü üstü trafik ışıklı kavşak içinde sola dönüş yapan dava dışı ... kullanımındaki ... plakalı aracın çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada ...'ün ağır yaralandığını ve kaza yerine gelen ambulans ile hastaneye kaldırılmasına rağmen hastanede yaşamını yitirdiğini, dava dışı ..., ...'ün öldüğü işbu kazada kusurlu olduğunu,

hatta kusuru nedeniyle kamu davası açıldığını, yargılamasının halen ... 33. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/... Esas numarası üzerinden devam ettiğini, dava dışı ...'in dava konusu olay meydana geldiği anda, kavşak içerisinde olması gerekenden çok fazla hızlı olduğunun kesin olduğunu, olay tarihinde dava dışı ...'in kullandığı arabanın camlarında film olması nedeniyle müteveffanın kullandığı motosikleti göremediğini; ancak ...

33. Asliye Ceza Mahkemesi'ne gelen Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü yazısına göre (Ek: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü yazısı) olayın meydana geldiği yerde ve zamanda aydınlatma lambaları bulunmakta ve yanmakta olduğunun belirtildiğini, davalı ...'in, müteveffa ...'ü fark etmemesinin tam kusurlu olduğunu gösterdiğini, dava dışı ...'in, dikkatsizliğinin derecesi ve hızının tespiti için kaza yeri krokisine bakmanın yeterli olacağını, ...

33. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından 27/05/2021 tarihinde kusur oranına ilişkin olay mahallinde keşif yapılacağı ve akabinde kusur oranına ilişkin rapor alınacağını, mahallinde yapılacak keşif ile dava dışı ...'in tam kusurlu olduğunun ortaya çıkacağını, 31/08/2020 tarihinde trafik kazasında vefat eden 17/01/1999 doğumlu ...bekar olup, anne ve babası ile birlikte yaşamakta ve evin giderlerine katkıda bulunmakta olduğunu, hatta küçük kardeşi ...'ün okul masrafları dahil olmak üzere pek çok giderini müteveffa ...'ün karşıladığını, müteveffa ...'ün pek çok zaman motosiklet ile yemek dağıtımı işi yaptığını,

...'ün ölümüyle anne ve babasının destekten yoksun kaldıklarını, kaza yapan ve sürücüsü kusurlu olan ... plakalı otomobilin kaza tarihi itibariyle Trafik (ZMMS) Sigortasının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından yapıldığından, adı geçen şirketten sorumluluk sınırı içerisinde maddi tazminat istenildiğini, davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'ne 02/03/2021 tarihinde usulüne uygun başvuruda bulunulduğunu ve 11/03/2021 tarihinde davacı ... için 23.795,39 TL, davacı ... için 14.829,64 TL'nin ödendiğini, bu ödenen tutarların müvekkillerinin gerçek zararları olmadığını beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, trafik kazasında çocuklarını kaybeden davacıların, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca toplanacak delillere göre belirlenecek destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının (Davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi tarafından davacı ... için ödenen 23.795,39 TL'nin mahsubuyla şimdilik 1.000,00 TL; davacı ... için ödenen 14.829,64 TL'nin mahsubuyla şimdilik 1.000,00 TL) (fazlaya ilişkin hakları saklıdır) sigorta limiti aşılmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konu trafik kazasından dolayı davacıların müvekkili sigorta şirketine yapmış oldukları başvuru sonrasında 11.03.2021 tarihinde davacılardan ... için 23.795,39 - TL, davacılardan ... için 14.829,64 - TL olmak üzere toplamda 38.625,03 - TL tazminat ödemesinin Av. ... hesabına yapıldığını, şimdi ise davacıların müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin eksik olduğunu bildirerek işbu davayı açtıklarını, ancak davacılara yapılan ödeme sonrasında müvekkili sigorta şirketi ile davacılar arasında İbraname, Feragatname başlıklı belge imzalandığını,

bu belge ile davacıların müvekkili sigorta şirketini 31.08.2020 tarihli kazadan dolayı ibra ettiklerini, yine işbu belge ile davacıların fazlaya ilişkin tazminat haklarından da feragat ettiklerini, bu ödeme ile müvekkili sigorta şirketinin dava konusu kazaya ilişkin hiçbir sorumluluğunun kalmadığını, ibranamenin imzalanması ile dava konusu kaza ile ilgili olarak müvekkil sigorta şirketi ile davacılar arasında herhangi bir uyuşmazlık kalmadığını,

meydana gelen bir trafik kazası ile ilgili olarak sigorta şirketi ile kazayı geçiren kişi veyahut kazayı geçiren kişi vefat etmiş ise mirasçıları arasındaki uyuşmazlığın doğrudan dava yolu ile çözülmesini önlemek maksadıyla sigorta şirketine başvurunun zorunlu tutulduğunu, davacı tarafın ise ibranamenin imzalanması ile taraflar arasında mevcut bir uyuşmazlık kalmamış olmasına rağmen doğrudan işbu davayı açtıklarını, şayet taraflar arasında yeni bir uyuşmazlık var ise davacı tarafın bu uyuşmazlığı bildirir şekilde sigorta şirketine yeni bir başvuru yapması gerektiğini,

davacı tarafın ödemenin yetersiz olduğuna ilişkin açmış olduğu işbu davadan önce müvekkili sigorta şirketine yeni bir başvuru yapmamış olması nedeniyle işbu davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu kazanın meydana gelmesindeki asli ve tam kusurlu olan taraf müteveffa ...olduğunu, nitekim dava konusu kaza ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/...

Numaralı soruşturma dosyasında bilirkişi raporu alındığını ve raporda müteveffanın 2918 sayılı KTK'nın 84/a (Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme) ve yine kavşağa giriş kısmının sağında kendisi için DUR tabelasının olduğu,

müteveffanın mevcut tabelaya riayet etmediği bu sebeple de KTK madde 47/1-c (Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara riayet etmemek) kuralını ihlal ettiği kanaatine varıldığını, yani müteveffanın iki farklı (Asli + Tali) kural ihlali bulunduğu kanaatine varıldığını, aynı raporda sigortalı araç sürücüsüne de tali kusur izafe edildiğini ancak sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusurun herhangi bir dayanağının bulunmadığını, bu nedenle soruşturma aşamasında aldırılan kusur raporundaki sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusuru kabul etmediklerini,

ayrıca davacılar ile müvekkili sigorta şirketi arasında imzalanan ibranamede " Trafik kazasında sigortalı aracın %25 KUSURLU olduğu, vefat edenin müterafik kusuru bulunması sebebi ile %20 tazminat bedelinden indirim olacağı konularında mutabık kalmışlardır" hükmü yer aldığını, yani davacıların dava konusu kaza ile ilgili olarak müteveffanın %75, sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğunu kabul ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte yargılama aşamasında aldırılan kusur raporlarında müteveffa için %75'in altında gelecek kusur oranlarının da dikkate alınamayacağını,

bu hususun da yargılama aşamasında göz önüne alınmasını talep ettiklerini beyanla, dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartının usule uygun yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine, davanın usulden reddine karar verilmemesi halinde esasa ilişkin itirazlarımızın kabulü ile davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, 31/08/2020 tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait ... plakalı araç ile müteveffa ...’e ait ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen kaza sonucu müteveffanın ölümü sebebiyle davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin mümkün olup olmadığı, mümkünse miktarı hususuna ilişkindir.

Dosya içerisine celp olunan ... 33.Asliye Ceza Mah'nin 2021/... Esas-2022/...

Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; dosya kapsamından olay tarihinde geceleyin saat 00.30 sıralarında vefat eden ...kullanımındaki ... plakalı motosikleti ile ... istikametinden gelip ... istikametine doğru sağ şeritten giderken otoyol ... köprü üstü trafik ışıklı kavşak içinde aracının ön kısmı ile ... istikametinden gelip ... yönünde kavşak içinden sola dönüş yapan sanık ... kullanımındaki ... plakalı aracın sağ ön kısmına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

kazada motosiklet sürücüsü ...'ün ağır yaralandığı kaza yerine gelen ambulans ile hastaneye kaldırılmasına rağmen hastanede yaşamını yitirdiği, Cumhuriyet Başsavcılığınca keşif ekibiyle birlikte hastanede ölü muayene işlemlerinin icra edildiği, kazada kusur tespiti bakımından keşif yapılması sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edildiği ve düzenlenen raporda kazanın oluşumunda motosiklet sürücüsü ...'ün asli ve tali kusurlu olduğu, sanığın ise tali kusurlu olduğu bildirildiğinden sanığın üzerine atılı taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçunu işlediği anlaşıldığından sanığın cezalandırılmasına karar verildiği,

kararın sanık müdafi tarafından istinaf edilmesi sonucu hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, verilen hükmün 09/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

... 33.Asliye Ceza Mah'nin 2021/... Esas-2022/... Karar sayılı dosyasında 07/09/2010 tarihli trafik bilirkişisi raporunda; sanık sürücünün tali kusurlu bulunduğu, müteveffanın asli ve tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce sürücülerin kusur durumlarına yönelik olarak ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden 27/02/2023 tarihli alınan raporda özetle; sürücü ...'ün tedbirsiz şekilde gelmiş olduğu ışık kontrollü kavşak noktasında kırmızı ışık ihlali yapması sonucu gerçekleşen kazada kusurlu olduğu, sürücü ...'in ise kırmızı ışık ihlali yapan motosiklet ile çarpışması sonucu gerçekleşen kazada atfı kabil kusurunun bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 16/05/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca dosyanın aktüer hesaplamalar konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek %100 ve %50 kusur oranları terditli olarak hesaplamaya esas alınarak rapor düzenlenmesine karar verildiğinden bilirkişi tarafından düzenlenen 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;10.04.2021 ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda; müteveffanın

kusursuz, 50% kusurlu olduğu ihtimalleri dikkate alındığında kusur tenzili

yapıldığında davacının zararlarının karşılanmamış olduğunun hesaplandığı, bu sebeple hesaplamanın güncel verilerle tekrarlandığı, güncel itibariyle yapılan hesaplama sonucunda müteveffanın kusursuz olduğunun kabulüyle; davacı annenin destekten yoksun kalma tazminatının 337.987 TL davacı babanın destekten yoksun kalma tazminatının 245. 329,50TL, müteveffanın %50 kusurlu olduğu kabulüyle; davacı annenin destekten yoksun kalma

tazminatının 108.668,22 TL., davacı babanın destekten yoksun kalma tazminatının 80.732,61 TL. olacağının hesaplandığı, garameten dağılım etkeninin incelenmesi neticesinde davalı sigorta şirketinin 2020 yılı ZMMS limitinin 410.000 TL.olduğu, sigorta şirketinin ödeme miktarının 38.625,03 TL.olduğu ve bakiye limitinin 371.374,97 TL hesaplandığı, müteveffanın tam kusursuz olması ihtimaline karşı, davacı annenin destekten kalma tazminatının 215.183,38; davacı babanın destekten yoksun kalma tazminatının 156.191,59 TL. olacağı hesaplanmıştır.

Bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihten sonra asgari ücretin değiştiği gözönüne alınarak dosyanın güncelasgari ücrete göre yeniden hesaplanması ve %100 ve %50 kusur oranları terditli olarak hesaplama dikkate alınarak aktüer bilirkişiden aldırılan 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; 10.04.2021 ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda; müteveffanın

kusursuz ve 50% kusurlu olduğu ihtimalleri dikkate alındığında ve müterafik kusur tenzili yapıldığı davacıların zararlarının karşılanmamış olduğunun hesaplandığı, bu sebeple hesaplamanın güncel verilerle tekrarlandığı, güncel veriler itibariyle yapılan hesaplama sonucunda müteveffanın kusursuz olduğu kabulüyle;

Davacı annenin destekten yoksun kalma tazminatının 594.649,93 TL.davacı babanın destekten yoksun kalma tazminatının

273.816,22 TL,

müteveffanın 50%kusurlu olduğu kabulüyle; davacı annenin destektenyoksun kalma tazminatının 282.863,23 TL, davacı babanın destekten yoksun kalma tazminatının 127.895,34 TL olacağının hesaplandığı, garameten dağılım etkeninin incelenmesi neticesinde davalı sigorta şirketinin 2020 yılı ZMMS limiti 410.000TL olduğu, sigorta şirketinin ödeme

miktarının 38.625,03TL olduğu ve bakiye limitinin 371.374,97TL kaldığı, müteveffanın tam kusursuz olması ihtimaline karşı, davacı anneni destekten yoksun

kalma tazminatının 254.285,21TLbabanın destekten yoksun kalma tazminatının 117.089, 76 TLolacağı hesaplanmıştır.

Mahkememizin 21/11/2023 tarihli duruşma ara kararı uyarınca "Ceza mahkemesinde alınan bilirkişi raporuna göre davalının tali kusurlu olarak kabul edildiği, ceza dosyasının mahkememizce de esas alınması gerektiği gözetilerek, dosyanın aktüer bilirkişiye tevdii ile 2 adet terditli hesaplamaya ek olarak davacının yüzde 25 kusurlu olduğu hesaplamanın da dahil edilmesi,

ayrıca 3 adet terditli hesaplamada bulunacak nihai miktarlara ek olarak yüzde 20 oranında müterafik kusur oranın da uygulandığının da hesaplamada gösterilmesi" hususlarının da dikkate alınması gerektiği vurgulanarak dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edilmesi sonucu düzenlenen 01/01/2024 tarihli raporda sonuç olarak.

Garameten dağılım etkeninin incelenmesi neticesinde ise davalı sigorta şirketinin 2020 yılı ZMMS limiti 410.000TL olduğu, sigorta şirketinin ödeme miktarının 38.625,03TL olduğu ve bakiye limitinin 371.374,97TL kaldığı, 10.04.2021 ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplama sonucunda müteveffanın

kusursuz, 25%, 50%, 75%kusurlu olduğu ihtimalleri dikkate alındığında ve eksik ödeme tensili yapıldığında davacı zararları terditli olarak hesaplanmıştır.

Mahkememizce mevcut dosya kapsamı itibariyle verilecek hüküm açısından üç farklı seçenek mevcuttur. Bunlardan ilki mahkememizce ... ATK Trafik İhtisas Raporu doğrultusunda kırmızı ışıkta geçenin tespit edilemediğine ilişkin değerlendirme esas alınarak verilecek hükümdür. Mahkememize ...

ATK Trafik İhtisas dairesinden aldırılan rapora göre kırmızı ışıkta geçenin kim olduğunun tespit edilemediği, müteveffa ...'ün kırmızı ışıkta geçmesi halinde sigortalı otomobil sürücüsü ...'in kusursuz olduğunu, otomobil sürücüsü ...'in kırmızı ışıkta geçtiğinin kabulü halinde de müteveffa ...'ün kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce yapılan araştırmada ...

ATK'ca düzenlenen raporda da belirtildiği üzere kırmızı ışık ihlali yapan kişi tespit edilememiştir." Bu şekilde yapılacak tüm araştırma ve incelemeye rağmen dosya kapsamındaki delillerden kimin kırmızı ışıkta geçtiği kesin olarak belirlenemiyorsa, bu durumda her iki tarafı da %50 kusurlu kabul edilip, ihbar olunan tarafından sunulan dilekçede belirtilen ödemeye ilişkin sonuçlar da değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir." ( Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/- esas, 2020/ karar sayılı kararı).

Yukarıda alıntılanan kararda da belirtildiği üzere kırmızı ışıkta geçen kişi tespit edilememesi halinde tarafların %50 kusurlu olduğu kabul edilecektir.

Yukarıda değinilen Hukuk Genel Kurulu kararı tarafların yüzde elli oranında kusurlu olacağı kabul edilecekse de ... 33.Asliye Ceza Mah'nin 2021/... Esas-2022/... Karar sayılı dosyasında 07/09/2010 tarihli trafik bilirkişisi raporunda; sanık sürücü ...'i tali kusurlu bulunduğu, müteveffanın asli ve tali kusurlu olduğu belirtilmiş, müteveffanın kırmızı ışıkta geçtiği tespit edilmiştir Bu bağlamda mahkememizce bu tespit yok sayılarak hüküm verilmesi mümkün değildir.

"6098 sayılı TBK'nun 74. maddesi (818 sayılı BK 53) uyarınca hukuk hakimi kural olarak ceza mahkemesinin kararı ile bağlı değilse de, maddi vakıaya ilişkin tespiti ve mahkumiyet kararları ile bağlıdır." ( 4.Hukuk Dairesi'nin 2015/ esas,

2017/ karar sayılı kararı.) Ceza mahkemesince verilen kararda müteveffanın asli kusurlu olarak tespit edildiği gerekçe gösterilerek davalıya yüzde 75 gibi bir oranda kusur atfedilmesi değerlendirilebilecekse de mahkememizce alınan raporda kırmızı ışıkta geçenin her zaman tam kusurlu olacağı tespiti karşısında mahkememizce bu şekilde verilecek hüküm çelişki oluşturacağından bu seçenek kapsamında da hüküm verilemeyecektir.

Mahkememizce yukarıda gerçeklendirilerek tartışıldığı üzere diğer seçenekler mahkememizce hükme esas alınmamıştır. Bu bağlamda, ... 33.Asliye Ceza Mah'nin 2021/... Esas-2022/... Karar sayılı dosyasındaki gerekçeli karar incelendiğinde ceza mahkemesince alınan bilirkişi raporunda müteveffanın kırmızı ışıkta geçtiği tespit edilmiş ve buna ilişkin mahkumiyet kararı kesinleşmiştir.

İlgili rapor ve rapora istinaden verilen kararda diğer araç sürücüsünün tali kusurlu olduğu tespit edilmişse de hukuk mahkemesince ceza mahkemesince belirlenen kusur oranı ile bağlı kalamayacağından mahkememizce kusur açısından yeniden değerlendirme yapılacaktır. Ancak değerlendirme yapılırken ceza mahkemesinde kesinleşen karardaki maddi vakıalar kesin delil olarak kabul edilecektir.

Bu bağlamda, ceza mahkemesince müteveffanın kırmızı ışıkta geçtiğine ilişkin tespit maddi vakıaya ilişkin olduğundan, müteveffanın kırmızı ışıkta geçtiğine ilişkin tespitle bağlı kalınacak ancak kusur oranları mahkemece serbestçe değerlendirilecektir.

Mahkememizce adli tıp kurumundan aldırılan raporda kırmızı ışıkta geçenin tam kusurlu olduğu tespit edilmekle kusursuz tarafın sigortacısı olan davalıdan zarar talep edilemeyeceğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · E-Imzalıdır. Hakim · E-Imzalıdır.