Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/368 K.2022/605

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil eden şirketin sektöründe Bursa’nın segmentinde ilk on büyük firması arasında olan, basiretli bir tacir sıfatına haiz, defter kitabı tamamen resmi olan, son derecede kurumsal bir tekstil Boya firması olduğunu, müvekkil firmanın davalı firmaya Tekstil Boyama boyalı kumaş verme olarak mal ve hizmet satışından ana rakam olarak feriler hariç USD bazlı faturalara dayalı olarak 69.4646.99 USD dava tarihindeki TCMB döviz satış TL kur üzerinden 574.302.00 TL tutarında resmi, fatura ve irsaliyeli resmi cari hesap alacaklı olduğunu,

davacı tarafından davalıya gönderilen Bursa 16.Noter ... yev.sayılı 15.03.2021 tarihli ihtarname ile, taraflar arasında yazılı fiyat mutabakatı bulunduğunu, fiyatlamanın vekil eden fabrikaya davalı firmadan gönderilen ham kumaş metresine göre belirlendiğinin karşılıklı imzalı mutabakatlara belirtildiğini, fiyatın buna göre belirlendiğini, "kaldı ki önceki ilişkilerde de Tekstil malın vekil eden fabrikaya giriş ölçütüne" göre fiuyatlandırıldığını, dolayısıyla çıkış metrajına göre fiyat isteminin art niyetli olduğu ayrıntısı ile belirtilerek davalının temerrüde düşürüldüğünü,

davalı firma aleyhine gönderilen ihtarname ve ardından Bursa 13.İcra Müdürlüğü 2021/.... esas sayılı dosyası ile icra edilen ilamsız takipte, ödeme emrine ve yetkiye davalı firmaca salt süreci uzatmak adına gerekçesiz şekilde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davacı şirketin alacak kalemi, sözleşmeye -imzalı irsaliyelerle faturalarla tüm unsurlarla sabit olduğunu, davalı firmanın ise kanuni süreci sekteye uğratmak peşinde olduğunu, davalı tarafından vekili aracılığı ile yapılan yetki itirazının da yerinde olmadığını,

davacının fatura konusu edilen malların teslim edildiği hâlde bedelinin ödenmediğini belirterek iddia ettiği alacağı için takip başlattığını, davalıya ilâmsız icra takibine dayanak örnek 7 ödeme emri gönderildiğini, ilâmsız icra takibinin yalnız para alacakları için geçerli olacağından, davanın dayanağı icra takibinin de para alacağına ilişkin olduğuna kuşku bulunmadığını, taraflar arasındaki akdi ilişkinin inkâr edilmediğini, dosya kapsamına göre sözleşmenin ifa edileceği yer de açıkça belirlenmediğinden davacının, yerleşim yeri olan icra dairesinde de takip yapabilecektir..

Hükmü nedeniyle yasal olarak da yetki itirazının yerinde olmadığını belirterek davalı şirket tarafından Bursa 3.İcra Müdürlüğü 2021/.... esas dosyasına yapılan itirazın iptaline, davalı şirketin % 20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ile yargılama giderlerini vekil edene ödemesine, vekil edenin ticari defter ve belgelerine göre alacağın aslı döviz kaynaklı olmakla, döviz kurundan kaynaklanan alacak hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Bursa 13. İcra Müdürlüğü 2021...esas sayılı dosyasından gönderilen Örmek 7 ödeme emrine Yetkiye Ve Borca itirazlarında da belirtildiği üzere borcun tamamına ve yetkiye açıkça itiraz edildiğini, davacının iddia ettiğinin aksine taraflar arasında davaya konusuna dair yazılı sözleşme ilişkisi mevcut olmayıp kurulan tek ilişki iş sahibi davalı tarafından üretilen kumaşların yüklenici davacıya boyanmak üzere gönderilmesine mütakip boyanan kumaşların davacı tarafından davalı tarafa teslimi olduğunu, taraflar arasındaki mevcut ticari ilişkinin Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı madde hükümlerinde yerini bulan Eser Sözleşmesi olduğunu,

icra dairelerinin yetkisini düzenleyen İİK'nın 50/1. maddesine göre ilamsız icra takiplerinde HUMK'nın yetkiye dayalı hükümleri kıyas yolu ile uygulanacağını, bu hüküm uyarınca eser sözleşmesinden kaynaklanan ilamsız icra takiplerinde yetki sözleşmesi yoksa HUMK'nın 9. maddesindeki genel yetki kuralına göre borçlunun yerleşim yeri icra dairesi yetkili olduğu gibi, 10. maddesi uyarınca akdin ifa edildiği yer icra dairesi de yetkili olduğunu, sözleşmenin yerine getirileceği yerin öncelikle yanların açık ya da örtülü isteğine göre belirleneceğini,

tersi durumda sözleşmenin yerine getirileceği yer Türk Borçlar Kanunun 89. Maddesi hükümlerine göre saptanacağını, yüklenici davacı fatura alacağına dayanmışsa da alacak hakkı fatura kesilmesi ile değil davacı yüklenicinin TBK470 ve devamı hükümleri gereği edimlerini yerine getirmesi anında doğacağını, davacı yüklenicinin Türk Borçlar kanunun 471/1 ve 472/2-3 maddesi hükümlerine aykırı hareket ettiğini, boyanmak üzere teslim edilen kumaşları ticari teamül,

eser sözleşmesi hükümlerine aykırı eksik teslimi dolaysıyla taraflar arası bir ihtilaf söz söz konusu olduğundan davacının dilekçesine konu yaptığı Hukuk Genel Kurulunun kararının davaya uygulanmasının mümkün olmayıp yetkili icra müdürlüğü Küçükçekmece İcra Müdürlükler dolayısıyla itirazın iptali davasında Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri Yetkili olduğunu, icra dairesi yetki itirazlarının öncelikle değerlendirilmesi gerektiğini, davalı firmanın askeri ve ceza evi çalışanlarına ait tekstil ihale süreçlerini takip etmekte olduğunu,

Sinop Cezaevi tarafından düzenlenen ihalenin alınmasına mütakip davalı firmaya boyama işlemi için %30 Cotton-%68 Polyester%2 Elstane nitelikli kumaşları (miktara dair hakları saklı kalmak kaydıyla) 524.000 bin metre kumaşı boyanması amacıyla 04.12.2020-22.02.2021 tarihleri arasında 23 farklı sevk işlemi ile davacı firmaya ilettiklerini, 04.12.2020-22.02.2021 tarihleri arasında 23 farklı sevk işlemi ile gönderilen kumaşlarının tesliminin davalı müvekkilerin tedarik ettiği araçlara yüklenmek suretiyle üç farklı zamanda gerçekleştiğini, davacı firmadan alınan malların ihale kapsamında Sinop Cezaevine gönderildiğini,

üç farklı zamanda gönderilen kumaşların 472.000 bin metre olduğu davalı firmaya iletildiğini, müvekkil firmanın da 472.000 bin metre kumaş üzerinden ihale bedelini alabildiğini, davacıya teslim edilen 524.000 bin ham kumaş ile boyalı 472.000-bin metre olup aradaki ( Miktara dair haklarız saklı kalmak kaydıyla) 45.599- metre kumaş farkı akibeti davacı tarafından fire olarak ifade edildiğini, kumaşta firenin, üretilen herhangi bir üründeki ham madde kaybına dendiğini, üretim sürecinde fire kaybı olmasının olağan bir durum olduğunu ancak belli fire oranlarını aşmamak kaydıyla bu fire oranlarının tolare edilebilir olduğunu,

fire yüzdesi diye tabir edilen ise her kumaşın bir fire oranı olması olduğunu, ticari temüller ile Ticaret odaları tarafından belirlenen listelerde davacı tarafa boyanması amacıyla teslim edilen %30 Cotton-%68 Polyester%2 Elstane nitelikli kumaşları fire oranının en fazla %6 olarak olarak belirlendiğini, yüklenici davacı tarafından yaratılan fire farkının ise % 11 olduğunu,

standardı aşan % 5 fazla fire farkının davalı müvekkil tarafından kabulü mümkün olmadığından haklı olarak davacı-yüklenici tarafından açıklanamayan- belgelenemeyen üstelikte tahsil edilmeye çalışılan 11.967 metre fireye dair Hammade zararını metresi 2.000 USD den 12.03.2021 tarihli kur üzerinden hesaplanan 23.934.00USD +1.914,72USD KDV=25.848USD ( 192.782,34-TL)fire farkı faturasının davacıya kesilerek e- fatura olarak tebliğ edildiğini, her iki tarafların da tacir olduğunu, davaya konu işlemin brüt - net üzerinden fatura edileceğini,

her iki tarafın da bilmekte olup davaya konusu eser sözleşmesine konu işlemler net miktar üzerinden faturalandırılmasının ticari teamül gereği olduğunu, davacı fiyatlamanın ham kumaş metresi üzerinden anlaşıldığından bahisle delil listesinde fiyat mutabakat belgesinden bahsetmekte olduğunu, taraflarına gönderilen deliller arasında mutakabat metni olmadığını,müvekkil şirketin böyle bir mutabakat hakkında da bilgi sahibi olmadığını, brüt- ham tutar üzerinden kesilen faturanın ticari teamüllere aykırı davacı haksız kazanç pesinde olduğunu,

davalı müvekkilinin haklı olarak net tutarı ödeyip teslim edilmeyen 45.599-metre üzerinden yapılan hesaplamalar sonu kdv dahil 43.045 USD ( 321.037.31-TL 9 Brüt net fiyat farkı faturası keserek davacı tarafa e fatura üzerinden tebliğ ettiğini belirterek yetki hususunun öncelikte tespiti ile yetki yönünden davanın reddine, haksız açılan davanın reddine, yarglama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini gerektiğini savunmuştur.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafça yerine getirilen tekstil boyama işlemleri için sektörde fire oranının neden ibaret olacağı, davalı tarafça tekstil kumaş ürünlerinin boyama işlemlerinin yapılması konusunda davacı tarafa sevk irsaliyesi ile teslim edilmesi sonrasında davacı tarafça davalı yana işlemi bitip iade ve teslim olunan ürünlerin neden ibaret olduğu, buna ilişkin firenin ne olduğu, taraflarca düzenlenen faturaların karşılıklı olarak kabul edilip edilmediği, fiyat mutabakatı bulunup bulunmadığı, davalı tarafça kesilen iade faturasının yerinde olup olmadığı, netice itibari ile davacı yanın icra takip tarihi itibari ile davalıdan alacaklı olduğu tutar ve faizinin neden ibaret olacağına ilişkin itirazın iptali davasıdır

Mahkememizce Bursa 13. İcra Dairesi Müdürlüğü 2021/....E sayılı dosyasının incelenmesinde 69.646,99 Usd Toplam Alacağın takip tarihinde itibaren Asıl Alacağa Yıllık (%10,5) oranında faizi,icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebiyle (TBK.100md.gereği) takip başlatıldığı, davalı şirketin Borcun Aslına, faizine ve ferilerinin tamamına itiraz ederek takibi durdurduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bu itibarla davacı defterleri üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi yönünden dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine,

(Tarafların kumaş boyamadaki fire oranlarına ilişkin iddia ve savunmalarının da sektör bilirkişisince irdelenerek) bir Mali Müşavir bilirkişi ile bir tekstil mühendisi bilirkişinin resen seçilmelerine, davalı yana ait ticari defterlerin incelenmesi yönünden; davalı şirket merkezinin bulunduğu yer itibari ile Bakırköy Nöbetçi ATM'ye talimat yazılarak iddia ve savunmalar yönünden rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş, davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonunda alınan bilirkişi raporunda.

2021 Yılı başı itibariyle (2020 Yılından devir) Davacının, davalıdan (41.005,90 Usd)

karşılığı 299.382,54 TL alacaklı göründüğü. 2021 Yılı içinde (385.087,06 Usd karşılığı)

Toplam 2.759.204,48 TL tutarında faturalar düzenlediği, buna karşılık davalının, davacıya

( 356.478,74 Usd Karşılığı) Toplam 2.644.333,31TL ödemede bulunduğu, takip tarihi (20.04.2021) itibariyle Davacının, davalıdan (69.614,22 Usd Karşılığı)

414.253,71 TL alacaklı göründüğü. Davacının alacağı bakiyeyi 24.05.2021 aktarım tarihinde

yapmış olduğu değerleme ile (69.614,22 Usd) 558.957,63 TL olarak 128 Şüpheli Ticari

Alacaklar Hesabına aktardığı, davacı vekili tarafından 20.04.2021 tarihinden Bursa 13.İcra Müdürlüğü 2021/....E sayılı

dosyası ile 69.646,99 Usd Toplam Alacağın takip tarihinde itibaren Asıl Alacağa Yıllık

(%10,5) oranında faizi, icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebiyle

(TBK.100md.gereği) takip başlattığı. Takibe konu olarak Bursa 16.Noterliğinin 15.03.2021

tarihli ve ....sayılı yevmiye numaralı ihtarnamede belirtilen ticari defterlerinde

kayıtlı alacak bakiyesini gösterdiği, davalı şirketin borcun aslına, faizine ve ferilerinin

tamamına itiraz ederek takibi durdurduğu, davalı defterlerinin incelendiği S.M.M.M Bilirkişi .... tarafından tanzim edilen

bilirkişi raporu içeriğinde yer alan Davalı kayıtları ile davacı kayıtları karşılaştırılmış olup;

Takip tarihi itibariyle Davalının, davacıya ( Usd) olarak borcunun bulunmadığı, TL olarak

ise 74.661,05 TL alacaklı göründüğü. 31.03.2021 tarihli kur değerlemesi ile bakiyenin

sıfırlandığının belirtildiği, buna göre taraflar arasındaki farklılığın 69.614,22 USD olduğu, davalı kayıtlarına göre 2021 yılı başı itibariyle

(2020 Yılından devir) davacıya (40.285,00 Usd karşılığı) 324.287,43 TL borçlu göründüğü, davacı kayıtlarına göre ise 2021 Yılı başı itibariyle (2020 Yılından devir) davalıdan

(41.005,90 Usd) karşılığı 299.382,54 TL alacaklı göründüğü, buna göre açılış bakiyesi

itibariyle farkın (41.005,90-40.285,85=) 720,05 Usd olduğu. Davacı Usd bazında davalıdan

720,90 Usd fazla alacaklı görünmesine rağmen TL bazında (299.382,54-324.287,43=)

24.904,84 alacağının az göründüğü, davalı defterlerinin incelendiği bilirkişi raporunda 2020

yılı kayıtları bulunmadığından davacı 2020 kayıtları ile karşılaştırmanın yapılamadığı, 2021 yılı içinde davalı kayıtlarında yer alıp, davacı kayıtlarında yer almayan 12.03.2021 tarihli AEF202100000280 Seri Numaralı Reklamasyon Faturası açıklamalı (43.045,46 USD

karşılığı) 321.037,31 TL bedelli ve 12.03.2021 tarihli AEF202100000281 Seri Numaralı

(25.848,72 USD karşılığı) 192.782,34 TL bedelli Fire Farkı açıklamalı faturalar olduğu, farka konu faturaların Davacı tarafça kabul edilmediği ve Bursa 16.Noterliği 15.03.2021

tarihli .... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile iade edildiği, taraflar arasında başkaca

farklılığın bulunmadığı, bilirkişi raporunun sonuç kısmında Fire oranlarının %7,77 olduğunun kabulü durumunda

davacı şirketin davalıdan 68.894,18 Usd alacaklı olacağının belirtildiği, refakat kartlarından ham kumaş girişinin 170 cm en ve 186 gr/m² olduğu, yine refakat

kartlarından ve e-mail yazışmalarından istenen mamul kumaş eninin en az 150 cm ve en az

220 gr/m² Buradan da görüleceği üzere ende %11’lik çekme ön görüldüğü gramajın da %15

artmasının istendiği, boyama prosesinde %9 ağırlık kaybının öngörüldüğü,

PES/Elastan içerikli kumaşların Boyanması sırasında Normal boyama prosedürlerinde

Polyester ve Elastan (Likra) üzerinde bulunan yağların uzaklaştırılması ve Polyesterin

boyanması sırasında bünyeye boyanın alınması sırasında oluşan oligomer (Polimerden kısa

monomer zincirleri) kayıpları nedeniyle kayıpları olabileceği, genellikle bu tip kumaşlarda %11’e kadar firenin işletme şartlarında normal karşılanabildiği, bunun dışında

yapılan dosya incelemesinde gönderilen ham kumaşların toplarının çoğunlukla 100 – 165 mt.

arasında değişen metrajlara sahip olduğu. 100 mt.den kısa topların da bulunduğu, davalı

Özman tekstil tarafından bitmiş gönderilecek topların metrajının 101 mt. Olarak sabitlendiği,

topta en fazla 1 ek buluna bileceği, bu top metrajı standardının da topların üretim içerisinde

kesimlerinden kaynaklı fire oranını arttıracağı, bu nedenle hesaplanmış olan fire farkının

beklenebilir olduğu, yapılan boyama proseslerinin incelenmesinde herhangi bir olumsuzluk

görülmediği, davalı tarafından düzenlenen 12.03.2021 tarihli

AEF202100000280 Seri Numaralı (43.045,46 Usd karşılığı) 321.037,31 TL bedelli ‘’Brüt

Net Farkı Reklamasyon’’ açıklamalı ve 12.03.2021 tarihli AEF202100000281 Seri

Numaralı (25.848,72 Usd karşılığı) 192.782,34 TL bedelli ‘’Fire Farkı’’ açıklamalı

faturaların düzenlenmemesi gerektiği, buna göre takip tarihi itibariyle davacının,

davalıdan 69.646,99 USD alacaklı olacağı bildirilmiştir.

Davalı tarafın ticari kayıtlarının incelenmesi yönünden Bakıırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesince alınan bilirkişi raporunda ise; davalı şirketin 2021 yılında e-defter mükellefi oldukları, e-defter mükellefiyetine istinaden onaylanması gerekli açılış ve kapanış e-beratlarını kanuni süresinde onayladıkları, 6102 sayılı T.T.K.'nın 64/3 maddesi hükümleri gereği fiziki ortamda tutulması zorunlu 2021 yılı Envanter Defteri noter açılış tasdikini kanuni süresinde yaptırdıkları, davalı şirkete ait ticari defterlerinin 6102 sayılı T.T.K. hükümlerine göre usülüne uygun tutulduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu (H.M.K.

Md.222/2), davalı şirketin, dava dilekçesindeki ticari teamüller ve ticaret odaları tarafından belirlenen listelerdeki fire oranları olan 46 ile davalı şirketten ...tarafından davacı taraf ... ve.....com mail adresine * Lacivert Pantolon kum . /brüt net farkı/fire faturası” konu başlıklı olarak gönderilen e-postada ; öngörülen boyahane fire oranı olan % 7 dikkate alındığında; davalı şirketin sundukları davacı şirkete teslim edilen boyama işlemi için gönderilen kumaş miktarları ile,

davacı şirketin davalı şirkete teslim edilen kumaş miktarlarından kaynaklı tespit edilen fire oranının % 7,77 olarak sayın mahkemenizce uygun bulunması halinde, davacı şirketin davalı şirketten 68.894,18 USD alacaklı göründüğünün tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı tarafından düzenlenen 12.03.2021 tarihli

AEF202100000280 Seri Numaralı (43.045,46 Usd karşılığı) 321.037,31 TL bedelli ‘’Brüt

Net Farkı Reklamasyon’’ açıklamalı ve 12.03.2021 tarihli AEF202100000281 Seri

Numaralı (25.848,72 Usd karşılığı) 192.782,34 TL bedelli ‘’Fire Farkı’’ açıklamalı

faturaların düzenlenmemesi gerektiği, buna göre takip tarihi itibariyle davacının,

davalıdan 69.646,99 USD alacaklı olacağı kanaati ile davanın kabulüne, davalının Bursa 13. icra müdürlüğünün 2021/....esas sayılı icra takibine itirazının 69.646,99 USD üzerinden iptali ile icra takibinin bu tutar üzerinden devamına, yasal koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı taleplerinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

DAVACI TARAFÇA YAPILAN

YARGILAMA

GİDERLERİ DÖKÜMÜ

59,30 BH 6.964,24 PH 1.500,00 BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 187,70.-TL TB. VE POSTA GİD.

TOPLAM : 8.711,24.-TL