Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1140 K.2025/142

Bursa 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26/09/2022 tarih, ... Esas ... Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı sonucu, Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerinin merhum ...'ın mirasçısı olduklarını, müvekkillerinin annesi olan muris ...'a ait Bursa İli,Yıldırım İlçesi, Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel,194,22-m2, olan taşınmazda 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm üzerinde 04.03.2014 tarihinde davalı lehine 50.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini gördüklerini, davalının İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı dosya ile 50.000,00-TL talepli icra takibini başlattığını ve ipoteğin paraya çevrilmesi talebinde bulunduğunu, müvekkillerinin ilgili ipotek alacağı / icra dosya borcunu haciz işlemleri ve satış yaptırımı sebebiyle defaten ödediklerini ve İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı icra dosyasının infaz olarak kapatıldığını, ancak müvekkillerinin annesi muris ...'ın 1923 Yılı doğumlu olduğunu, okuma yazma bilmediğini, ipoteğin tesis tarihinde ise 91 yaşında olduğunu, yaşı sebebiyle de sağlıklı olmadığını, dışarıdan yardım ile hayatını idame ettirir durumda olduğunu, müvekkillerinin ipotek konusunda önceleri bilgi sahibi olamadıklarını, annelerinin vefatı sebebiyle kayıtları inceleyemediklerini, sonrasında icra takibi ile bu ipotek işleminin usulüne uygun yapılmadığını fark ettiklerini, muris ...'ın işlemin yapıldığı tarihte ipoteğin tesisi için elverişli bir durumda olmadığını, okuma,

yazma bilmemesinin yaşı dolayısıyla sağlık durumunun uygun olmaması sebepleri ile tesis edilen işleme onay verecek meleke de olmayıp düzenlemenin usulüne uygun olmadığının belirgin olduğunu, 91 yaşında birinin oturmakta olduğu evi bu şekilde ipotek ettirmesininde hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ipotek tesisinin murisin gerçek iradesine uygun olmadığını, kanundan ve yönetmeliklerden kaynaklanan şekil şartlarının da yerine getirilmediğini, belirtilen sebeplerle usulüne uygun olmayan ve murisin açık iradesinin tesis etmediği ipoteğin kaldırılması ile ödenen bedelin iadesine karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu,

kabul etmemekle beraber Mahkemenin ipotek işleminin usulüne uygun olduğu sonucuna varır ise; muris ...'ın 91 yaşında iken 04.03.2014 tarihinde oturmakta olduğu Bursa İli,Yıldırım İlçesi Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel,194,22-m2, olan taşınmazda, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm nitelikli evini davalı lehine 50.000,00-TL değerinde kayıtsız şartsız borç ikrarına havi 1.derecede ipotek tesis ettirdiğini, davalının, İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı dosya ile ilgili ipoteğin paraya çevrilmesi talebi sonrasında müvekkillerinin, ilgili ipotek alacağı / icra dosya borcunu haciz işlemleri ve satış yaptırımı sebebiyle defaten ödediklerini, İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı icra dosyasının infaz olarak kapatıldığını, ipotek bedelinin ödenmesi sonrasında ipoteği kaldırmayan davalı tarafa Bursa 10.Noterliğinin 19.04.2022 Tarih ve 013230 yevmiye numaralı ihtarı ile ipoteğin kaldırılması talebinde bulunulduğunu, bu talebin davalıya 21.04.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak bu güne kadar herhangi bir işlem yapılmadığını, halen daha kayıtlarda göründüğünü, belirtilen nedenlerle öncelikle usulüne uygun ve açık iradeye dayalı olarak yapılmayan ipotek işleminin iptali ile müvekkillerince ödenmiş olunan 50.000-TL nin iadesini , Mahkeme aksi kanatte ise ödenmiş olan ipotek bedeli sebebiyle,

müvekkillerine ait Bursa İli,Yıldırım İlçesi Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel,194,22-m2 olan taşınmazda, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm üzereinde davalı lehine 50.000,00-TL değerindeki ipoteğin kaldırılmasını talep etme gereği doğduğunu, açıklanan nedenlerle bilgileri verilen taşınmaz üzerinde davalı lehine olan ipoteğin terkini ile ödenen bedelin yasal faizi ile iadesine karar verilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise ödeme sebebiyle ipoteğin kaldırılmasına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile müteveffa ... arasında bulunan ticari ilişki nedeniyle yasa ve usule uygun olarak icrai işlemler tesis edildiğini, müvekkili şirket ile müteveffa ... ve dava dışı ... arasındaki acentelik ilişkisinden kaynaklı ticari faaliyetler ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç nedeniyle bahsi geçen Bursa İli, Yıldırım İlçesi, Karaağaç Mahallesi, H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parselde kain taşınmaz üzerinde yasa ve usule uygun olarak 04/03/2014 tarih ve 4505 yevmiye nolu, 1. derece 50.000,00-TL bedelli ipotek tesis edildiğini,

müvekkili şirketin basiretli bir tacir olarak davranma yükümlülüğünün bir gereği olarak alacağına kavuşma iradesiyle yasa ve usule uygun hareket ettiğini, taraflarınca alacağın tahsili amacıyla gerçekleştirilen icrai süreçler kapsamında herhangi bir kanuna aykırılık bulunmadığını, bu kapsamda alacağına tam anlamıyla kavuşamayan müvekkili şirket tarafından davacı murislere borcun ödenmesi aksi takdirde icrai işlemlere devam edileceği yönünde bildirim yapıldığını, akabinde ise İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı dosya ile 50.000,00-TL talepli ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlatıldığını, davacının ileri sürdüğü iddiaların gerçeği yansıtmadığını, zira müvekkili şirket ile dava dışı ... ve müteveffa arasındaki ticari ilişki neticesinde müvekkili şirketin alacağının tamamen karşılanmadığını, iş bu durumun müvekkili şirketin ticari defter ve kayılarının uzman bilirkişilerce incelenmesi neticesinde tespit edileceğini, bu nedenle de yapılacak incelemede müvekkili şirketin durumunun ayrıca ve özel olarak değerlendirilmesi gerektiğini,

tüm bu hususlar kapsamında alacağının tahsili amacıyla yasa ve usule uygun hareket eden müvekkili şirket bakımından davacıların huzurdaki ile tüm taleplerinin reddini talep etme gereği hasıl olduğunu, arz ve izah ettikleri nedenler ve istinaf incelemesinde re’sen dikkate alınacak nedenler ile; davacının iddialarının asılsızlığının dikkate alınarak haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

tapu kayıtları, İpotek belgesi, Acentelik Sözleşmesi, İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ödeme belgesi, ihtarname, ticari defter kayıtları, Şevket Yılmaz Eğitim ve Araştırma Hastanesi 04/03/2014 tarihli sağlık raporu, tanık beyanı, SGK medula kayıtları, tedavi ve ilaç kayıtları, bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 4. İhtisas Kurulu 06/12/2024 /13190 Karar sayılı raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ipoteğin kaldırılması ile ipotek nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf özetle, murisleri ...'a ait , Bursa İli,Yıldırım İlçesi Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel,194,22-m2, olan taşınmazda, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm üzerinde 04.03.2014 tarihinde davalı lehine 50.000,00-TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ancak ipoteğin tesis edildiği tarihte murisleri ...'ın sağlık durumunun uygun olmaması sebebiyle ipotek işleminin usulüne uygun olmadığından ipoteğin fekki ile ödenen bedelin iadesini, aksi halde davalı tarafça İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ... Esas sayılı dosya ile 50.000,00-TL talepli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip nedeniyle icra dosya borcunun ödenerek dosyanın infaz olarak kapatıldığından ipoteğin fekkine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise, dava dışı ... arasındaki acentelik ilişkisinden kaynaklı ticari faaliyetler ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç nedeniyle bahsi geçen taşınmaz üzerinde 04/03/2014 tarih ve 4505 yevmiye nolu, 1. derece 50.000,00-TL bedelli ipotek tesis edildiğini, ticari ilişki neticesinde alacağın tamamen karşılanmamış olup iş bu durumun şirketin ticari defter ve kayılarının incelenmesi neticesinde tespit edileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce, acenteli sözleşmesi kapsamında davalı ve dava dışı ...'a ait ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesine karar verilmiş, bu kapsamda dava dışı ...'a ait ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesi yönünden ticari defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle incelenemediğine dair bilirkişinin 25/05/2023 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

Davalı tarafın ticari defter ve dayanağı kayıtların incelenmesi yönünden İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında yapılan inceleme sonucunda bilirkişinin 13/09/2023 tarihli raporunu dosyaya ibraz ettiği, raporda özetle; davalının, dava dışı ...’dan 219.391,54 TL acantelik sözleşmesinden

kaynaklı 268.391,54 TL cari hesap alacağının ticari defter ve kayıtlarında tespit

edildiği görülmüştür.

Davacı tarafça ipoteğin tesis edildiği tarihte murisleri ...'ın sağlık durumunun uygun olmaması sebebiyle ipotek işleminin usulüne uygun olmadığı iddia edildiğinden Mahkememizce bu konuda davacı tarafça bildirilen tanıkların beyanları alınmış, ayrıca müteveffa ...'ın tedavi gördüğü hastane kayıtları ile ilaç kayıtları celp edilerek dosyanın Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'na gönderilerek davacıların murisi ...'ın davaya konu ipoteğin tesis edildiği 04/03/2014 tarihinde kanuni hak ve sorumlulukları yerine getirecek akli melekelere sahip olup olmadığı konularında rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda 06/12/2024 /13190 Karar sayılı adli raporun düzenlendiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Davalı şirket ile dava dışı ... arasındaki karayolu yurtiçi eşya taşımacılığı konusunda acentelik ilişkisinden kaynaklı sözleşme kapsamında yürütülen ticari faaliyet nedeniyle Bursa İli,Yıldırım İlçesi, Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm,194,22-m2, olan taşınmaz üzerinde davalı MNG Kargo Yurtiçi Ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.lehine tesis edilen 04/03/2014 tarih, 4505 yevmiye numaralı 1.derece 50.000 TL bedelli ipotek tesis edilmiştir.

İlgili taşınmaz ... adına kayıtlı olup davacıların murisi ... 30.09.2020 tarihinde vefat etmiştir.

Her ne kadar davacı tarafça, ipoteğin tesis edildiği tarihte murisleri ...'ın sağlık durumunun uygun olmaması sebebiyle ipotek işleminin usulüne uygun olmadığı iddia edilmişse de, murise ait celp edilen hastane ve ilaç kayıtlarına göre alınan adli raporda muris hakkında işlem tarihinde fiil ehliyetini müessir ve kişide şuur ve hareket serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede akıl hastalığı, akıl zayıflığı, bunama hali veya organik defisiter araz içinde bulunduğunu gösteren tıbbi bulgu ve belgeye rastlanmadığı,

kendisinde mevcut sistemik hastalıkların da tek başına fiil ehliyetini etkilemeyeceği, murisin işlem tarihinde telkinlere mukavim olabileceği, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlemlere girişebileceği tespit edilmekle, Mahkememizce soyut nitelikteki dinlenen tanık beyanları karşısında tıbbi verilere göre alınan adli rapora itibar edilerek ...’ın 04/03/2014 tarihinde fiil ehliyetine haiz olduğu ve bu nedenle de ipotek işleminin usulüne uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacılar murisi ...'a ait Bursa İli,Yıldırım İlçesi, Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli taşınmaz, dava dışı ...'ın davalı davalı MNG Kargo Yurtiçi Ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.'ye tüm borçları ve yükümlülüklerini karşılaması için davalı lehine 50.000TL değerinde ipotek tesis edilmiştir. Davalı şirket tarafından, borçlular aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi takip işlemi başlatılmış olup borçlular tarafından 24.03.2023 tarihinde icra dairesine 57.872,27 TL ödeme yapıldığı, İcra Dairesi tarafından 15.04.2023 tarihinde borçlular vekiline 7.872,27 TL geri ödeme yapıldığı görülmüştür.

Her ne kadar davalı tarafça, acentelik ilişkisinden kaynaklı ticari faaliyetler ve cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç nedeniyle alacağın tamamen karşılanmamış olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmişse de, TMK'nun 851 ve 881.maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ ipoteğinde (üst sınır ipoteği) borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan, taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosundaki limitle sınırlanabileceği, MK'nın 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz,

icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının bu limiti aşması mümkün olmadığı, ipoteğin üst sınır ipoteği olması halinde borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu, somut olayda ipoteğin ipotek akit tablosunda 50.000,00-TL limitle sınırlanmış olup, davalı tarafından İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi tarafından ...

Esas sayılı dosya ile 50.000,00-TL talepli ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip nedeniyle icra dosya borcunun ödenerek dosyanın infaz olarak kapatıldığı anlaşılmakla, Mahkememizce ipoteğin fekki talebinin kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, Bursa İli,Yıldırım İlçesi, Karaağaç Mah. H22D07A3C Pafta, 648 Ada, 9 Parsel, 16/192 arsa paylı,4.kat, 9 nolu mesken nitelikli bağımsız bölüm,194,22-m2, olan taşınmaz üzerinde davalı MNG Kargo Yurtiçi Ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.lehine tesis edilen 04/03/2014 tarih, 4505 yevmiye numaralı ipoteğin kaldırılmasına,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 3.415,50-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,

4-Davacılar tarafından yapılan 984,48-TL harç, 2.700,00-TL bilirkişi ücreti, 4.500,00-TL ATK fatura bedeli ve 3.072,75-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 11.257,23-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,

5- Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair taraf vekillerinini yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/02/2025

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır